Hidrofor Tank Basıncı Kaç Bar Olmalı? Doğru Ayar Rehberi
Hidrofor Tank Basıncı Kaç Bar Olmalı?
Hidrofor sistemlerinde kullanılan genleşme veya basınç tankının hava basıncı, sistemin sağlıklı çalışmasını doğrudan etkileyen önemli ayarlardan biridir. Ancak hidrofor tank basıncı için her sistemde geçerli tek bir sabit bar değeri bulunmaz.
Doğru ön şarj basıncı; hidroforun devreye girme basıncı, çalışma prensibi, pompa kontrol sistemi ve üretici tavsiyelerine göre belirlenmelidir.
Genel uygulamada tank ön şarj basıncı, pompanın devreye girme basıncının bir miktar altında ayarlanır. Birçok basınç şalterli sistemde yaklaşık 0,2 bar düşük değer referans alınabilir. Bazı hidrofor sistemlerinde ise üretici, tank ön şarj basıncının en düşük devreye alma basıncının yaklaşık %90'ı seviyesinde ayarlanmasını önerebilir.
Bu nedenle hidrofor tankına herhangi bir değer ezbere uygulanmamalıdır.
Hidrofor Tank Basıncı Nedir?
Hidrofor genleşme tankının içerisinde su ile birlikte sıkıştırılabilir bir hava bölümü bulunur. Membranlı tanklarda su ve hava, esnek bir membran aracılığıyla birbirinden ayrılır.
Tank içerisindeki hava basıncına genellikle ön şarj basıncı denir.
Pompa çalıştığında su tank içerisine girerek hava bölümünü sıkıştırır. Su tüketimi başladığında ise sıkıştırılmış hava, tank içerisindeki suyun tesisata gönderilmesine yardımcı olur.
Bu çalışma prensibi sayesinde hidrofor pompasının her küçük su tüketiminde devreye girmesi önlenebilir.
Hidrofor Genleşme Tankı Kaç Bar Olmalı?
Hidrofor tank basıncının belirlenmesinde pompanın devreye girme basıncı temel referanslardan biridir.
Örneğin hidrofor pompası 3 bar basınca düştüğünde devreye giriyorsa, bazı klasik basınç şalterli sistemlerde tank ön şarj basıncı yaklaşık 2,8 bar seviyesinde ayarlanabilir.
Benzer şekilde;
Pompa 2,5 bar değerinde devreye giriyorsa tank ön şarjı yaklaşık 2,3 bar,
Pompa 3 bar değerinde devreye giriyorsa yaklaşık 2,8 bar,
Pompa 4 bar değerinde devreye giriyorsa yaklaşık 3,8 bar
gibi değerler başlangıç referansı olarak düşünülebilir.
Ancak bu değerler genel örneklerdir. Tank ve hidrofor üreticisinin teknik dokümanı her zaman öncelikli olmalıdır.
Tank Basıncı Neden Pompanın Devreye Girme Basıncından Düşük Olmalıdır?
Tank ön şarj basıncının pompanın devreye girme basıncının altında olması, tankın belirli miktarda su kabul edebilmesini sağlar.
Ön şarj basıncı çok yüksek olursa pompa çalıştığında tank içerisine yeterli miktarda su giremeyebilir.
Bu durumda tankın kullanılabilir su hacmi azalır ve hidrofor çok küçük su tüketimlerinde dahi devreye girebilir.
Basıncın gereğinden düşük olması durumunda ise membran gereğinden fazla hareket edebilir ve tank verimli çalışma aralığından uzaklaşabilir.
Hidrofor Tank Basıncı Nasıl Ölçülür?
Tank hava basıncının doğru ölçülebilmesi için tankın su tarafındaki basıncın boşaltılması gerekir.
Hidrofor Durdurulmalıdır
Öncelikle hidroforun elektriği kesilmeli veya sistem güvenli şekilde durdurulmalıdır.
Sistem Basıncı Boşaltılmalıdır
Pompanın devreye girmemesi sağlandıktan sonra bir musluk veya tahliye noktası açılarak tesisattaki basınç boşaltılmalıdır.
Tankın su tarafında basınç varken yapılan hava ölçümü gerçek ön şarj değerini göstermeyebilir.
Hava Sibobundan Ölçüm Yapılmalıdır
Tank üzerinde bulunan hava valfine uygun bir manometre bağlanarak hava basıncı ölçülmelidir.
Gerekli görülürse üretici tavsiyesine uygun şekilde hava eklenebilir veya azaltılabilir.
Hidrofor Çalışırken Tank Basıncı Ölçülür mü?
Tank ön şarj basıncı hidrofor normal çalışma basıncı altındayken doğru şekilde ölçülemez.
Pompa çalışırken veya sistem basınçlı durumdayken ölçülen değer, tankın gerçek hava ön şarj basıncından farklı olabilir.
Bu nedenle doğru ölçüm için;
-
Pompa durdurulmalı,
-
Elektrik güvenliği sağlanmalı,
-
Su tarafındaki basınç tamamen boşaltılmalı,
-
Ardından hava valfinden ölçüm yapılmalıdır.
Hidrofor Tank Basıncı Düşük Olursa Ne Olur?
Tank içerisindeki hava basıncı zaman içerisinde azalabilir. Bu durumda genleşme tankının çalışma hacmi ve sistem davranışı değişebilir.
Pompa Sık Devreye Girebilir
Tank yeterli basınç rezervi oluşturamadığında küçük su tüketimlerinde bile pompa devreye girebilir.
Bu durum pompanın start-stop sayısını artırır.
Basınç Dalgalanması Oluşabilir
Tank görevini tam olarak yerine getiremediğinde tesisattaki basınç daha düzensiz hale gelebilir.
Membran Daha Fazla Zorlanabilir
Yanlış ön şarj basıncı membranın çalışma hareketini olumsuz etkileyebilir ve uzun vadede kullanım ömrünü azaltabilir.
Pompa ve Motor Ömrü Kısalabilir
Sık devreye girip çıkma motor, kontaktör ve diğer elektrik ekipmanları üzerindeki yükü artırabilir.
Hidrofor Tank Basıncı Fazla Olursa Ne Olur?
Tankın hava basıncının gereğinden yüksek olması da doğru değildir.
Ön şarj basıncı pompanın devreye girme değerine çok yakın veya daha yüksek olduğunda tank içerisine yeterli miktarda su giremeyebilir.
Bunun sonucunda;
-
Tankın kullanılabilir su hacmi azalabilir,
-
Pompa sık çalışabilir,
-
Basınç kararlılığı bozulabilir,
-
Hidrofor sistemi beklenen verimle çalışmayabilir.
Bu nedenle "daha fazla hava daha iyi çalışma sağlar" yaklaşımı doğru değildir.
Genleşme Tankında Hava Basıncı Neden Zamanla Düşer?
Membranlı genleşme tanklarında hava basıncının zaman içerisinde bir miktar azalması mümkündür.
Bunun başlıca nedenleri arasında;
-
Hava valfindeki küçük kaçaklar,
-
Membranın doğal gaz geçirgenliği,
-
Uzun süreli kullanım,
-
Sıcaklık değişimleri,
-
Membran hasarı
bulunabilir.
Bu nedenle ön şarj basıncı periyodik bakım sırasında kontrol edilmelidir.
Hava Sibobundan Su Geliyorsa Ne Anlama Gelir?
Genleşme tankının hava valfine basıldığında hava yerine su gelmesi genellikle membran hasarının önemli bir göstergesidir.
Membran yırtıldığında su, tankın hava bölümüne geçebilir.
Bu durumda yalnızca tanka hava basmak kalıcı çözüm sağlamaz. Değiştirilebilir membranlı modellerde membran kontrol edilmeli, sabit membranlı tanklarda ise tankın değiştirilmesi gerekebilir.
İnvertörlü Hidroforlarda Tank Basıncı Aynı Şekilde mi Ayarlanır?
İnvertörlü hidroforlarda genleşme tankı kullanımı ve tank ön şarj ayarı, klasik basınç şalterli hidroforlardan farklılık gösterebilir.
Değişken devir kontrollü sistemlerde pompa belirli bir sabit basıncı korumaya çalıştığı için tank hacmi ve ön şarj basıncı kullanılan kontrol stratejisine göre belirlenmelidir.
Bu nedenle invertörlü hidroforlarda klasik sistemler için kullanılan 0,2 bar kuralını doğrudan uygulamak her zaman doğru olmayabilir.
Pompa ve hidrofor üreticisinin teknik tavsiyeleri dikkate alınmalıdır.
Hidrofor Tank Basıncı Ne Sıklıkla Kontrol Edilmelidir?
Tank ön şarj basıncının düzenli olarak kontrol edilmesi hidrofor sisteminin sağlıklı çalışmasına yardımcı olur.
Genel olarak yıllık periyodik bakım sırasında kontrol yapılması uygun bir yaklaşım olabilir. Ancak yoğun çalışan tesislerde daha sık kontrol gerekebilir.
Aşağıdaki belirtiler ortaya çıktığında bakım zamanı beklenmeden tank kontrol edilmelidir:
-
Pompanın sık devreye girmesi,
-
Basıncın hızlı düşmesi,
-
Su basıncında dalgalanma,
-
Pompanın kısa sürelerle çalışıp durması,
-
Tankın tamamen suyla dolmuş gibi davranması.
Hidrofor Tank Basıncı Ayarlanırken Yapılan En Sık Hatalar
Sistemi Boşaltmadan Hava Basıncını Ölçmek
Tankın su tarafında basınç varken yapılan ölçüm doğru ön şarj değerini göstermez.
Sabit Bir Bar Değerini Her Hidrofora Uygulamak
Her hidroforun devreye girme ve çalışma basıncı farklı olabilir. Bu nedenle örneğin tüm tankları doğrudan 2 bar veya 3 bar yapmak doğru değildir.
Basınç Şalteri Ayarını Kontrol Etmemek
Ön şarj basıncı belirlenmeden önce pompanın gerçek devreye girme basıncı bilinmelidir.
Membran Arızasına Rağmen Hava Basmaya Devam Etmek
Hava sibobundan su geliyorsa membran arızası ihtimali değerlendirilmelidir. Bu durumda yalnızca hava eklemek sorunu çözmez.
Doğru Tank Basıncı Hidrofor Performansını Nasıl Etkiler?
Doğru ön şarj basıncı;
-
Pompanın gereksiz start-stop yapmasını azaltır,
-
Sistem basıncının daha dengeli olmasına yardımcı olur,
-
Genleşme tankının kullanılabilir hacmini optimize eder,
-
Pompa ve motor ömrünün korunmasına katkı sağlar,
-
Enerji tüketiminin kontrol altında tutulmasına yardımcı olur.
Bu nedenle genleşme tankı küçük bir yardımcı ekipman olarak görülmemeli, hidrofor sisteminin çalışma karakterini doğrudan etkileyen önemli bir bileşen olarak değerlendirilmelidir.
Tetra Elektromekanik, hidrofor ve pompa sistemlerinde tank hacmi, çalışma basıncı ve sistem kontrol ekipmanlarının uygulamaya uygun şekilde değerlendirilmesine yönelik teknik çözüm süreçlerinde destek sağlar.
Sonuç
Hidrofor tank basıncı için tüm sistemlerde geçerli tek bir bar değeri bulunmaz. Doğru ön şarj basıncı, hidroforun devreye girme basıncı ve üretici teknik değerlerine göre belirlenmelidir.
Klasik basınç şalterli birçok sistemde tank ön şarj basıncının pompanın devreye girme basıncından yaklaşık 0,2 bar daha düşük ayarlanması bir referans olarak kullanılabilir. Ancak farklı hidrofor tasarımlarında üreticiler farklı oranlar önerebilir.
En doğru sonuç için basınç ölçümü sistemin su tarafı tamamen basınçsız hale getirildikten sonra yapılmalıdır. Tank basıncının düşük veya yüksek olması pompanın sık çalışmasına, basınç dalgalanmalarına ve ekipman ömrünün azalmasına neden olabilir.
Düzenli kontrol ve doğru ön şarj ayarı, hidrofor sisteminin daha kararlı, verimli ve uzun ömürlü çalışmasına katkı sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Hidrofor tankına kaç bar hava basılır?
Sabit bir değer yoktur. Genel olarak ön şarj basıncı pompanın devreye girme basıncına göre belirlenir. Klasik sistemlerde yaklaşık 0,2 bar daha düşük bir değer kullanılabilir ancak üretici tavsiyesi esas alınmalıdır.
Hidrofor 3 barda devreye giriyorsa tank kaç bar olmalı?
Sistem ve üretici şartları uygunsa klasik bir uygulamada yaklaşık 2,8 bar ön şarj değeri başlangıç referansı olabilir.
Hidrofor tank basıncı pompa çalışırken ölçülür mü?
Hayır. Ön şarj basıncı ölçülmeden önce pompa durdurulmalı ve tankın su tarafındaki sistem basıncı tamamen boşaltılmalıdır.
Hidrofor tankında hava az olursa ne olur?
Pompa sık devreye girip çıkabilir, basınç dalgalanması oluşabilir ve genleşme tankının çalışma verimi düşebilir.
Hidrofor tankına fazla hava basılırsa ne olur?
Tank yeterli miktarda su kabul edemeyebilir. Bu durumda kullanılabilir tank hacmi azalabilir ve pompa daha sık çalışabilir.
Hava sibobundan su gelmesi normal midir?
Hayır. Bu durum genellikle tank içerisindeki membranın hasar gördüğünü veya yırtıldığını gösterebilir.
Hidrofor tank basıncı ne zaman kontrol edilmelidir?
Genel bakım programı kapsamında periyodik olarak kontrol edilmelidir. Pompa sık devreye giriyorsa veya basınç dalgalanması yaşanıyorsa bakım zamanı beklenmeden ölçüm yapılmalıdır.