Isı Geri Kazanım Cihazı Gerçekten Enerji Tasarrufu Sağlar mı?
Isı Geri Kazanım Cihazı Gerçekten Enerji Tasarrufu Sağlar mı?
Bir binaya dışarıdan taze hava vermek iç ortam hava kalitesi için gereklidir. Ancak dış hava sıcaklığı ile iç ortam sıcaklığı arasında büyük bir fark bulunduğunda bu havanın ısıtılması veya soğutulması ciddi miktarda enerji gerektirebilir.
Örneğin kışın dış ortam sıcaklığının 0 °C, iç ortam sıcaklığının ise 22 °C olduğu bir binada dışarıdan sürekli soğuk hava alınır. Isı geri kazanımı bulunmayan bir havalandırma sisteminde bu hava doğrudan ısıtma sisteminin yüküne eklenir.
Yaz aylarında ise bunun tersi gerçekleşir. Dışarıdaki sıcak hava içeriye alınır ve klima sistemi tarafından soğutulmak zorunda kalır.
Isı geri kazanım cihazı tam olarak bu noktada devreye girer.
İçeriden dışarı atılacak şartlandırılmış havanın enerjisinin bir bölümünü çöpe atmak yerine eşanjör aracılığıyla dışarıdan alınan taze havaya aktarır.
Bu nedenle sorunun kısa cevabı:
Evet, doğru seçilmiş ve doğru projelendirilmiş bir ısı geri kazanım cihazı gerçek anlamda enerji tasarrufu sağlayabilir.
Ancak “%70 verimli cihaz kullanıyorum, elektrik faturam %70 azalır” şeklinde düşünmek doğru değildir. Isı geri kazanım verimi ile binanın toplam enerji tasarrufu aynı şey değildir.
Isı Geri Kazanım Cihazı Enerjiyi Nasıl Geri Kazanır?
Isı geri kazanım sistemlerinde iki temel hava akışı vardır:
- Dışarıdan alınan taze hava
- İçeriden dışarı atılan egzoz havası
Isı geri kazanım cihazı içerisinde bulunan eşanjör, bu iki hava akımı arasında enerji transferi gerçekleştirir.
Kışın Isı Geri Kazanımı Nasıl Çalışır?
Kışın iç ortam havası genellikle dış ortamdan daha sıcaktır.
Örneğin:
İç ortam: 22 °C
Dış ortam: 0 °C
Normal bir havalandırma sisteminde 22 °C sıcaklığındaki hava dışarı atılır ve sahip olduğu enerji tamamen kaybedilir.
Isı geri kazanım cihazında ise egzoz havası eşanjörden geçirilir. Havanın sahip olduğu ısının önemli bir bölümü, dışarıdan alınan 0 °C sıcaklığındaki taze havaya aktarılır.
Böylece ısıtma sistemi taze havayı 0 °C'den 22 °C'ye çıkarmak yerine daha önceden ısıtılmış bir havayı şartlandırır.
Sonuç olarak kazan, ısı pompası veya diğer ısıtma ekipmanlarının yükü azalabilir.
Yazın Isı Geri Kazanımı Nasıl Çalışır?
Yaz döneminde sistem ters yönde avantaj sağlar.
Örneğin dış ortamın 35 °C, klimalandırılmış iç ortamın ise 24–25 °C olduğunu düşünelim.
Doğrudan 35 °C dış havanın alınması klima sisteminin soğutma yükünü artırır.
Isı geri kazanım cihazı, dışarı atılan daha serin iç ortam havasından yararlanarak sıcak taze havanın ön şartlandırılmasına katkı sağlar.
VENTAS'ın yüksek verimli rotorlu VHRV-R serisinde de egzoz havasındaki enerjinin taze havaya aktarılmasıyla ısıtma ve soğutma sistemlerinin yükünün azaltılması ve enerji verimliliğinin artırılması özellikle vurgulanmaktadır.
Isı Geri Kazanım Verimi Ne Demektir?
Google'da ısı geri kazanım cihazları hakkında en sık araştırılan konulardan biri “ısı geri kazanım verimi nedir?” sorusudur.
Isı geri kazanım verimi, egzoz havasında bulunan kullanılabilir enerjinin ne kadarının taze havaya aktarılabildiğini ifade eder.
Ancak bu değer;
- kullanılan eşanjör teknolojisine,
- hava debisine,
- iç ve dış ortam sıcaklıklarına,
- hava nemine,
- eşanjör yüzey alanına,
- cihazın çalışma noktasına
göre değişebilir.
VENTAS ürün ailesinde farklı uygulamalar için plakalı, altıgen reküperatörlü ve rotorlu ısı geri kazanım teknolojileri bulunmaktadır. Örneğin VENTAS VHRV-C serisi EN 308 standardına uygun, Eurovent sertifikalı yüksek verimli altıgen alüminyum reküperatör kullanırken VHRV-R ürün ailesinde yüksek verimli sorption rotor kullanılmaktadır.
%70 Isı Geri Kazanım Verimi %70 Elektrik Tasarrufu Anlamına mı Gelir?
Hayır.
Bu ayrım oldukça önemlidir.
Bir cihazın örneğin %70 ısı geri kazanım verimine sahip olması, binanın toplam elektrik veya doğalgaz tüketiminin %70 azalacağı anlamına gelmez.
Bu oran yalnızca belirli çalışma şartlarında havalandırma havasından geri kazanılan ısıl enerjiyi ifade eder.
Binanın toplam enerji tüketiminde;
- aydınlatma,
- kullanım sıcak suyu,
- pompalar,
- fanlar,
- bilgisayarlar,
- üretim ekipmanları,
- soğutma sistemi,
- ısıtma sistemi
gibi birçok farklı tüketici bulunabilir.
Dolayısıyla ısı geri kazanımı esas olarak havalandırmadan kaynaklanan ısıtma ve soğutma yükünü azaltır.
Isı Geri Kazanım Cihazının Sağladığı Tasarruf Nasıl Hesaplanır?
Yaklaşık duyulur ısı geri kazanım kapasitesini anlamak için pratik mühendislik hesabında şu ilişki kullanılabilir:
Geri kazanılan ısı ≈ 0,33 × Hava Debisi × Sıcaklık Farkı × Verim
Burada:
- Hava debisi: m³/h
- Sıcaklık farkı: °C
- Verim: ondalık değer
- Sonuç: yaklaşık Watt
olarak değerlendirilebilir.
2.000 m³/h Örnek Hesap
Bir havalandırma sisteminin:
Hava debisi: 2.000 m³/h
İç-dış sıcaklık farkı: 20 °C
Isı geri kazanım verimi: %70
olsun.
Yaklaşık geri kazanılan enerji:
0,33 × 2.000 × 20 × 0,70 = 9.240 W
Yani yaklaşık:
9,2 kW ısıl enerji geri kazanımı
sağlanabilir.
Cihazın günde 10 saat çalıştığını varsayarsak teorik olarak:
9,2 × 10 = 92 kWh/gün
seviyesinde ısıtma yükünün geri kazanılmasına katkı sağlanabilir.
Ancak bu değer doğrudan elektrik faturası tasarrufu değildir. Gerçek maliyet kazancının hesaplanmasında kullanılan ısıtma/soğutma sisteminin COP/EER değeri, enerji birim fiyatı, fan tüketimleri ve gerçek çalışma şartları dikkate alınmalıdır.
Isı Geri Kazanım Cihazı Elektrik Tüketir mi?
Evet.
Isı geri kazanım cihazının enerji tasarrufu sağlaması, hiç elektrik tüketmediği anlamına gelmez.
Cihaz içerisinde genellikle;
- taze hava fanı,
- egzoz fanı,
- elektronik kontrol sistemi,
- damper motorları,
- varsa elektrikli ısıtıcı,
- sensörler ve otomasyon ekipmanları
bulunur.
Fanların çalışabilmesi için elektrik enerjisine ihtiyaç vardır.
Bu nedenle mühendislik açısından önemli olan yalnızca “ne kadar enerji geri kazanılıyor?” sorusu değil;
“Geri kazanılan enerji, cihazın çalışması için harcanan enerjiden ne kadar fazla?”
sorusudur.
Doğru seçilmiş yüksek verimli fanlar ve uygun kontrol sistemi bu noktada büyük önem taşır.
VENTAS'ın yeni nesil yüksek verimli serilerinde kullanılan EC plug fan teknolojisi, oransal hız kontrolü sağlayarak fanın ihtiyaca göre çalıştırılmasına olanak tanır. Örneğin VHRV-C serisindeki EC plug fanlar ErP2018 gerekliliklerini karşılayacak şekilde tasarlanmıştır.
Isı Geri Kazanım Cihazı Hangi Durumlarda Daha Fazla Tasarruf Sağlar?
Her projede elde edilen tasarruf aynı değildir.
İç ve Dış Ortam Sıcaklık Farkı Yüksekse
İç ve dış sıcaklık arasındaki fark arttıkça geri kazanılabilecek enerji miktarı da genellikle artar.
Bu nedenle kışları soğuk veya yazları sıcak bölgelerde ısı geri kazanımının ekonomik etkisi daha belirgin olabilir.
Taze Hava Debisi Yüksekse
500 m³/h hava debisine sahip küçük bir sistem ile 8.000 m³/h taze hava sağlayan büyük bir sistemin geri kazanabileceği enerji aynı değildir.
Hava debisi yükseldikçe şartlandırılması gereken dış hava miktarı artar.
Dolayısıyla yüksek debili ticari uygulamalarda ısı geri kazanım sistemlerinin önemi daha da artabilir.
Sistem Uzun Saatler Çalışıyorsa
Günde yalnızca birkaç saat çalışan bir alan ile haftanın yedi günü uzun süre çalışan bir tesisin toplam enerji kazancı farklıdır.
Bu nedenle;
- hastaneler,
- oteller,
- AVM'ler,
- ofisler,
- fabrikalar,
- eğitim tesisleri,
- mağazalar
gibi uzun süre mekanik havalandırma kullanılan yapılarda geri ödeme süresi daha avantajlı hale gelebilir.
Fanlar İhtiyaca Göre Kontrol Ediliyorsa
Binanın her saat aynı taze hava ihtiyacına sahip olması gerekmez.
CO₂ veya VOC sensörleri kullanılarak havalandırma ihtiyaca göre kontrol edildiğinde gereksiz hava debisinin önüne geçilebilir.
VENTAS VHRV-C ürünlerinde Ventastar Kontrol Ünitesi, farklı işletme senaryolarını desteklemekte ve BMS ile uyumlu çalışabilmektedir. CO₂/VOC sensörleri de ürünün opsiyonel aksesuarları arasında bulunmaktadır.
Isı Geri Kazanım Cihazı Hangi Durumlarda Beklenen Tasarrufu Sağlayamaz?
Kaliteli bir cihaz kullanmak tek başına yeterli değildir.
Yanlış projelendirilmiş bir havalandırma sistemi beklenen enerji performansını sağlayamayabilir.
Cihaz Gereğinden Büyük Seçilirse
“Büyük cihaz daha iyidir” yaklaşımı HVAC projelerinde doğru değildir.
Gereğinden büyük seçilmiş cihaz;
- gereksiz ilk yatırım maliyeti,
- uygun olmayan fan çalışma noktası,
- gereksiz hava debisi,
- daha yüksek enerji tüketimi
gibi sonuçlara yol açabilir.
Kanal Basınç Kaybı Yanlış Hesaplanırsa
Fanlar sadece hava debisi üretmez; kanal sisteminin oluşturduğu direnci de yenmek zorundadır.
Kanal kesitlerinin küçük seçilmesi veya fazla sayıda dirsek, filtre ve susturucu kullanılması fan enerji tüketimini yükseltebilir.
Filtre Bakımı Yapılmazsa
Kirlenen filtre basınç kaybını artırır.
Fan aynı hava debisini sağlayabilmek için daha fazla çalışmak zorunda kalabilir veya sistem hava debisi düşebilir.
Bu nedenle filtre bakımının düzenli yapılması enerji verimliliği açısından önemlidir.
Hava Kaçakları Varsa
Kanallardaki ve cihaz bağlantılarındaki hava kaçakları, sistem performansını doğrudan etkileyebilir.
İyi bir cihaz, kötü yapılmış kanal tesisatının kayıplarını tek başına telafi edemez.
VENTAS Isı Geri Kazanım Cihazlarında Enerji Verimliliği
VENTAS, ısı geri kazanım cihazlarını taze ve konforlu iç hava sağlarken enerji tüketimini azaltmaya yönelik ürün gruplarından biri olarak konumlandırmaktadır.
VENTAS'ın VHRV-P ürünlerinde çapraz akışlı alüminyum hava-hava eşanjörleri kullanılır. Üretici, bu eşanjörlerin EN 308 standardına uygun ve Eurovent sertifikalı olduğunu; ürün ailesinin 8.000 m³/h'ye kadar kapasite seçenekleri sunduğunu belirtmektedir.
VENTAS'ın ürün ailesi yalnızca tek bir ısı geri kazanım teknolojisiyle sınırlı değildir.
VENTAS VHRV-P
VHRV-P serisi çapraz akışlı alüminyum hava-hava eşanjörü kullanır ve geniş kapasite aralığıyla konut, ticari ve endüstriyel uygulamalara yönelik çözümler sunar.
VENTAS VHRV-C
VHRV-C serisi yüksek verimli altıgen alüminyum reküperatör, EC plug fan teknolojisi, çift cidarlı 60 mm taş yünü izolasyonlu gövde, M5/F7 filtreleme ve Ventastar kontrol sistemi gibi özelliklere sahiptir.
VENTAS VHRV-R
VHRV-R serisinde yüksek verimli sorption rotor kullanılmaktadır. Rotor, egzoz havasındaki enerjinin taze havaya aktarılmasını sağlayarak ısıtma ve soğutma sistemlerinin yükünün azaltılmasına yardımcı olur.
VENTAS VHRV-P-DX
VENTAS ayrıca ısı geri kazanımı ile DX ısı pompası teknolojisini aynı sistem içerisinde bir araya getiren VHRV-P-DX ürün grubunu sunmaktadır. Bu seride EC plug fan, çapraz akışlı alüminyum eşanjör ve 500–5.000 m³/h kapasite aralığı bulunmaktadır.
Isı Geri Kazanım Cihazı Kullanmanın Diğer Avantajları Nelerdir?
Enerji tasarrufu önemli olsa da ısı geri kazanım cihazlarının tek avantajı bu değildir.
Kontrollü Taze Hava Sağlar
Pencere açarak yapılan doğal havalandırmanın aksine mekanik sistemde binaya verilecek taze hava miktarı hesaplanabilir ve kontrol edilebilir.
İç Ortam Hava Kalitesine Katkı Sağlar
Düzenli taze hava verilmesi, kapalı ortamlarda oluşabilecek CO₂ ve kirletici yoğunluklarının kontrol edilmesine yardımcı olur.
Filtrelenmiş Hava Sağlanabilir
VENTAS'ın farklı ısı geri kazanım serilerinde cihaz tipine göre G4, M5 ve F7 gibi farklı filtre sınıfları kullanılmaktadır.
Bina Otomasyonuyla Birlikte Çalışabilir
Modern sistemlerde fan hızı ve havalandırma senaryosu;
- zaman programı,
- CO₂ seviyesi,
- hava kalitesi,
- sıcaklık,
- kullanıcı talebi
gibi verilere göre kontrol edilebilir.
Böylece enerji tasarrufu yalnızca eşanjör üzerinden değil, ihtiyaç kadar havalandırma yapılmasıyla da desteklenebilir.
Isı Geri Kazanım Cihazının Amortisman Süresi Ne Kadardır?
Bu soruya tüm projeler için geçerli tek bir yıl vermek doğru olmaz.
Geri ödeme süresini;
- cihaz yatırım maliyeti,
- yıllık çalışma süresi,
- hava debisi,
- eşanjör verimi,
- elektrik ve doğalgaz maliyetleri,
- mevcut ısıtma ve soğutma sisteminin verimi,
- iklim koşulları,
- fan elektrik tüketimi,
- bakım maliyetleri
belirler.
Örneğin yüksek debili ve günde uzun saatler çalışan bir ticari binada enerji geri kazanım potansiyeli, düşük debili ve haftada birkaç saat kullanılan küçük bir mahalden çok daha yüksek olabilir.
Bu nedenle doğru yöntem cihaz fiyatına tek başına bakmak değil, yıllık enerji tüketimi üzerinden yaşam döngüsü maliyeti hesabı yapmaktır.
Isı Geri Kazanım Cihazı Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Enerji tasarrufu hedefleniyorsa seçim aşamasında aşağıdaki değerler birlikte değerlendirilmelidir:
- gerekli taze hava debisi,
- egzoz hava debisi,
- ısı geri kazanım verimi,
- fan motor teknolojisi,
- fan elektrik tüketimi,
- dış statik basınç,
- filtre sınıfı,
- filtre basınç kaybı,
- ses seviyesi,
- eşanjör tipi,
- bypass fonksiyonu,
- otomasyon ve BMS entegrasyonu,
- CO₂/VOC kontrolü,
- bakım erişimi.
En yüksek katalog verimine sahip cihaz her zaman proje için en ekonomik cihaz olmayabilir.
En doğru cihaz, projenin gerçek çalışma noktasında en yüksek toplam sistem verimliliğini sağlayan cihazdır.
VENTAS Isı Geri Kazanım Cihazları ve Tetra Elektromekanik
Enerji tasarrufu sağlayacak bir ısı geri kazanım sistemi oluşturabilmek için cihaz seçiminin proje ihtiyaçlarına göre yapılması gerekir.
Tetra Elektromekanik, VENTAS'ın 12 yıllık İstanbul Anadolu Yakası bölge bayisi olarak VENTAS ısı geri kazanım cihazlarının ürün seçimi, teknik değerlendirmesi, projelendirme desteği ve tedariği konusunda müşterilerine hizmet vermektedir.
VENTAS'ın ısı geri kazanım ürün grubunda VHRV-P, VHRV-C, VHRV-R ve DX ısı pompalı farklı çözümler bulunması; projenin hava debisi, enerji hedefi, cihaz yerleşimi ve otomasyon ihtiyaçlarına göre alternatif geliştirilmesini mümkün kılar. VENTAS'ın güncel ürün grubunda bu farklı ısı geri kazanım teknolojileri ayrı ürün aileleri olarak sunulmaktadır.
Tetra Elektromekanik olarak;
- hava debisinin değerlendirilmesi,
- uygun VENTAS modelinin belirlenmesi,
- fan ve basınç değerlerinin kontrolü,
- eşanjör tipinin seçilmesi,
- filtre ve aksesuarların belirlenmesi,
- otomasyon seçeneklerinin değerlendirilmesi,
- teknik doküman desteği,
- ürün tedariği ve tekliflendirme
konularında destek sağlıyoruz.
VENTAS ısı geri kazanım cihazı fiyatı cihaz modeli, hava debisi, fan yapısı, filtreleme, otomasyon ve opsiyonel ekipmanlara göre değişebileceğinden güncel fiyat ve teknik teklif için Tetra Elektromekanik ile iletişime geçiniz.
Sonuç: Isı Geri Kazanım Cihazı Almaya Değer mi?
Doğru projelerde evet.
Isı geri kazanım cihazı, zaten ısıtılmış veya soğutulmuş olan iç ortam havasının enerjisinin doğrudan dışarı atılmasını önlemeye yardımcı olur. Bu enerji dışarıdan alınan taze havanın ön şartlandırılmasında kullanıldığı için ısıtma ve soğutma sistemlerinin yükü azalabilir.
Ancak gerçek tasarruf;
ısı geri kazanım verimi + fan verimliliği + doğru hava debisi + doğru kanal tasarımı + uygun otomasyon + düzenli bakım
birlikte sağlandığında ortaya çıkar.
Bu nedenle sadece “yüksek verimli eşanjör” ifadesine bakmak yerine bütün havalandırma sistemi değerlendirilmelidir.
VENTAS'ın plakalı, altıgen reküperatörlü, rotorlu ve DX ısı pompalı farklı ısı geri kazanım çözümleri, farklı kapasite ve proje ihtiyaçlarına yönelik seçenekler sunmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Isı Geri Kazanım Cihazı Gerçekten Elektrik Faturasını Düşürür mü?
Uygun projede düşürmeye yardımcı olabilir. Cihaz, dış havanın ısıtılması veya soğutulması için gereken enerjiyi azaltır. Ancak fanların elektrik tüketimi de bulunduğundan gerçek net tasarruf proje bazında hesaplanmalıdır.
Isı Geri Kazanım Cihazı Ne Kadar Tasarruf Sağlar?
Tek bir yüzde vermek doğru değildir. Tasarruf; hava debisi, sıcaklık farkı, eşanjör verimi, çalışma süresi, fan tüketimi ve kullanılan ısıtma-soğutma sistemine bağlıdır.
%70 Isı Geri Kazanım Verimi Ne Demektir?
Belirli çalışma şartlarında egzoz havasında geri kazanılabilir ısıl enerjinin yaklaşık %70'inin taze havaya aktarılabildiğini ifade eder. Binanın toplam enerji tüketiminin %70 azalacağı anlamına gelmez.
Isı Geri Kazanım Cihazı Elektrik Harcar mı?
Evet. Taze hava ve egzoz fanları ile kontrol sistemi elektrik tüketir. Bu nedenle yüksek verimli fan teknolojisi ve doğru cihaz seçimi önemlidir.
Isı Geri Kazanım Cihazı Yazın da Tasarruf Sağlar mı?
Evet. Yaz döneminde dışarıdan alınan sıcak havanın, klimalandırılmış iç ortamdan atılan daha serin hava yardımıyla ön şartlandırılmasına katkı sağlayabilir.
Isı Geri Kazanım Cihazı Kışın Nasıl Tasarruf Sağlar?
İçeriden dışarı atılan sıcak havadaki enerjinin bir bölümünü dışarıdan alınan soğuk taze havaya aktarır. Böylece ısıtma sisteminin taze havayı ısıtmak için karşılaması gereken yük azalabilir.
VENTAS Isı Geri Kazanım Cihazları Hangi Alanlarda Kullanılabilir?
VENTAS ısı geri kazanım cihazları ürün ve kapasite seçimine bağlı olarak konut, ofis, otel, hastane, AVM, mağaza, ticari ve endüstriyel uygulamalarda değerlendirilebilir.
VENTAS Isı Geri Kazanım Cihazı Nereden Alınır?
Tetra Elektromekanik, VENTAS'ın 12 yıllık İstanbul Anadolu Yakası bölge bayisidir. Projeye uygun VENTAS ısı geri kazanım cihazı seçimi, teknik destek ve güncel teklif için Tetra Elektromekanik ile iletişime geçebilirsiniz.