Isı Geri Kazanım Cihazı Bakımı Nasıl Yapılır?

Isı geri kazanım cihazları; dış ortamdan taze hava alırken iç ortamdan dışarı atılan havadaki enerjinin bir bölümünü yeniden kullanarak hem iç ortam hava kalitesinin korunmasına hem de ısıtma ve soğutma yüklerinin azaltılmasına yardımcı olur.

Ancak cihazın ilk günkü performansını uzun süre koruyabilmesi için yalnızca doğru seçim ve montaj yeterli değildir. Periyodik bakım da sistem performansının önemli bir parçasıdır.

Zaman içerisinde filtrelerde toz birikebilir, ısı geri kazanım eşanjörü kirlenebilir, fanlarda performans kaybı oluşabilir, drenaj hattı tıkanabilir veya sensörler yanlış değer okumaya başlayabilir.

Bu durumlar;

• hava debisinin azalmasına,
• fan elektrik tüketiminin artmasına,
• ses seviyesinin yükselmesine,
• iç ortam hava kalitesinin bozulmasına,
• ısı geri kazanım veriminin düşmesine,
• yoğuşma ve su tahliye problemlerine,
• cihaz arızalarına

neden olabilir.

VENTAS ısı geri kazanım cihazlarında servis kapaklarının iç bileşenlere erişim sağlayacak şekilde tasarlanması, bakım ve servis işlemlerinin daha kolay gerçekleştirilmesine yardımcı olur. VHRV-C serisinde de kolay erişilebilir servis panelleri ve uzun ömürlü bileşenler bakım avantajları arasında belirtilmektedir.

Isı Geri Kazanım Cihazı Bakımı Neden Önemlidir?

Bir ısı geri kazanım cihazının temel görevi belirlenen hava debisini sağlamak ve egzoz havasındaki enerjiden mümkün olduğunca yararlanmaktır.

Bunun gerçekleşebilmesi için cihaz içerisindeki hava yollarının açık ve ekipmanların sağlıklı olması gerekir.

Örneğin kirlenmiş bir filtre hava geçişine direnç oluşturur. Basınç kaybı arttığında fan aynı hava miktarını sağlayabilmek için daha yüksek çalışma noktasına çıkabilir veya sistemdeki hava debisi azalabilir.

Benzer şekilde eşanjör yüzeylerinin kirlenmesi de hava geçişini ve ısı transferini olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle bakım yalnızca cihazın bozulmasını önlemek için değil, enerji verimliliğini korumak için de yapılmalıdır.

Isı Geri Kazanım Cihazı Bakımında İlk Kontrol: Filtreler

Isı geri kazanım cihazlarında bakım denildiğinde ilk kontrol edilmesi gereken parçaların başında hava filtreleri gelir.

VENTAS VHRV ürün ailesinde modele ve konfigürasyona göre farklı filtre sınıfları kullanılmaktadır. Örneğin VHRV-P serisinde G4 minipleat filtreler bulunurken VHRV-C serisinde M5 ve F7 minipleat filtre seçenekleri kullanılmaktadır. VENTAS ayrıca belirli modeller için aktif karbon ve HEPA filtre gibi opsiyonel çözümler sunmaktadır.

Taze Hava Filtresi Kontrol Edilmelidir

Dışarıdan alınan hava içerisindeki toz, polen ve çeşitli partiküllerin önemli bir bölümü filtre üzerinde tutulur.

Özellikle yoğun trafik bulunan bölgelerde, inşaat alanlarının yakınında veya hava kirliliğinin yüksek olduğu bölgelerde filtreler daha hızlı kirlenebilir.

Filtre kontrolünde;

• yüzeydeki kirlenme,
• deformasyon,
• yırtılma,
• filtrenin kasaya doğru oturması,
• hava kaçağı oluşturabilecek boşluklar

incelenmelidir.

Egzoz Filtresi de İhmal Edilmemelidir

Sadece taze hava filtresinin temizlenmesi yeterli değildir.

İç ortamdan gelen egzoz havası da toz ve partikül taşıyabilir. Egzoz filtresinin kirli kalması eşanjörün kirlenmesine ve sistem basınç kayıplarının artmasına neden olabilir.

Bu nedenle taze hava ve egzoz filtresi birlikte kontrol edilmelidir.

Filtre Ne Zaman Değiştirilmelidir?

Filtre değişimi için tüm yapılarda geçerli tek bir süre vermek doğru değildir.

Filtrenin kullanım ömrü;

• dış hava kalitesine,
• cihazın günlük çalışma süresine,
• hava debisine,
• kullanım alanına,
• filtre sınıfına,
• çevredeki toz yoğunluğuna

göre değişir.

Bu nedenle sabit takvimden çok filtrenin fiziksel durumu ve basınç kaybı dikkate alınmalıdır.

Fark basınç sensörü bulunan sistemlerde filtre kirliliğinin basınç farkı üzerinden takip edilmesi bakım planlamasını daha sağlıklı hale getirebilir. VENTAS, fark basınç sensörünü VHRV ürünleri için opsiyonel aksesuarlar arasında sunmaktadır.

Isı Geri Kazanım Eşanjörü Nasıl Temizlenir?

Eşanjör, cihazın enerji geri kazanımını gerçekleştiren temel bileşenidir.

Bu nedenle ısı geri kazanım eşanjörü temizliği, periyodik bakımın en önemli aşamalarından biridir.

Plakalı Eşanjör Kontrolü

VENTAS VHRV-P gibi ürünlerde çapraz akışlı alüminyum hava-hava eşanjörü kullanılmaktadır. Bu eşanjörler egzoz havasındaki enerjinin taze havaya aktarılmasını sağlar.

Eşanjörde;

• toz birikmesi,
• yüzey kirlenmesi,
• fiziksel deformasyon,
• hava geçişini engelleyen yabancı maddeler,
• yoğuşma kaynaklı problemler

kontrol edilmelidir.

Temizlik yöntemi mutlaka cihaz ve eşanjör üreticisinin teknik talimatlarına uygun olmalıdır. Alüminyum yüzeylere zarar verecek sert kimyasallar veya yüksek basınçlı uygulamalar bilinçsiz şekilde kullanılmamalıdır.

Rotorlu Isı Geri Kazanım Sistemleri Ayrıca Kontrol Edilmelidir

VENTAS ürün ailesinde plakalı eşanjörlerin yanında VHRV-R rotorlu ısı geri kazanım cihazları da bulunmaktadır.

Bu seride yüksek verimli sorption rotor kullanılmaktadır. Rotorlu sistemlerin bakımında rotor yüzeyiyle birlikte dönme mekanizması ve ilgili hareketli bileşenlerin durumu da kontrol edilmelidir. VENTAS, VHRV-R serisinde servis kapaklarının iç bileşenlere kolay erişim sunduğunu belirtmektedir.

Fan Bakımı Nasıl Yapılır?

Isı geri kazanım cihazında taze hava ve egzoz hava hareketi fanlar tarafından sağlanır.

Fanlarda oluşabilecek kirlenme veya mekanik problem doğrudan cihaz hava debisini, ses seviyesini ve enerji tüketimini etkileyebilir.

Fan Kanatları Kontrol Edilmelidir

Fan çarkı üzerinde biriken toz zamanla balans bozukluğuna yol açabilir.

Balansı bozulan fan;

• titreşim,
• anormal ses,
• performans kaybı,
• mekanik zorlanma

oluşturabilir.

Bu nedenle fan çarklarının yüzeyi kontrol edilmeli ve gerekiyorsa üreticinin bakım yöntemlerine uygun şekilde temizlenmelidir.

Anormal Ses ve Titreşim Takip Edilmelidir

Cihaz normal çalışmasına kıyasla daha fazla ses çıkarmaya başladıysa bunun nedeni yalnızca fan olmayabilir.

Titreşim;

• fan balansından,
• gevşek bağlantılardan,
• kanal bağlantısından,
• taşıyıcı elemanlardan,
• titreşim takozlarından

kaynaklanabilir.

Bakım sırasında cihaz çalıştırılarak olağan dışı ses ve titreşim olup olmadığı kontrol edilmelidir.

EC ve AC Fanların Kontrolü Yapılmalıdır

VENTAS'ın farklı VHRV serilerinde AC veya EC fan teknolojileri bulunmaktadır. Örneğin VHRV-P serisinde AC/EC plug fan seçenekleri bulunurken VHRV-C serisinde yüksek verimli EC plug fan kullanılmaktadır.

Elektrik bağlantıları, fan kontrol sinyalleri ve hız kontrol fonksiyonları bakım sırasında kontrol edilmelidir.

Yoğuşma Tavası ve Drenaj Hattı Temizlenmelidir

Isı geri kazanım cihazlarının bakımında sık unutulan bölümlerden biri drenaj sistemidir.

VENTAS VHRV-P, VHRV-C, VHRV-PLUS ve farklı VHRV modellerinde yoğuşma tavası ve cihazın alt kısmında drenaj bağlantısı bulunmaktadır.

Yoğuşma Tavası Kontrol Edilmelidir

Yoğuşma tavasında zaman içerisinde;

• tortu,
• kir,
• biyolojik oluşum,
• yabancı madde

birikebilir.

Bu birikimler drenaj çıkışını tıkayabilir.

Tava temizlenmeli ve suyun drenaj çıkışına rahat şekilde ulaşabildiği kontrol edilmelidir.

Drenaj Hattında Tıkanıklık Olmamalıdır

Drenaj borusunun tıkanması halinde su cihaz içerisinde birikebilir ve daha sonra cihazdan dışarı taşabilir.

Bakım sırasında drenaj hattından kontrollü su geçirilerek tahliyenin düzgün olduğu kontrol edilebilir.

Sifon Kontrolü Yapılmalıdır

Sifon kullanılan sistemlerde sifon yapısının bozulmadığı ve doğru şekilde çalıştığı kontrol edilmelidir.

Yanlış drenaj ve sifon uygulaması yoğuşma suyunun cihazdan tahliye edilememesine neden olabilir.

Kanal Bağlantıları ve Esnek Bağlantılar Kontrol Edilmelidir

Isı geri kazanım cihazı sağlıklı olsa bile kanal sistemindeki kaçaklar cihaz performansını düşürebilir.

Bakım sırasında cihaz ile kanal arasındaki bağlantılar gözle kontrol edilmelidir.

Hava Kaçağı Olup Olmadığı Kontrol Edilmelidir

Bağlantı noktalarında açılma veya sızdırmazlık problemi bulunması durumunda taze hava veya egzoz havası istenmeyen noktalardan kaçabilir.

Bu durum hem hava debisini hem de enerji verimliliğini etkiler.

Esnek Bağlantılar İncelenmelidir

VENTAS, çeşitli VHRV modellerinde esnek bağlantıyı opsiyonel aksesuar olarak sunmaktadır.

Esnek bağlantılarda;

• yırtılma,
• gevşeme,
• hava kaçağı,
• deformasyon

olup olmadığı bakım sırasında kontrol edilmelidir.

Elektrik ve Otomasyon Sistemi Kontrol Edilmelidir

Yeni nesil ısı geri kazanım cihazları mekanik bileşenlerin yanında elektronik kontrol sistemlerine de sahiptir.

VENTAS VHRV-P ve VHRV-C cihazları Ventastar Kontrol Ünitesi ile çalışabilmekte ve bina yönetim sistemleriyle entegrasyon sağlayabilmektedir.

Elektrik Bağlantıları Kontrol Edilmelidir

Bakım sırasında yetkili personel tarafından;

• elektrik bağlantıları,
• terminal noktaları,
• kablolar,
• koruma elemanları,
• topraklama

kontrol edilmelidir.

Gevşek elektrik bağlantıları arızalara ve güvenlik risklerine neden olabilir.

Sensör Değerleri Kontrol Edilmelidir

Sistemde;

• sıcaklık sensörü,
• CO₂ sensörü,
• VOC sensörü,
• nem sensörü,
• fark basınç sensörü

gibi elemanlar bulunabilir.

Sensörün yanlış okuması cihazın gereksiz yüksek veya düşük debide çalışmasına neden olabilir.

VENTAS VHRV ürünlerinde CO₂/VOC ve fark basınç sensörleri gibi aksesuar seçenekleri bulunmaktadır.

BMS ve Otomasyon Senaryoları Test Edilmelidir

Bina otomasyon sistemine bağlı cihazlarda bakım yalnızca mekanik bölümlerle sınırlandırılmamalıdır.

Cihazın;

• açma-kapama komutları,
• fan hız kontrolü,
• alarm bilgileri,
• sıcaklık değerleri,
• zaman programları,
• damper fonksiyonları

kontrol edilmelidir.

Bypass Damperi Bakımı Yapılmalı mı?

Bypass fonksiyonu bulunan cihazlarda damper mekanizması da periyodik olarak kontrol edilmelidir.

VENTAS VHRV-P serisinde bypass modülü opsiyonel olarak sunulurken VHRV-C serisinde bypass modülü cihaz yapısında bulunmaktadır.

Damperin Açılıp Kapandığı Kontrol Edilmelidir

Damper motorunun komut aldığında doğru pozisyona geçtiği kontrol edilmelidir.

Sıkışmış veya yanlış çalışan bir bypass damperi, cihazın enerji geri kazanım fonksiyonunu ve serbest soğutma senaryosunu etkileyebilir.

Isıtıcı ve Soğutucu Bataryalar Kontrol Edilmelidir

VENTAS VHRV ürünleri projeye bağlı olarak kanal tipi elektrikli ısıtıcı, sıcak su bataryası, soğuk su veya DX soğutucu batarya gibi aksesuarlarla kullanılabilir.

Bu tür ekipmanlar bulunuyorsa bakım kapsamına dahil edilmelidir.

Sulu Bataryalar Kontrol Edilmelidir

Batarya yüzeyinde kirlenme, boru ve vana bağlantılarında kaçak olup olmadığı incelenmelidir.

Kirlenen serpantin yüzeyleri hava geçişini ve ısı transferini olumsuz etkileyebilir.

Elektrikli Isıtıcı Kontrol Edilmelidir

Elektrikli ısıtıcı kullanılan sistemlerde elektrik bağlantıları, emniyet elemanları ve kontrol fonksiyonları yetkili teknik personel tarafından kontrol edilmelidir.

Isı Geri Kazanım Cihazı Bakımı Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?

Google kullanıcılarının en sık sorduğu sorulardan biri de “ısı geri kazanım cihazı bakımı kaç ayda bir yapılır?” sorusudur.

Tüm cihazlara ve tüm projelere uygulanabilecek tek bir bakım aralığı yoktur.

Bakım sıklığı;

• cihazın çalışma süresine,
• dış ortam hava kalitesine,
• kullanım alanına,
• filtre sınıfına,
• kişi yoğunluğuna,
• çevresel şartlara,
• cihaz modeline

göre belirlenmelidir.

Genel işletme yaklaşımı olarak filtreler daha sık kontrol edilirken eşanjör, fan, drenaj, damper ve elektrik/otomasyon bileşenleri planlı periyodik bakımlarda birlikte incelenebilir.

Örneğin çok yoğun kullanılan bir mağaza veya şehir merkezindeki bir ofis cihazı ile haftada sınırlı süre çalışan bir sistemin bakım ihtiyacı aynı olmayabilir.

Her durumda cihazın kendi kullanım ve bakım dokümanındaki üretici talimatları esas alınmalıdır.

VENTAS da satış sonrası hizmetleri kapsamında periyodik bakım, arıza giderme, yedek parça temini ve teknik danışmanlık hizmetleri sunduğunu belirtmektedir.

Isı Geri Kazanım Cihazı Bakım Kontrol Listesi

Periyodik bakım sırasında temel olarak aşağıdaki noktaların kontrol edilmesi faydalıdır:

Bakım Yapılmazsa Ne Olur?

Isı geri kazanım cihazının uzun süre bakımsız bırakılması başlangıçta yalnızca küçük bir performans kaybı gibi görülebilir.

Ancak zaman içerisinde sorun büyüyebilir.

Hava Debisi Düşebilir

Kirlenen filtre ve eşanjörler hava akışına direnç oluşturabilir.

Sonuçta mahal için hesaplanan taze hava miktarı sağlanamayabilir.

Enerji Tüketimi Artabilir

Yüksek basınç kaybına karşı çalışan fanların enerji tüketimi artabilir.

Bu durum, ısı geri kazanım cihazının temel kullanım amaçlarından biri olan enerji verimliliğini olumsuz etkiler.

Isı Geri Kazanım Verimi Düşebilir

Eşanjör yüzeylerinin kirlenmesi ısı transfer performansını azaltabilir.

Bu durumda egzoz havasındaki enerjinin daha küçük bir bölümü taze havaya aktarılır.

İç Ortam Hava Kalitesi Bozulabilir

Hava debisinin düşmesi veya filtrelerin görevini yeterince yerine getirememesi iç ortam hava kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Arıza Riski Artabilir

Tıkanmış drenaj, balansı bozulmuş fan veya ihmal edilmiş elektrik bağlantıları zaman içerisinde daha büyük arızalara dönüşebilir.

Bu nedenle periyodik bakım aynı zamanda plansız arızaların önlenmesine yönelik koruyucu bakım olarak değerlendirilmelidir.

VENTAS Isı Geri Kazanım Cihazlarında Bakım Kolaylığı

VENTAS VHRV ürünlerinde bakım erişimine özellikle önem verilmektedir.

VHRV-P cihazlarında servis kapakları iç bileşenlere erişim sağlar; taze hava ve egzoz filtreleri cihaz içerisinde servis edilebilir yapıdadır.

VENTAS VHRV-C serisinde ise kolay erişimli servis panelleri, M5/F7 filtreleme, yoğuşma tavası, alt drenaj bağlantısı ve Ventastar kontrol altyapısı bulunmaktadır. Üretici, bu tasarımın bakım maliyetlerinin azaltılmasına katkıda bulunduğunu belirtmektedir.

VENTAS'ın güncel ısı geri kazanım ürün ailesinde VHRV-P, VHRV-PLUS, VHRV-C, VHRV-R ve VHRV-P-DX gibi farklı cihaz çözümleri bulunmaktadır. Bu nedenle bakım prosedürü de cihazın eşanjör tipi, fan teknolojisi ve ekipman konfigürasyonuna göre farklılık gösterebilir.

VENTAS Isı Geri Kazanım Cihazları ve Tetra Elektromekanik

Isı geri kazanım cihazlarının uzun ömürlü ve yüksek verimli çalışması için doğru ürün seçimi kadar doğru bakım planlaması da önemlidir.

Tetra Elektromekanik, VENTAS'ın 12 yıllık İstanbul Anadolu Yakası bölge bayisi olarak VENTAS ısı geri kazanım cihazlarının ürün seçimi, teknik değerlendirme, proje desteği ve ürün tedariği konusunda hizmet vermektedir.

VENTAS ısı geri kazanım cihazlarında;

• uygun VHRV modelinin belirlenmesi,
• filtre ve aksesuar seçimi,
• teknik doküman desteği,
• bakım için doğru servis erişiminin değerlendirilmesi,
• cihaz konfigürasyonunun belirlenmesi,
• yedek parça ve servis süreçlerinin yönlendirilmesi,
• yeni cihaz ve proje tekliflendirmesi

konularında Tetra Elektromekanik ile iletişime geçebilirsiniz.

VENTAS'ın resmi servis yaklaşımı da periyodik bakım, arıza giderme, yedek parça ve teknik danışmanlığı satış sonrası hizmetlerin önemli bir parçası olarak konumlandırmaktadır.

Sonuç

Isı geri kazanım cihazı bakımı, yalnızca filtre değiştirmekten ibaret değildir.

Sağlıklı bir bakım programında;

filtreler + eşanjör + fanlar + drenaj + kanal bağlantıları + damperler + elektrik sistemi + sensörler + otomasyon

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle filtrelerin zamanında kontrol edilmesi, eşanjör yüzeylerinin temiz tutulması, fanların ses ve titreşim açısından izlenmesi ve drenaj hattının açık tutulması cihazın hava debisi ile enerji verimliliğinin korunmasına yardımcı olur.

VENTAS VHRV serilerindeki servis erişimli tasarım, farklı filtre seçenekleri, drenaj altyapısı ve gelişmiş kontrol özellikleri bakım süreçlerinin daha kontrollü yürütülmesini destekler.

Doğru bakım, cihazın yalnızca bugün verimli çalışmasını değil, uzun yıllar boyunca beklenen performansı sürdürebilmesini hedefler.

Sıkça Sorulan Sorular

Isı Geri Kazanım Cihazı Bakımı Kaç Ayda Bir Yapılır?

Tek bir standart süre vermek doğru değildir. Kullanım yoğunluğu, dış hava kirliliği, çalışma saati ve filtre sınıfı bakım sıklığını etkiler. Cihazın üretici bakım talimatı esas alınmalı ve filtrelerin durumu düzenli olarak takip edilmelidir.

Isı Geri Kazanım Cihazı Filtresi Temizlenir mi, Değiştirilir mi?

Bu durum kullanılan filtre tipine bağlıdır. Bazı filtreler temizlenebilir özellikte olmayabilir ve yenisiyle değiştirilmesi gerekir. İlgili VENTAS modelinin teknik ve bakım dokümanı dikkate alınmalıdır.

Kirli Filtre Elektrik Tüketimini Artırır mı?

Kirlenmiş filtre sistemdeki basınç kaybını artırabilir. Fanın hedef hava debisini sağlayabilmek için daha fazla çalışması gerekebileceğinden enerji tüketimi olumsuz etkilenebilir.

Isı Geri Kazanım Eşanjörü Temizlenmeli mi?

Evet. Eşanjör üzerinde oluşan kirlenme hava akışını ve ısı transferini olumsuz etkileyebilir. Ancak temizlik yöntemi eşanjör tipine ve üretici talimatlarına uygun olmalıdır.

Isı Geri Kazanım Cihazının Drenajı Neden Kontrol Edilir?

Yoğuşma suyunun güvenli şekilde cihazdan uzaklaştırılması gerekir. Drenaj hattı tıkanırsa cihaz içerisinde su birikebilir ve taşma meydana gelebilir.

VENTAS VHRV Cihazlarında Filtre Var mı?

Evet. VENTAS VHRV-P'de G4 minipleat filtreler bulunurken VHRV-C'de M5 ve F7 minipleat filtreler kullanılmaktadır. Modele göre farklı filtre ve opsiyonel filtre seçenekleri de bulunabilir.

Isı Geri Kazanım Cihazının Fanları Bakıma İhtiyaç Duyar mı?

Evet. Fanların kirlenme, titreşim, ses ve genel çalışma durumu periyodik bakım sırasında kontrol edilmelidir.

Isı Geri Kazanım Cihazı Bakımı Yapılmazsa Ne Olur?

Hava debisi ve ısı geri kazanım performansı düşebilir, enerji tüketimi artabilir, ses ve titreşim problemleri oluşabilir ve arıza riski yükselebilir.

VENTAS Isı Geri Kazanım Cihazı İçin Teknik Destek Nereden Alınır?

Tetra Elektromekanik, VENTAS'ın 12 yıllık İstanbul Anadolu Yakası bölge bayisidir. VENTAS ısı geri kazanım cihazlarının seçimi, teknik değerlendirmesi, ürün tedariği ve bakım-servis süreçleriyle ilgili destek için Tetra Elektromekanik ile iletişime geçebilirsiniz.