Dik Türbin Tip Yangın Pompası

Dik türbin tip yangın pompası, yangın suyu kaynağının pompa seviyesinden aşağıda bulunduğu uygulamalarda suyun güvenli ve yüksek kapasitede taşınması için kullanılan dik milli santrifüj pompa sistemidir.

Pompanın hidrolik bölümü su kaynağının içerisine yerleştirilir. Su, çanak grubu içerisindeki çarklar tarafından emilir ve basınçlandırılır. Basınçlandırılan su, dikey kolon boruları üzerinden basma başlığına taşınarak sprinkler, hidrant, yangın dolabı veya diğer sabit yangın söndürme hatlarına aktarılır.

Bu pompa tipi özellikle yatay milli pompaların emiş şartlarının uygun olmadığı tesislerde tercih edilir. Yer altı deposu, kuyu, açık havuz veya rezervuar içerisindeki su seviyesinin değişken olması durumunda pompanın hidrolik grubu suyun içerisinde kalacak şekilde projelendirilir.

Ürün ailesi, farklı çanak çapları, çark yapıları, kademe sayıları, kolon uzunlukları ve motor güçleriyle geniş bir çalışma aralığı sunar.

Genel Çalışma Aralığı

Dizel Motorlu Modeller

• Nominal hız: 1800 RPM
• Debi aralığı: 150-5000 GPM
• Yaklaşık debi aralığı: 34-1136 m³/h
• Basınç aralığı: 40-440 PSI
• Yaklaşık basınç aralığı: 2,76-30,34 bar
• Yaklaşık basma yüksekliği: 28-309 mSS

Elektrik Motorlu Modeller

• Nominal hız: 1500 RPM
• Debi aralığı: 500-5000 GPM
• Yaklaşık debi aralığı: 114-1136 m³/h
• Basınç aralığı: 42-305 PSI
• Yaklaşık basınç aralığı: 2,90-21,03 bar
• Yaklaşık basma yüksekliği: 30-214 mSS

Çalışma aralıkları ürün ailesinin genel seçim sınırlarını göstermektedir. Kesin model, motor gücü, çark çapı, kademe sayısı ve kolon uzunluğu proje çalışma noktasına göre belirlenir.

Dik Türbin Tip Yangın Pompası Çalışma Aralıkları

Tablodaki basınç değerleri, aynı debi kapasitesi içerisinde farklı hidrolik konfigürasyonların seçilebildiğini gösterir.

Örneğin 1000 GPM debi ihtiyacı bulunan bir projede:

• Dizel motorlu model: 80-440 PSI
• Elektrik motorlu model: 44-272 PSI

aralığında seçilebilir.

Gerekli basınç yükseldikçe pompanın kademe sayısı, motor gücü, kolon yapısı ve basınç sınıfı da buna göre belirlenir.

Dik Türbin Tip Yangın Pompası Nasıl Çalışır?

Pompanın alt bölümünde bulunan emiş çanı ve çanak grubu su kaynağının içerisine daldırılır. İlk çark suyu pompa içerisine alır. Sonraki çarklar suyun basıncını kademeli olarak artırır.

Basınçlandırılan su:

1. Çanak grubundan çıkar.
2. Kolon borusuna aktarılır.
3. Dikey pompa mili boyunca yukarı taşınır.
4. Basma başlığına ulaşır.
5. Yangın tesisatına gönderilir.

Pompanın hidrolik bölümünün suyun içerisinde bulunması, uzun bir yatay emiş hattı ihtiyacını azaltır. Böylece yüksek emiş kayıpları, emiş hattının hava yapması ve ilk çalıştırmada su çekememe gibi riskler önemli ölçüde düşürülebilir.

Pompanın Temel Bileşenleri

Dik türbin tip yangın pompası genel olarak aşağıdaki ana parçalardan oluşur:

• Emiş çanı
• Emiş süzgeci
• Tek veya çok kademeli çanak grubu
• Çarklar
• Pompa mili
• Kolon boruları
• Ara mil yatakları
• Basma başlığı
• Motor bağlantı grubu
• Elektrik motoru veya dizel motor
• Dik açılı güç aktarım grubu
• Kaplin sistemi
• Pompa kontrol panosu
• Basınç ölçüm ekipmanları

Parçaların ölçüleri ve malzeme özellikleri; su kalitesi, kolon uzunluğu, basınç değeri ve proje koşullarına göre belirlenir.

Tek Kademeli ve Çok Kademeli Yapı

Dik türbin pompalar, gerekli basınca göre tek veya çok kademeli olarak seçilebilir.

Tek veya Az Kademeli Modeller

Yüksek debi ve daha düşük basınç ihtiyacı bulunan uygulamalarda tercih edilir. Kademe sayısının düşük olması daha sade bir hidrolik yapı sunar.

Çok Kademeli Modeller

Yüksek basınç ihtiyacı bulunan tesislerde kullanılır. Su, her çark ve çanak grubundan geçerken yeniden hızlandırılır ve basıncı yükseltilir.

Örneğin 1000 GPM debide 80 PSI isteyen bir proje ile 1000 GPM debide 440 PSI isteyen bir proje için aynı pompa yapısı kullanılamaz. Yüksek basınçlı uygulamada daha fazla kademe, daha güçlü motor ve daha yüksek basınç dayanımına sahip ekipmanlar gerekir.

Dizel Motorlu Dik Türbin Yangın Pompası

Dizel motorlu modeller, elektrik beslemesinin bulunmadığı veya yangın sırasında enerji kesintisi yaşanma riskinin bulunduğu tesislerde tercih edilir.

Verilen çalışma aralıklarına göre dizel motorlu modeller:

• 150 GPM’den 5000 GPM’e kadar debi sunar.
• 40 PSI’dan 440 PSI’a kadar basınç sağlayabilir.
• 1800 RPM nominal hızda çalışır.
• Düşük debili ve çok yüksek basınçlı seçeneklere kadar geniş bir seçim alanı sunar.

Dizel motorlu sistemlerde güç, pompa miline uygulamanın tasarımına göre bir güç aktarım mekanizması üzerinden iletilebilir.

Dizel motorlu modellerin avantajları:

• Elektrik kesintilerinden bağımsız çalışma
• 150-5000 GPM geniş debi aralığı
• 440 PSI’a kadar yüksek basınç kapasitesi
• Yer altı depoları ve kuyular için uygun yapı
• Büyük sprinkler ve hidrant sistemlerine uyumluluk
• Yüksek riskli endüstriyel tesislerde kullanılabilme
• Proje ihtiyacına göre çok kademeli yapılandırma
• Değişken su seviyelerinde çalışma imkânı

Dizel motor gücü seçilirken pompanın maksimum güç ihtiyacı, rakım, ortam sıcaklığı ve güç aktarım kayıpları birlikte değerlendirilmelidir.

Elektrik Motorlu Dik Türbin Yangın Pompası

Elektrik motorlu modeller, güvenilir elektrik altyapısına sahip tesislerde tercih edilir. Motor genellikle basma başlığının üst bölümünde dikey olarak konumlandırılır ve pompa milini doğrudan tahrik eder.

Verilen çalışma aralıklarına göre elektrik motorlu modeller:

• 500-5000 GPM debi aralığına sahiptir.
• 42-305 PSI basınç aralığında seçilebilir.
• 1500 RPM nominal hızda çalışır.
• Yüksek debili yangın söndürme sistemlerinde kullanılabilir.

Elektrik motorlu modellerin avantajları:

• Daha sade tahrik yapısı
• Yakıt depolama ihtiyacının bulunmaması
• Daha düşük rutin bakım ihtiyacı
• Daha sessiz çalışma
• Otomatik kontrol sistemleriyle uyumluluk
• Yüksek debili projelerde geniş seçim imkânı
• Pompa dairesinde daha temiz çalışma ortamı
• Alternatif enerji kaynağıyla yedeklenebilme

Motor gücü; nominal çalışma noktasının yanı sıra pompa eğrisinin tamamında oluşabilecek en yüksek güç ihtiyacına göre belirlenmelidir.

Dik Türbin Tip Yangın Pompasının Avantajları

Dik türbin tip yangın pompalarının başlıca avantajları şunlardır:

• Su seviyesinin pompa konumundan aşağıda olduğu tesislerde kullanılabilir.
• Yer altı su depolarından doğrudan su alabilir.
• Kuyu ve açık rezervuar uygulamalarına uygundur.
• 5000 GPM’e kadar yüksek debi kapasitesi sunar.
• 440 PSI’a kadar yüksek basınç seçeneği bulunur.
• Tek veya çok kademeli olarak üretilebilir.
• Elektrik ve dizel motor seçenekleri sunar.
• Değişken su seviyelerine uyum sağlayabilir.
• Uzun yatay emiş hattı ihtiyacını azaltır.
• İlk çalıştırmada emiş problemlerinin azaltılmasına yardımcı olur.
• Yüksek katlı ve geniş alanlı tesislerde kullanılabilir.
• Büyük sprinkler ve hidrant sistemlerine uygun olarak seçilebilir.
• Kolon uzunluğu proje koşullarına göre ayarlanabilir.
• Pompanın hidrolik grubu su içerisinde çalışır.
• Farklı debi ve basınç noktalarına göre özelleştirilebilir.

Minimum Dalma Derinliği

Dik türbin pompanın çanak grubu ve emiş bölümü, sistemin minimum su seviyesinde dahi yeterli miktarda su altında kalmalıdır.

Yetersiz dalma derinliği aşağıdaki problemlere yol açabilir:

• Hava girdabı oluşması
• Pompanın hava çekmesi
• Debi kaybı
• Basınç dalgalanması
• Titreşim
• Gürültü
• Kavitasyon
• Çark hasarı
• Mil ve yatak aşınması
• Yangın anında gerekli kapasitenin sağlanamaması

Minimum dalma mesafesi belirlenirken pompa debisi, emiş çanı çapı, suyun rezervuara giriş yönü ve pompa çevresindeki açıklıklar birlikte değerlendirilmelidir.

Pompa Kuyusu ve Rezervuar Tasarımı

Dik türbin yangın pompasının performansı yalnızca pompanın kapasitesine bağlı değildir. Pompa kuyusu veya rezervuar tasarımı da sistem performansını doğrudan etkiler.

Tasarım sırasında aşağıdaki kriterler değerlendirilmelidir:

• Minimum su seviyesi
• Maksimum su seviyesi
• Emiş çanı ile depo tabanı arasındaki mesafe
• Pompa ile depo duvarı arasındaki açıklık
• Birden fazla pompa arasındaki mesafe
• Rezervuara su giriş yönü
• Türbülans oluşumu
• Hava girdabı riski
• Tortu birikimi
• Yabancı madde girişi
• Süzgeç ihtiyacı
• Bakım ve sökme alanı
• Pompanın yukarı doğru çıkarılabilmesi için gerekli tavan yüksekliği

Yanlış tasarlanmış bir rezervuar, doğru seçilmiş pompanın dahi istenen debi ve basıncı sağlayamamasına neden olabilir.

Kolon Uzunluğu

Dik türbin pompanın kolon uzunluğu, basma başlığı ile çanak grubu arasındaki mesafeye göre belirlenir.

Kolon uzunluğunu etkileyen başlıca faktörler:

• Minimum su seviyesi
• Depo veya kuyu derinliği
• Pompa dairesinin kotu
• Gerekli dalma derinliği
• Çanak grubunun uzunluğu
• Rezervuar taban mesafesi
• Bakım ve montaj koşulları

Kolon uzunluğu arttıkça mil yatakları, kolon bağlantıları, titreşim kontrolü ve montaj hassasiyeti daha önemli hale gelir.

Pompa Seçimi Nasıl Yapılır?

Dik türbin tip yangın pompası seçimi yalnızca GPM ve PSI değerlerine bakılarak yapılmamalıdır.

Doğru seçim için aşağıdaki bilgilerin belirlenmesi gerekir:

• İstenen nominal debi
• İstenen nominal basınç
• Minimum su seviyesi
• Maksimum su seviyesi
• Pompa basma başlığı kotu
• Statik yükseklik
• Boru hattı sürtünme kayıpları
• Sprinkler sistemi ihtiyacı
• Hidrant sistemi ihtiyacı
• Yangın dolabı debisi
• Rezervuar veya kuyu ölçüleri
• Kolon uzunluğu
• Su sıcaklığı
• Su kalitesi
• Ortam sıcaklığı
• Tesis rakımı
• Elektrik veya dizel motor tercihi
• Elektrik gerilimi ve frekansı
• Pompa odası ölçüleri
• Bakım ve sökme alanı

Pompanın nominal basıncı belirlenirken, suyun minimum seviyesi ile pompa basma başlığı arasındaki kot farkı da hesaba katılmalıdır.

Performans Testi

Pompa montajı tamamlandıktan sonra farklı debi noktalarında performans kontrolü yapılmalıdır.

Test sırasında genel olarak aşağıdaki değerler incelenir:

• Sıfır debi basıncı
• Nominal debinin altındaki çalışma noktaları
• Nominal debi
• Nominal debinin üzerindeki çalışma noktaları
• Pompa devri
• Minimum su seviyesi
• Basma basıncı
• Toplam debi
• Motor akımı
• Motor gerilimi
• Titreşim
• Gürültü
• Yatak sıcaklıkları
• Mil dönüş yönü

Test sonuçları, pompanın seçim eğrisiyle karşılaştırılarak sistemin gerekli çalışma noktasını sağlayıp sağlamadığı kontrol edilmelidir.

Ürün Kodu

Site içi ürün kodu: DTP-150-5000

Kesin üretim kodu; debi, basınç, motor tipi, kademe sayısı, çanak çapı, kolon uzunluğu ve motor gücü belirlendikten sonra oluşturulur.

Örnek ürün kodları:

• DTP-D-1000-440: Dizel motorlu, 1000 GPM, 440 PSI
• DTP-E-2000-196: Elektrik motorlu, 2000 GPM, 196 PSI
• DTP-D-4000-233: Dizel motorlu, 4000 GPM, 233 PSI
• DTP-E-5000-255: Elektrik motorlu, 5000 GPM, 255 PSI

Bu kodlar site içi sınıflandırma amacıyla kullanılabilir.

Kullanım Alanları

Dik türbin tip yangın pompaları aşağıdaki tesislerde kullanılabilir:

• Endüstriyel üretim tesisleri
• Fabrikalar
• Savunma sanayisi tesisleri
• Petrokimya tesisleri
• Rafineriler
• Enerji santralleri
• Limanlar
• Tersaneler
• Havalimanları
• Lojistik merkezleri
• Büyük depolar
• Maden tesisleri
• Demir-çelik fabrikaları
• Otomotiv fabrikaları
• Gıda üretim tesisleri
• Veri merkezleri
• Alışveriş merkezleri
• Hastaneler
• Oteller
• Organize sanayi bölgeleri
• Yer altı deposundan beslenen yangın sistemleri
• Kuyu suyu kullanılan tesisler
• Açık rezervuardan beslenen sistemler
• Sprinkler tesisatları
• Hidrant sistemleri
• Yangın dolabı sistemleri
• Köpüklü söndürme uygulamaları

Sıkça Sorulan Sorular

Dik türbin tip yangın pompası nedir?

Dik türbin tip yangın pompası, hidrolik çanak grubunun su kaynağının içerisine yerleştirildiği ve suyun dikey kolon boruları üzerinden tesisata taşındığı santrifüj pompa sistemidir.

Dik türbin yangın pompası ne zaman tercih edilir?

Su seviyesinin pompa dairesinden veya pompa basma başlığından aşağıda olduğu uygulamalarda tercih edilir. Yer altı depoları, kuyular ve açık rezervuarlar başlıca kullanım alanlarıdır.

Maksimum debi kapasitesi nedir?

Verilen çalışma aralıklarına göre maksimum nominal debi 5000 GPM, yaklaşık 1136 m³/h seviyesindedir.

Maksimum basınç kapasitesi nedir?

Dizel motorlu modellerde maksimum basınç 440 PSI, yaklaşık 30,34 bar ve 309 mSS seviyesindedir.

Elektrik motorlu modellerde maksimum basınç 305 PSI, yaklaşık 21,03 bar ve 214 mSS seviyesindedir.

Minimum debi kapasitesi nedir?

Dizel motorlu seçeneklerde minimum debi 150 GPM, yaklaşık 34 m³/h seviyesindedir.

Elektrik motorlu seçenekler ise 500 GPM, yaklaşık 114 m³/h debiden başlamaktadır.

1000 GPM kaç m³/h değerine karşılık gelir?

1000 GPM yaklaşık 227,12 m³/h debiye karşılık gelir.

2000 GPM kaç m³/h değerine karşılık gelir?

2000 GPM yaklaşık 454,25 m³/h debiye karşılık gelir.

5000 GPM kaç m³/h değerine karşılık gelir?

5000 GPM yaklaşık 1135,62 m³/h debiye karşılık gelir.

440 PSI kaç bar değerine karşılık gelir?

440 PSI yaklaşık 30,34 bar basınca karşılık gelir.

Elektrik motorlu ve dizel motorlu modeller arasındaki fark nedir?

Elektrik motorlu modeller elektrik şebekesi üzerinden çalışır ve daha sade bir tahrik sistemine sahiptir. Dizel motorlu modeller ise elektrik kesintilerinden bağımsız çalışabilir ve verilen tabloya göre daha düşük debi ile daha yüksek basınç seçenekleri sunar.

Pompa çok kademeli olabilir mi?

Evet. Gerekli basınç arttıkça çanak ve çark kademe sayısı artırılabilir. Kesin kademe sayısı debi ve basınç çalışma noktasına göre belirlenir.

Pompa yer altı su deposunda kullanılabilir mi?

Evet. Dik türbin tip yangın pompalarının en yaygın kullanım alanlarından biri yer altı yangın suyu depolarıdır.

Pompa kuyu içerisinde kullanılabilir mi?

Kuyu çapı, su seviyesi, su kalitesi ve gerekli dalma derinliği uygun olduğu sürece kuyu uygulamalarında kullanılabilir.

Minimum su seviyesi neden önemlidir?

Çanak grubunun yeterli seviyede su altında kalmaması hava girdabı, kavitasyon, debi kaybı ve basınç dalgalanmasına neden olabilir.

Pompa seçimi yalnızca debi ve basınca göre yapılabilir mi?

Hayır. Rezervuar ölçüleri, minimum su seviyesi, kolon uzunluğu, statik yükseklik, boru kayıpları, motor tipi, rakım ve ortam sıcaklığı da değerlendirilmelidir.

Ürün sabit bir model midir?

Hayır. Bu ürün, farklı debi ve basınç noktalarında seçilebilen geniş bir dik türbin pompa ailesidir. Kesin model proje verilerine göre belirlenir.