SAF Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Ünitesi

Modern yapılarda iklimlendirme sisteminin yalnızca ortam sıcaklığını kontrol etmesi yeterli değildir. İç ortam hava kalitesinin korunabilmesi için kullanım amacına ve kişi yoğunluğuna uygun miktarda dış havanın mahale alınması, kirlenmiş iç ortam havasının ise kontrollü şekilde dışarı atılması gerekir.

Ancak dış havanın doğrudan binaya alınması önemli bir enerji yükü oluşturabilir. Yaz aylarında sıcak dış hava soğutulmalı, kış aylarında ise soğuk dış hava ısıtılmalıdır.

SAF Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Ünitesi, tam olarak bu noktada devreye girer.

Cihaz, dışarıdan alınan taze hava ile binadan atılan egzoz havasının doğrudan birbirine karışmasını gerektirmeden iki hava akışı arasında enerji transferi gerçekleştirir. Böylece egzoz havasında bulunan kullanılabilir enerjinin bir bölümü geri kazanılarak havalandırma sisteminin enerji ihtiyacının azaltılmasına yardımcı olunur.

TCL'nin resmi TMV6 dokümanında bu ürün grubu Energy Recovery Ventilation başlığı altında tanımlanmaktadır. TCL

SAF Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Ünitesi Nedir?

Isı geri kazanımlı taze hava ünitesinin temel görevi iki ayrı hava hareketini aynı cihaz içerisinde yönetmektir.

Bir tarafta dış ortamdan alınan taze hava, diğer tarafta mahalden alınarak dışarı gönderilecek egzoz havası bulunur.

Bu iki hava akışı cihaz içerisindeki ısı geri kazanım eşanjöründen geçirilir.

Amaç egzoz havasının enerjisinden yararlanarak dışarıdan alınan taze havanın termal yükünü azaltmaktır.

Örneğin kış koşullarında iç ortamdan atılan sıcak hava, dışarıdan gelen daha soğuk taze havaya enerji aktarabilir. Yaz koşullarında ise uygun çalışma şartlarında dışarı atılan daha serin iç ortam havasından yararlanılarak sıcak dış havanın oluşturduğu yük azaltılabilir.

Bu sistem havalandırmayı ortadan kaldırmaz; tam tersine, gerekli taze havanın daha enerji verimli biçimde sağlanmasına yardımcı olur.

İki Yönlü Isı Değişim Teknolojisi

SAF ünitesinin en önemli özelliklerinden biri iki yönlü ısı değişimi prensibidir.

TCL, resmi TMV6 dokümanında sistemde taze hava ve egzoz havası için bağımsız hava dolaşımının kullanıldığını belirtmektedir. TCL

Sistemde temel olarak dört hava bağlantısı bulunur:

OA – Outdoor Air: Dış ortamdan alınan taze hava.

SA – Supply Air: Isı geri kazanım ünitesinden geçtikten sonra mahale gönderilen besleme havası.

RA – Return Air: Mahalden cihaza alınan dönüş havası.

FA – Exhaust Air: Enerji transferinden sonra dış ortama atılan egzoz havası.

Bu dört hava hattının doğru projelendirilmesi, cihazın performansı açısından kritik öneme sahiptir.

Isı Geri Kazanımı Nasıl Çalışır?

Klasik bir havalandırma sisteminde şartlandırılmış iç ortam havası doğrudan dışarı atıldığında bu havanın taşıdığı enerji de kaybedilir.

Isı geri kazanımlı sistemlerde ise egzoz havası cihaz içerisindeki eşanjörden geçirilir.

Aynı anda dış ortamdan alınan taze hava da eşanjörün diğer tarafından geçer.

İki hava akışı arasındaki enerji transferi sayesinde taze hava, doğrudan dış ortam koşullarında mahale verilmek yerine termal olarak daha avantajlı bir duruma getirilebilir.

Bunun sonucunda klima veya VRF sisteminin taze hava nedeniyle karşılaması gereken ek soğutma ve ısıtma yükünün azaltılmasına yardımcı olunur.

%70'in Üzerinde Enerji Geri Kazanımı

TCL, resmi TMV6 dokümanında Energy Recovery Ventilation ürün ailesinde kullanılan yüksek verimli ısı eşanjörü sayesinde enerji değişim geri kazanım oranının %70'in üzerinde olduğunu belirtmektedir. TCL

Bu değer sistemin önemli avantajlarından biridir.

Ancak gerçek saha performansı; dış ve iç ortam sıcaklıkları, bağıl nem, hava debisi, filtrelerin durumu, kanal basınç kayıpları ve cihazın çalışma noktası gibi birçok etkene bağlıdır.

Bu nedenle katalog verileri proje tasarımının başlangıç noktası olarak değerlendirilmeli, kesin cihaz seçimi gerçek çalışma şartlarına göre yapılmalıdır.

Farklı Hava Debisi Seçenekleri

SAF ısı geri kazanımlı taze hava ünitelerinde projeye göre farklı hava debileri kullanılabilir.

TCL'nin resmi TMV6 kataloğunda Energy Recovery Ventilation ailesinin küçük modellerinden biri olan XFQR-2Q-D, nominal 200 m³/h hava debisine sahiptir. Aynı tabloda cihaz için 150–200 m³/h çalışma aralığı ve 75 Pa harici statik basınç bilgisi verilmektedir. TCL

Ürün ailesinde farklı hava debilerine yönelik modeller bulunduğundan cihaz seçimi yalnızca oda büyüklüğüne göre yapılmamalıdır.

Gerekli taze hava miktarı proje üzerinden hesaplanmalıdır.

Taze Hava Neden Önemlidir?

Kapalı alanlarda insanlar, mobilyalar, yapı malzemeleri ve çeşitli faaliyetler iç ortam hava kalitesini etkileyebilir.

Özellikle insan yoğunluğunun yüksek olduğu mahallerde havalandırma ihtiyacı daha belirgin hale gelir.

Ofisler, toplantı salonları, oteller, restoranlar, sinemalar ve benzeri kapalı alanlarda yeterli taze hava sağlanması iç ortam hava kalitesi açısından önemlidir.

SAF ünitesi dış ortam havasını kontrollü bir havalandırma sistemi üzerinden mahale taşırken içerideki havanın da belirlenen sistem tasarımına göre dışarı atılmasını sağlar.

Profesyonel Taze Hava Filtrasyonu

Dış ortam havasının doğrudan mahale verilmesi her zaman istenen hava kalitesini sağlamaz.

Dış havada toz ve farklı partiküller bulunabilir.

Bu nedenle taze hava sistemlerinde filtrasyon önemli bir bileşendir.

TCL, Energy Recovery Ventilation ünitesinin profesyonel bir taze hava filtresi ile donatıldığını ve yüksek verimli filtre seçeneğinin de değerlendirilebildiğini belirtmektedir. TCL

Filtrasyon seviyesi belirlenirken projenin kullanım amacı, dış ortam hava kalitesi ve sistemin sağlayabileceği fan basıncı birlikte dikkate alınmalıdır.

Düşük Enerji Tüketimi Odaklı Tasarım

Bir havalandırma sisteminin enerji tüketimi yalnızca fanların elektrik tüketiminden oluşmaz.

Dışarıdan alınan havanın istenilen iç ortam şartlarına getirilmesi için klima sistemi de enerji harcar.

Isı geri kazanımı bu ikinci enerji yükünün azaltılmasına yardımcı olur.

TCL, SAF ürün ailesinde yüksek verimli ısı eşanjörü kullanıldığını ve sistemin yüksek hava debisini düşük enerji tüketimi yaklaşımıyla sağlamaya yönelik tasarlandığını belirtmektedir. TCL

Bu nedenle SAF yalnızca bir hava taşıma cihazı olarak değil, binanın toplam HVAC enerji yaklaşımının bir parçası olarak değerlendirilmelidir.

Isı Geri Kazanımlı Sistem ile Standart Taze Hava Sistemi Arasındaki Fark

Standart bir taze hava fanı dış ortam havasını doğrudan binaya taşır.

Bu durumda yazın sıcak, kışın soğuk dış hava tamamen iklimlendirme sisteminin yükü haline gelir.

Isı geri kazanımlı sistem ise dışarı atılan iç ortam havasının enerjisinin bir bölümünü kullanır.

Dolayısıyla temel fark enerji geri kazanımıdır.

Özellikle yüksek taze hava ihtiyacı bulunan ticari yapılarda bu fark daha önemli hale gelebilir.

SAF ile Fresh Air Processing Unit Aynı Cihaz Değildir

TMV6 ürün ailesinde birbirine karıştırılabilecek iki farklı taze hava çözümü bulunmaktadır.

Bunlardan biri burada ele alınan Energy Recovery Ventilation / SAF Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Ünitesi, diğeri ise Fresh Air Processing Unit ürün grubudur.

Fresh Air Processing Unit, dış ortam havasının doğrudan VRF sisteminin soğutucu akışkan devresi üzerinden şartlandırılmasına yönelik farklı bir ürün ailesidir. TCL'nin resmi dokümanında bu cihazlarda 300 Pa'a kadar statik basınç ve VRF dış ünite sistemiyle bağlantılı çalışma özellikleri belirtilmektedir. TCL

SAF ise esas olarak taze hava-egzoz havası arasında enerji geri kazanımı gerçekleştirir.

Dolayısıyla iki cihaz aynı amaçla değerlendirilmemelidir.

Kanal Sistemi Tasarımı

SAF ünitesi kanallı bir havalandırma çözümüdür.

Bu nedenle cihaz performansı yalnızca cihazın kendi özelliklerine bağlı değildir.

Kanal kesitleri, kanal uzunlukları, dirsekler, damperler, menfezler, filtreler ve diğer ekipmanlar sistemin toplam basınç kaybını belirler.

Cihaz seçilirken gerekli hava debisinin yanı sıra hesaplanan toplam dış statik basınç da dikkate alınmalıdır.

Yanlış kanal tasarımı cihazın hedeflenen hava debisine ulaşmasını engelleyebilir.

Taze Hava ve Egzoz Havası Dengesi

Isı geri kazanımlı havalandırma sistemlerinde taze hava ve egzoz hava debilerinin proje gereksinimlerine göre dengelenmesi önemlidir.

Binada aşırı pozitif veya negatif basınç oluşturulması kapıların çalışma karakteristiğinden kontrolsüz hava kaçaklarına kadar farklı sorunlara neden olabilir.

Bu nedenle taze hava miktarı ile egzoz miktarı kullanım senaryosuna göre hesaplanmalıdır.

Gerekli durumlarda sistem balans damperleriyle dengelenmelidir.

Menfez Yerleşimi

Taze hava menfezi ile dönüş veya egzoz menfezlerinin birbirine çok yakın konumlandırılması kısa devre hava dolaşımına neden olabilir.

Taze hava mahal içerisinde etkili şekilde dağıtılmadan tekrar egzoz hattına çekilebilir.

Bu nedenle menfez konumları mimari yerleşim ve hava dağılım analiziyle birlikte belirlenmelidir.

Özellikle yüksek tavanlı ve büyük hacimli alanlarda hava atış mesafeleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Dış Hava ve Egzoz Menfezlerinin Konumu

SAF sisteminin bina dışındaki hava alış ve atış noktalarının konumu da önemlidir.

Egzoz edilen havanın tekrar taze hava emişine karışmaması gerekir.

Ayrıca dış hava emiş noktası araç egzozu, baca çıkışı veya benzeri kirletici kaynaklardan uygun şekilde uzaklaştırılmalıdır.

Bu detaylar cihaz performansından bağımsız gibi görünse de gerçek iç ortam hava kalitesi üzerinde doğrudan etkiye sahiptir.

Yoğuşma ve İzolasyon

Taze hava kanallarında dış ortam ve iç ortam sıcaklıkları arasındaki fark nedeniyle yüzey yoğuşması oluşabilir.

Bu nedenle gerekli kanal bölümlerinde uygun kalınlıkta ısı yalıtımı kullanılmalıdır.

Bağlantı noktalarının hava sızdırmazlığı da sağlanmalıdır.

Yalıtım uygulamasının doğru yapılması hem enerji kayıplarının hem de tavan içerisinde oluşabilecek yoğuşma problemlerinin azaltılmasına yardımcı olur.

Kolay Bakım

Filtreler havadaki partikülleri tuttuğu için zaman içerisinde kirlenir.

Kirli filtre, hava debisinin azalmasına ve sistem basınç kaybının artmasına neden olabilir.

TCL, Energy Recovery Ventilation cihazlarında filtre bölümüne servis kapağı üzerinden erişilebildiğini ve bu yapının bakım işlemlerini kolaylaştırdığını belirtmektedir. TCL

Bu nedenle cihazın montajı sırasında servis kapağının önünde yeterli bakım alanı bırakılması gerekir.

Sinema Uygulamaları

Sinemalar insan yoğunluğunun kısa süre içerisinde önemli ölçüde değişebildiği kapalı hacimlerdir.

TCL, Energy Recovery Ventilation ürün ailesinin önerilen kullanım alanları arasında sinemaları açıkça belirtmektedir. TCL

Bu tip uygulamalarda yüksek kişi yoğunluğundan kaynaklanan taze hava ihtiyacının karşılanması önemlidir.

Isı geri kazanımı ise yüksek taze hava debisinin iklimlendirme sistemi üzerinde oluşturduğu ek yükün azaltılmasına yardımcı olabilir.

Otel Uygulamaları

Oteller hem konaklama hem de ortak kullanım alanları nedeniyle farklı havalandırma gereksinimlerine sahiptir.

Lobiler, toplantı salonları, restoranlar ve ortak kullanım alanlarında sürekli veya programa bağlı taze hava ihtiyacı bulunabilir.

TCL, otelleri ve lobileri SAF tipi enerji geri kazanımlı havalandırma sistemlerinin önerilen uygulama alanları arasında göstermektedir. TCL

Cihaz kapasitesi belirlenirken alanın kullanım yoğunluğu ve çalışma saatleri dikkate alınmalıdır.

Restoran ve Sosyal Alanlar

Restoranlarda yalnızca taze hava ihtiyacı değil, mutfak egzozu ve mahal basınç dengesi de önemlidir.

SAF cihazının genel mahal havalandırması, mutfak davlumbaz sistemi ve diğer egzoz sistemleri birbirinden bağımsız değerlendirilmemelidir.

Projede tüm hava debilerinin birlikte hesaplanması gerekir.

Bu yaklaşım restoranın gereksiz negatif basınç altında kalmasını önlemeye yardımcı olabilir.

Lobi ve Geniş Ortak Alanlar

Otel lobileri, ticari yapı girişleri ve benzeri ortak kullanım alanları değişken kişi yoğunluğuna sahip olabilir.

Bu alanlarda taze hava ihtiyacı günün farklı saatlerinde değişebilir.

SAF cihazı uygun otomasyon ve hava dağıtım tasarımıyla genel havalandırma sisteminin bir parçası olarak kullanılabilir.

TCL, lobi kullanımını ürün ailesinin önerilen uygulamaları arasında açıkça göstermektedir. TCL

Eğlence Mekânları

TCL'nin resmi dokümanında dans salonları ve barlar da Energy Recovery Ventilation ürünlerinin kullanım alanları arasında gösterilmektedir. TCL

Bu tür mahallerde kişi yoğunluğu ve çalışma süresi nedeniyle havalandırma sistemi önemli hale gelir.

Ancak cihaz seçimi yalnızca katalogdaki önerilen kullanım alanına göre yapılmamalı; kişi sayısı, gerekli taze hava debisi ve kanal basınç kayıpları hesaplanmalıdır.

VRF Sistemiyle Birlikte Kullanım

SAF ısı geri kazanımlı taze hava ünitesi, VRF iklimlendirme sistemi bulunan projelerde taze hava ihtiyacını destekleyen ayrı bir havalandırma çözümü olarak değerlendirilebilir.

VRF iç üniteleri mahallerin duyulur ve gizli ısı yüklerini karşılamak için kullanılırken SAF ünitesi havalandırma tarafında görev yapabilir.

Bu iki sistem doğru projelendirildiğinde konfor iklimlendirmesi ile taze hava ihtiyacı birlikte ele alınabilir.

SAF'ın bir Fresh Air Processing Unit olmadığı ve VRF soğutucu akışkan devresine bağlanan taze hava iç ünitesiyle karıştırılmaması önemlidir. TCL

TMV6+ ile Entegre HVAC Yaklaşımı

TMV6+ Super dış ünite ailesi geniş ticari VRF uygulamalarına yönelik bir sistemdir. TCL, TMV6+ Super için soğutmada -15°C ile +56°C, ısıtmada ise -30°C ile +28°C dış ortam çalışma aralığı belirtmektedir. TCL

Bu sıcaklık değerleri TMV6+ Super VRF dış ünitesine aittir; SAF ünitesinin bağımsız çalışma sıcaklıkları olarak değerlendirilmemelidir.

Bir projede TMV6+ iklimlendirme sistemi ile SAF enerji geri kazanımlı havalandırma çözümü birlikte ele alınarak hem mahal sıcaklık kontrolü hem de taze hava ihtiyacı için bütünleşik bir HVAC tasarımı oluşturulabilir.

SAF Ünitesinin Başlıca Avantajları

SAF Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Ünitesi'nin en önemli avantajı, gerekli taze havayı sağlarken egzoz havasındaki kullanılabilir enerjinin doğrudan kaybedilmesini azaltmasıdır.

TCL'nin resmi dokümanına göre ürün ailesi %70'in üzerinde enerji değişim geri kazanım oranı, profesyonel taze hava filtresi, bağımsız taze hava-egzoz hava dolaşımı ve servis kapağından erişilebilen filtre yapısıyla öne çıkmaktadır. TCL

Bu özellikler cihazı özellikle sürekli havalandırma ihtiyacı bulunan ticari yapılarda değerlendirmeye uygun hale getirir.

Cihaz Seçiminde Nelere Dikkat Edilmelidir?

SAF cihaz seçiminde ilk olarak projede gerekli taze hava debisi belirlenmelidir.

Kişi sayısı, mahal kullanım amacı, kullanım süresi ve ilgili havalandırma kriterleri değerlendirilmelidir.

Ardından kanal sisteminin toplam basınç kaybı hesaplanmalıdır.

Filtre, susturucu, damper ve menfez gibi elemanların oluşturduğu dirençler hesaba dahil edilmelidir.

Cihazın nominal hava debisi kadar bu debiyi gerçek sistem direncinde sağlayabilmesi de önemlidir.

Tetra Elektromekanik ile SAF Sistem Seçimi

Tetra Elektromekanik, SAF Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Ünitesi seçiminde yalnızca cihazın katalog hava debisini dikkate almak yerine havalandırma sistemini bütün olarak değerlendirir.

Projede gerekli taze hava miktarı, egzoz debisi, kanal güzergâhı, toplam basınç kaybı, filtre ihtiyacı, menfez seçimi, cihaz konumu, servis erişimi ve iklimlendirme sistemiyle etkileşim birlikte incelenir.

Bu yaklaşım, cihazın gerçek işletme şartlarında hedeflenen hava debisine ulaşabilmesi ve sistemin dengeli çalışabilmesi açısından önemlidir.

Sonuç

SAF Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Ünitesi, ticari ve toplu kullanım alanlarında iç ortam hava kalitesini desteklerken havalandırmadan kaynaklanan enerji kayıplarının azaltılmasına yönelik geliştirilmiş bir çözümdür.

TCL'nin resmi TMV6 dokümanına göre ürün ailesinde taze hava ve egzoz havası için bağımsız hava akışları kullanılmakta, profesyonel taze hava filtrasyonu sağlanmakta ve yüksek verimli eşanjör sayesinde enerji değişim geri kazanım oranı %70'in üzerine çıkabilmektedir. TCL

Sinema, otel, lobi, eğlence alanları ve benzeri ticari projelerde doğru hava debisi ve kanal hesabıyla birlikte değerlendirildiğinde SAF, HVAC sisteminin taze hava ve enerji verimliliği tarafında önemli bir bileşen oluşturabilir.

Tetra & Tetramech

Tetra Elektromekanik ve Gürcistan yapılanması Tetramech, ticari iklimlendirme ve havalandırma projelerinde VRF sistemleri ile taze hava çözümlerini bir bütün olarak değerlendirmektedir.

SAF Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Ünitesi uygulamalarında gerekli hava debisinin belirlenmesi, cihaz seçimi, kanal ve menfez tasarımı, taze hava-egzoz hava dengesi, filtreleme, servis erişimi ve mevcut VRF sistemiyle koordinasyon proje gereksinimlerine göre ele alınabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

SAF Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Ünitesi ne işe yarar?

Dış ortamdan taze hava alırken mahalden egzoz havası uzaklaştırır ve bu iki hava akışı arasında enerji transferi gerçekleştirerek havalandırma kaynaklı enerji kayıplarının azaltılmasına yardımcı olur. TCL

SAF ünitesinde hava akımları birbirine karışır mı?

TCL, sistemde iki yönlü ısı değişim teknolojisi ve bağımsız hava dolaşımı kullanıldığını belirtmektedir. Taze hava ve egzoz havası enerji transferi için eşanjör üzerinden ayrı hava yollarında hareket eder. TCL

Isı geri kazanım oranı nedir?

TCL'nin resmi TMV6 dokümanında yüksek verimli ısı eşanjörü sayesinde enerji değişim geri kazanım oranının %70'in üzerinde olduğu belirtilmektedir. Gerçek performans çalışma koşullarına ve modele bağlıdır. TCL

SAF ünitesinde filtre bulunuyor mu?

Evet. TCL, ürün ailesinde profesyonel taze hava filtresi bulunduğunu ve yüksek verimli filtre seçeneğinin değerlendirilebildiğini belirtmektedir. TCL

Filtre bakımı yapılabilir mi?

Evet. Üretici, filtre bölümüne servis kapağı açılarak erişilebildiğini belirtmektedir. Montaj sırasında cihaz çevresinde gerekli bakım alanının bırakılması önemlidir. TCL

Hangi projelerde kullanılabilir?

TCL'nin resmi dokümanında sinemalar, oteller, lobiler, dans salonları ve barlar gibi alanlar önerilen uygulamalar arasında yer almaktadır. TCL

SAF ile Fresh Air Processing Unit aynı mıdır?

Hayır. SAF/Energy Recovery Ventilation ürünü taze hava ile egzoz havası arasında enerji geri kazanımına yöneliktir. TCL Fresh Air Processing Unit ise dış havayı VRF sistemiyle şartlandırmaya yönelik farklı bir ürün ailesidir. TCL

SAF cihazı klima yerine kullanılabilir mi?

Temel görevi havalandırma ve enerji geri kazanımıdır. Mahalin soğutma ve ısıtma yükünün karşılanması için projeye göre VRF veya başka bir iklimlendirme sistemi gerekebilir.

Cihaz seçiminde yalnızca metrekare yeterli midir?

Hayır. Gerekli taze hava debisi, kişi sayısı, kullanım amacı, kanal basınç kaybı, filtreler, menfezler ve diğer sistem bileşenleri birlikte hesaplanmalıdır.

Kanal hesabı neden önemlidir?

Fan tarafından sağlanan basıncın kanal, filtre, damper ve menfezlerde oluşan dirençleri yenmesi gerekir. Yüksek basınç kaybı cihazın hedeflenen hava debisine ulaşmasını engelleyebilir.

SAF sistemi enerji tasarrufu sağlar mı?

Sistem, egzoz havasındaki enerjinin bir bölümünü taze havaya aktararak taze havanın iklimlendirme sisteminde oluşturduğu yükü azaltmaya yardımcı olur. Gerçek enerji tasarrufu bina ve çalışma koşullarına göre değişir.

Tetra Elektromekanik SAF cihaz seçimi yapabilir mi?

Tetra Elektromekanik, proje gereksinimleri doğrultusunda gerekli taze hava ve egzoz debilerinin, kanal sisteminin ve diğer HVAC ekipmanlarının birlikte değerlendirilmesine yönelik cihaz ve sistem seçimi çalışmaları gerçekleştirebilir.