Isı Geri Kazanım Cihazı Montajında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Isı Geri Kazanım Cihazı Montajında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Isı geri kazanım cihazları, iç ortamdan dışarı atılan havanın enerjisinin bir bölümünü dışarıdan alınan taze havaya aktararak enerji verimli havalandırma sağlayan önemli HVAC ekipmanlarıdır.
Ancak kaliteli ve yüksek verimli bir cihazın seçilmesi tek başına yeterli değildir.
Yanlış yapılan bir ısı geri kazanım cihazı montajı; hava debisinin düşmesine, fanların gereğinden fazla enerji tüketmesine, yoğuşma suyunun tahliye edilememesine, ses ve titreşim problemlerine, filtre bakımının zorlaşmasına ve cihazın beklenen enerji verimliliğini sağlayamamasına neden olabilir.
Bu nedenle cihaz montajı yapılırken yalnızca “cihazı tavana veya zemine sabitlemek” şeklinde düşünülmemeli; tüm havalandırma sistemi birlikte değerlendirilmelidir.
VENTAS VHRV ürün ailesinde servis kapakları, filtreler, yoğuşma tavası ve drenaj bağlantısı, kontrol sistemi, farklı fan teknolojileri ve çeşitli aksesuar seçenekleri bulunmaktadır. Bu bileşenlerin doğru çalışabilmesi için montaj alanının cihazın teknik gereksinimlerine uygun hazırlanması gerekir. Örneğin VENTAS VHRV-P cihazlarında yoğuşma tavası ve cihazın alt kısmında drenaj bağlantısı bulunurken servis kapakları cihaz içerisindeki bileşenlere erişim sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.
Isı Geri Kazanım Cihazı Montajı Neden Önemlidir?
Isı geri kazanım cihazının katalogda belirtilen performansa yakın çalışabilmesi için hava debisi, basınç, filtreleme, kanal bağlantıları ve hava yollarının doğru şekilde oluşturulması gerekir.
Yanlış montaj cihazın kendisinden kaynaklanmayan ancak kullanım sırasında cihaz problemi gibi görünen birçok soruna yol açabilir.
Örneğin kanal kesiti küçük seçilmişse fan istenilen hava debisini sağlayamayabilir. Drenaj hattında eğim yoksa yoğuşma suyu cihaz içinde birikebilir. Servis kapağının karşısında yeterli boşluk bırakılmamışsa filtre değişimi veya fan bakımı için cihazın sökülmesi gerekebilir.
Bu nedenle montaj aşaması, ısı geri kazanım sisteminin enerji verimliliği, işletme maliyeti ve kullanım ömrünü doğrudan etkileyen önemli bir mühendislik aşamasıdır.
Montajdan Önce Cihazın Yerleşim Yeri Doğru Belirlenmelidir
Isı geri kazanım cihazının montajında ilk karar cihazın nerede konumlandırılacağıdır.
Cihaz tavan arasında, asma tavanda, teknik hacimde, mekanik odada veya projeye uygun başka bir alanda konumlandırılabilir. Ancak cihazın yalnızca fiziksel olarak sığması yeterli değildir.
Servis ve Bakım Alanı Bırakılmalıdır
En sık yapılan montaj hatalarından biri cihazın bakım yapılabilecek boşluk bırakılmadan yerleştirilmesidir.
Filtreler belirli aralıklarla çıkarılmalı, fanlar kontrol edilmeli, eşanjör temizlenebilmeli ve elektrik/otomasyon bileşenlerine erişilebilmelidir.
VENTAS VHRV ürünlerinde servis kapaklarının iç bileşenlere kolay erişim sağlaması ürün tasarımının önemli özelliklerinden biridir. Ancak bu avantajın kullanılabilmesi için montaj sırasında servis kapaklarının açılabileceği yeterli alan bırakılması gerekir.
Cihaz Taşıyıcı Sisteme Doğru Sabitlenmelidir
Cihazın ağırlığı montaj yapılacak tavan veya taşıyıcı konstrüksiyon tarafından güvenli şekilde karşılanmalıdır.
Askı tijleri, konsollar veya çelik taşıyıcı elemanlar cihaz ağırlığı ve proje şartlarına uygun seçilmelidir.
Özellikle yüksek debili büyük ısı geri kazanım cihazlarında montajın sadece asma tavan konstrüksiyonuna yapılması doğru değildir. Yapısal taşıyıcı noktalar dikkate alınmalıdır.
Isı Geri Kazanım Cihazında Titreşim İzolasyonu Yapılmalıdır
Fan bulunan bütün mekanik cihazlarda belirli seviyede titreşim oluşabilir.
Titreşimin bina konstrüksiyonuna aktarılması durumunda cihazın kendi ses seviyesinden daha rahatsız edici yapısal gürültüler ortaya çıkabilir.
Titreşim Takozu veya Askı Elemanı Kullanılmalıdır
Montaj şekline göre titreşim takozları, kauçuk izolatörler veya titreşim önleyici askı elemanları kullanılabilir.
Amaç fan ve motor kaynaklı titreşimin yapı elemanlarına doğrudan aktarılmasını önlemektir.
Özellikle ofis, otel, konut, okul ve toplantı salonları gibi akustik konforun önemli olduğu projelerde bu detay ihmal edilmemelidir.
Kanal Bağlantılarında Esnek Bağlantı Kullanılabilir
Cihaz ile kanal arasında doğrudan rijit bağlantı yapılması, fan titreşiminin kanal sistemi boyunca taşınmasına neden olabilir.
VENTAS ürünlerinde esnek bağlantı, opsiyonel aksesuarlar arasında yer almaktadır. Uygun projelerde cihaz-kanal arasındaki titreşim aktarımını azaltmak için esnek bağlantı kullanılması değerlendirilebilir.
Taze Hava ve Egzoz Kanal Bağlantıları Karıştırılmamalıdır
Isı geri kazanım cihazında birden fazla hava bağlantısı bulunur.
Genellikle sistemde dış ortam taze hava girişi, mahale taze hava üflemesi, mahalden egzoz havası emişi ve egzoz havasının dışarı atılması olmak üzere dört temel hava hattı vardır.
Bu bağlantılardan herhangi birinin yanlış yapılması sistemin çalışma mantığını tamamen bozabilir.
Hava Yönleri Montajdan Önce Kontrol Edilmelidir
Cihaz üzerindeki hava yönü etiketleri ve teknik doküman mutlaka kontrol edilmelidir.
Taze hava ve egzoz bağlantılarının birbirine karıştırılması yalnızca enerji verimliliğini düşürmekle kalmaz, iç ortam hava kalitesini de olumsuz etkileyebilir.
Taze Hava Emişi ile Egzoz Atışı Birbirinden Uzak Tutulmalıdır
Dışarı atılan kirli havanın tekrar taze hava emişine dönmemesi gerekir.
Taze hava emiş menfezi ile egzoz atış noktası arasındaki konumlandırma; bina cephesi, hâkim rüzgâr yönü, menfez tipi ve ilgili proje standartları dikkate alınarak yapılmalıdır.
Aksi takdirde dışarı atılan hava tekrar sisteme çekilebilir ve kısa devre hava dolaşımı oluşabilir.
Kanal Kesitleri ve Basınç Kayıpları Doğru Hesaplanmalıdır
Isı geri kazanım cihazı seçiminde olduğu kadar montajında da kanal tasarımı büyük önem taşır.
Cihazın nominal hava debisinin yüksek olması, yanlış kanal sistemiyle bu hava debisinin mahale ulaştırılabileceği anlamına gelmez.
Kanal Çapı Gereğinden Küçük Olmamalıdır
Kanal kesiti küçüldükçe hava hızı artar.
Yüksek hava hızı ise basınç kaybının, hava sesinin ve fan enerji tüketiminin artmasına neden olabilir.
Bu nedenle kanal ölçüleri projedeki tasarım hava debisine göre belirlenmelidir.
Gereksiz Dirsek ve Daralmalardan Kaçınılmalıdır
Kanal hattındaki her dirsek, redüksiyon, damper, menfez, susturucu ve filtre sistemde ek direnç oluşturur.
Mümkün olduğunca düzgün hava akışı sağlayan kanal güzergâhı oluşturulmalıdır.
Cihaz çıkışının hemen ardından çok keskin dirsek kullanılması da fan performansını ve hava dağılımını olumsuz etkileyebilir.
Drenaj ve Yoğuşma Suyu Bağlantısı Doğru Yapılmalıdır
Isı geri kazanım cihazı montajında en fazla dikkat edilmesi gereken noktalardan biri yoğuşma drenajıdır.
Özellikle soğuk yüzeylerin bulunduğu çalışma şartlarında cihaz içerisinde yoğuşma suyu oluşabilir.
VENTAS VHRV-P, VHRV-C ve bazı diğer ısı geri kazanım serilerinde yoğuşma tavası bulunmakta ve drenaj bağlantısı cihazın alt kısmında yer almaktadır.
Drenaj Hattına Yeterli Eğim Verilmelidir
Yoğuşma suyunun doğal şekilde uzaklaşabilmesi için drenaj borusuna cihazdan tahliye yönüne doğru kesintisiz eğim verilmelidir.
Ters eğim veya yatay kalan drenaj hattı suyun cihaz içerisinde birikmesine neden olabilir.
Uygun Sifon Uygulaması Yapılmalıdır
Fan basıncı nedeniyle bazı sistemlerde drenaj hattından hava emilmesi veya hava üflenmesi mümkündür.
Uygun sifon uygulanmaması durumunda yoğuşma suyu doğru şekilde tahliye edilemeyebilir.
Sifon yüksekliği cihazdaki negatif veya pozitif basınca göre projelendirilmelidir.
Drenaj Testi Yapılmalıdır
Montaj sonrasında sadece drenaj borusunun bağlı olması yeterli değildir.
Devreye almadan önce tavaya kontrollü miktarda su verilerek suyun drenaj hattından sorunsuz tahliye edildiği kontrol edilmelidir.
Filtrelere Kolay Erişim Sağlanmalıdır
Filtre, bir ısı geri kazanım sisteminin en düzenli bakım gerektiren parçalarından biridir.
Kirli filtre sistem basınç kaybını artırır, hava debisini düşürebilir ve fanların daha fazla enerji tüketmesine neden olabilir.
VENTAS VHRV-P cihazlarında standart G4 minipleat filtreler bulunurken farklı ürün serilerinde M5 ve F7 gibi daha yüksek filtre sınıfları kullanılabilmektedir. VENTAS ayrıca belirli modellerde F7, aktif karbon ve HEPA gibi ilave filtre çözümleri de sunmaktadır.
Bu nedenle filtre servis kapağının önüne boru, kanal, kablo tavası veya başka bir mekanik ekipman getirilmemelidir.
Isı ve Ses İzolasyonu İhmal Edilmemelidir
Dış ortam havası taşıyan kanal ile iç ortam havası taşıyan kanal arasında sıcaklık farkları oluşabilir.
Uygun şekilde izole edilmemiş kanallarda yoğuşma, ısı kaybı veya ısı kazancı meydana gelebilir.
Kanal İzolasyonu Proje Şartlarına Uygun Olmalıdır
Özellikle taze hava ve şartlandırılmış hava taşıyan kanalların izolasyon kalınlığı ve malzemesi uygulamaya göre belirlenmelidir.
İzolasyonun birleşim yerlerinin açık kalmaması önemlidir.
Akustik Tasarım Yapılmalıdır
Fan sesi kanal üzerinden mahallere taşınabilir.
Sessizliğin önemli olduğu projelerde kanal tipi susturucu, uygun kanal kesitleri ve düşük hava hızları değerlendirilebilir.
VENTAS'ın ısı geri kazanım cihazlarında kanal tipi susturucu opsiyonel aksesuar seçenekleri arasında bulunmaktadır.
Elektrik Bağlantıları Yetkili Personel Tarafından Yapılmalıdır
Fan motorları, kontrol kartları, sensörler, damper motorları ve varsa elektrikli ısıtıcılar doğru elektrik altyapısına ihtiyaç duyar.
Cihazın gerilim, faz, güç ve koruma değerleri teknik dokümana göre kontrol edilmelidir.
Elektrik Beslemesi Teknik Verilere Uygun Olmalıdır
Sigorta, kablo kesiti ve koruma elemanları cihazın elektriksel özelliklerine göre seçilmelidir.
Yanlış kablo kesiti veya uygun olmayan koruma elemanları güvenlik ve işletme açısından risk oluşturabilir.
Topraklama Mutlaka Yapılmalıdır
Metal gövdeli HVAC cihazlarında uygun topraklama elektrik güvenliği açısından temel gerekliliklerden biridir.
Topraklama bağlantıları devreye alma aşamasında kontrol edilmelidir.
Otomasyon ve Sensör Bağlantıları Doğru Yapılmalıdır
Yeni nesil ısı geri kazanım sistemlerinin performansı yalnızca mekanik montajla belirlenmez.
Fan kontrolü, sıcaklık sensörleri, CO₂ sensörleri, filtre fark basınç sensörleri ve bina otomasyon sistemi cihazın ihtiyaca göre çalışmasına yardımcı olabilir.
VENTASTAR kontrol altyapısında taze hava, üfleme, oda ve egzoz sıcaklık sensörleri ile nem ve CO₂ sensörleri desteklenebilmektedir. Ayrıca filtre ve fanlar için fark basınç sensörü seçenekleri bulunur. Kontrol sisteminde Modbus bağlantısı standart olarak yer alırken farklı BMS bağlantı seçenekleri de sağlanabilmektedir.
CO₂ Sensörünün Konumu Doğru Seçilmelidir
CO₂ sensörü dış hava girişinin hemen yakınına veya hava akışını temsil etmeyen ölü bir noktaya yerleştirilmemelidir.
Sensör, mahaldeki gerçek kullanıcı yoğunluğunu temsil edecek uygun konumda bulunmalıdır.
Sıcaklık Sensörleri Doğru Hava Hattına Yerleştirilmelidir
Taze hava, üfleme ve egzoz sensörlerinin karıştırılması otomasyon sisteminin yanlış karar vermesine neden olabilir.
Sensör etiketleri ve bağlantı terminalleri kontrol edilmelidir.
Yangın Damperi ve Motorlu Damper Yerleşimi Projeye Uygun Olmalıdır
Havalandırma kanalları yangın bölmelerinden geçtiğinde ilgili yangın yönetmeliği ve mekanik proje gereksinimleri dikkate alınmalıdır.
Motorlu damperler ise cihaz çalışmadığında dış ortam havasının kontrolsüz şekilde sisteme girmesini önlemek veya sistem çalışma senaryosunu yönetmek için kullanılabilir.
VENTAS ısı geri kazanım cihazlarında motorlu damper, çeşitli ürün serilerinde opsiyonel aksesuar olarak sunulmaktadır.
Isı Geri Kazanım Cihazı Devreye Alınırken Neler Kontrol Edilmelidir?
Montaj bittikten sonra cihazın doğrudan sürekli çalışmaya bırakılması doğru değildir.
Profesyonel bir devreye alma sürecinde en azından şu kontroller yapılmalıdır:
- Taze hava ve egzoz yönlerinin doğru olduğu, fanların doğru yönde çalıştığı, gerçek hava debilerinin tasarım değerlerine uygun olduğu, filtrelerin doğru takıldığı, drenaj ve sifonun çalıştığı, kanal bağlantılarında kaçak bulunmadığı, cihaz titreşimlerinin normal olduğu, sensörlerin doğru değer okuduğu, otomasyon senaryolarının çalıştığı, varsa bypass ve damper fonksiyonlarının test edildiği ve cihazın hata/alarm durumlarının kontrol edildiği doğrulanmalıdır.
Bu kontroller montaj sırasında gözden kaçan problemlerin işletme başlamadan önce tespit edilmesini sağlar.
Isı Geri Kazanım Cihazı Montajında En Sık Yapılan Hatalar
Uygulamada karşılaşılan problemlerin önemli bir kısmı cihazdan değil montajdan kaynaklanmaktadır.
Servis boşluğunun bırakılmaması, drenaj hattının ters eğimli yapılması, cihazın terazisiz monte edilmesi, taze hava ile egzoz bağlantılarının yanlış yapılması, kanal kesitlerinin küçük seçilmesi, titreşim izolasyonunun atlanması, filtre kapağının başka ekipmanlarla kapatılması ve otomasyon sensörlerinin yanlış konumlandırılması en sık karşılaşılan hatalar arasındadır.
Özellikle drenaj ve servis erişimi gibi montaj sırasında küçük görünen detaylar, cihaz işletmeye alındıktan sonra ciddi bakım maliyetlerine dönüşebilir.
VENTAS Isı Geri Kazanım Cihazlarında Montaj Avantajları
VENTAS'ın farklı VHRV ürün serilerinde montaj ve bakım süreçlerini kolaylaştıran çeşitli tasarım özellikleri bulunmaktadır.
Örneğin VHRV-P serisinde servis kapakları cihaz iç bileşenlerine erişim sağlar, yoğuşma tavası ve alt drenaj bağlantısı bulunur ve esnek bağlantı, motorlu damper, susturucu ve fark basınç sensörü gibi proje aksesuarları sunulur.
VHRV-C serisinde ise fabrikada test edilmiş tak-çalıştır tasarım, kolay erişimli servis panelleri, bypass modülü, drenaj sistemi ve BMS uyumlu Ventastar kontrol altyapısı öne çıkmaktadır.
Bu özellikler doğru projelendirme ile bir araya getirildiğinde montaj, devreye alma ve bakım süreçlerinin daha kontrollü yönetilmesine yardımcı olur.
VENTAS Isı Geri Kazanım Cihazı Montajı ve Tetra Elektromekanik
Isı geri kazanım cihazlarında iyi sonuç almak için doğru ürün + doğru proje + doğru montaj birlikte düşünülmelidir.
Tetra Elektromekanik, VENTAS'ın 12 yıllık İstanbul Anadolu Yakası bölge bayisi olarak VENTAS ısı geri kazanım cihazlarının seçiminden teknik değerlendirmesine ve proje desteğine kadar müşterilerine hizmet vermektedir.
VENTAS ısı geri kazanım cihazı projelerinde hava debisi ve basınç değerlendirmesi, uygun VHRV modelinin belirlenmesi, cihaz yerleşimi, kanal bağlantılarının değerlendirilmesi, filtre seçenekleri, drenaj ve aksesuar ihtiyaçları, kontrol sistemi ve BMS seçenekleri ile teknik ürün tedariği konularında Tetra Elektromekanik'ten destek alınabilir.
VENTAS'ın güncel ürün ailesinde VHRV-P, VHRV-PLUS, VHRV-C, rotorlu VHRV-R ve ısı pompalı farklı ısı geri kazanım çözümleri bulunmaktadır.
Doğru cihaz seçimi ve projeye uygun çözüm için Tetra Elektromekanik ile iletişime geçiniz.
Sonuç
Isı geri kazanım cihazı montajı, cihazın enerji verimliliğini, ses seviyesini, hava debisini, bakım kolaylığını ve kullanım ömrünü doğrudan etkiler.
Bu nedenle cihaz montajında yalnızca mekanik sabitlemeye değil; servis alanı, titreşim izolasyonu, taze hava ve egzoz kanalları, kanal basınç kayıpları, drenaj ve sifon, filtre erişimi, izolasyon, elektrik tesisatı, otomasyon, sensörler ve devreye alma işlemlerine birlikte dikkat edilmelidir.
VENTAS gibi yüksek verimli ısı geri kazanım çözümleri de ancak doğru projelendirme ve doğru montajla beklenen performansa ulaşabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Isı Geri Kazanım Cihazı Nereye Monte Edilir?
Cihaz modeline ve projeye göre asma tavan, teknik hacim, mekanik oda veya uygun başka bir alana monte edilebilir. En önemli kriter cihaz çevresinde yeterli servis ve bakım alanının bırakılmasıdır.
Isı Geri Kazanım Cihazında Drenaj Gerekli mi?
Yoğuşma oluşabilecek cihazlarda evet. VENTAS'ın birçok VHRV modelinde yoğuşma tavası ve drenaj bağlantısı bulunmaktadır. Drenaj hattının doğru eğim ve uygun sifonla uygulanması gerekir.
Isı Geri Kazanım Cihazı Terazide Olmalı mı?
Cihaz üreticinin montaj gerekliliklerine uygun şekilde konumlandırılmalıdır. Özellikle yoğuşma tavasındaki suyun drenaja doğru tahliyesini engelleyecek yanlış eğimlerden kaçınılmalıdır.
Isı Geri Kazanım Cihazında Esnek Bağlantı Gerekli mi?
Her projede zorunlu olmayabilir; ancak fan titreşimlerinin kanal sistemine aktarılmasını azaltmak için esnek bağlantı kullanılması birçok uygulamada avantaj sağlayabilir. VENTAS da esnek bağlantıyı belirli VHRV serilerinde aksesuar olarak sunmaktadır.
Isı Geri Kazanım Cihazı Filtresi İçin Ne Kadar Alan Bırakılmalıdır?
Kesin ölçü cihaz modelinin teknik dokümanına göre belirlenmelidir. Temel kural, filtrenin cihazdan tamamen çıkarılabileceği ve servis kapağının rahatlıkla açılabileceği kadar boş alan bırakılmasıdır.
Isı Geri Kazanım Cihazının Kanal Bağlantısı Yanlış Yapılırsa Ne Olur?
Taze hava, üfleme, egzoz emiş ve egzoz atış bağlantılarının karıştırılması cihazın çalışma prensibini bozabilir ve iç ortam hava kalitesini olumsuz etkileyebilir. Montaj öncesinde cihaz üzerindeki hava yönleri mutlaka kontrol edilmelidir.
Isı Geri Kazanım Cihazı Montajından Sonra Devreye Alma Yapılmalı mı?
Evet. Hava debileri, fan yönleri, drenaj, filtreler, sensörler, otomasyon, damperler ve çalışma senaryolarının montaj sonrasında kontrol edilmesi gerekir.
VENTAS Isı Geri Kazanım Cihazı İçin Teknik Destek Nereden Alınır?
Tetra Elektromekanik, VENTAS'ın 12 yıllık İstanbul Anadolu Yakası bölge bayisidir. VENTAS ısı geri kazanım cihazı seçimi, projelendirme, montaj öncesi teknik değerlendirme ve güncel ürün teklifi için Tetra Elektromekanik ile iletişime geçebilirsiniz.