Fancoil Yoğuşma Suyu Nasıl Tahliye Edilir? | Tetra Elektromekanik

Fancoil Yoğuşma Suyu Nasıl Tahliye Edilir?

Fancoil sistemlerinde soğutma yalnızca mahal sıcaklığının düşürülmesi anlamına gelmez. Soğutma serpantini üzerinden geçen havanın sıcaklığı düşerken, uygun koşullarda havadaki nemin bir bölümü de yoğuşarak sıvı hale gelir. Oluşan bu suya yoğuşma suyu veya kondens suyu adı verilir.

Fancoil yoğuşma suyunun cihaz içerisinde bırakılması mümkün değildir. Su öncelikle yoğuşma tavasında toplanmalı, ardından doğru tasarlanmış bir drenaj sistemiyle güvenli bir noktaya tahliye edilmelidir.

Temel tahliye prensibi şu şekilde özetlenebilir:

Soğutma serpantini → Yoğuşma tavası → Drenaj çıkışı → Drenaj borusu → Sifon / drenaj pompası → Uygun gider

Drenaj sisteminin yanlış uygulanması halinde cihazın kendisi doğru çalışsa bile su taşması, tavan hasarı, nem, küf, kötü koku ve bakım problemleri ortaya çıkabilir.

Fancoilde Yoğuşma Suyu Neden Oluşur?

Fancoil cihazının soğutma serpantininden chiller veya başka bir merkezi soğuk su kaynağından gelen düşük sıcaklıktaki su geçirilir.

Fan, mahal havasını serpantin üzerinden geçirir. Serpantin yüzey sıcaklığı havanın çiğ noktası sıcaklığının altına düştüğünde havada bulunan su buharının bir bölümü sıvı hale gelir.

Bu olay fancoilin normal soğutma çalışma prensibinin bir parçasıdır.

Çiğ Noktası Nedir?

Çiğ noktası, havadaki su buharının yoğuşmaya başladığı sıcaklık seviyesidir.

Serpantin yüzey sıcaklığı çiğ noktasının altına indiğinde serpantin üzerinde su damlacıkları oluşmaya başlar.

Dolayısıyla fancoilin su üretmesi bir arıza değildir. Önemli olan bu suyun kontrollü şekilde tahliye edilmesidir.

Yoğuşma Suyu Miktarı Neye Göre Değişir?

Her fancoilde aynı miktarda yoğuşma suyu oluşmaz.

Miktarı etkileyen temel parametreler arasında:

• Mahal sıcaklığı,
• Bağıl nem,
• Soğuk su sıcaklığı,
• Serpantin yüzey sıcaklığı,
• Fancoil hava debisi,
• Cihaz kapasitesi,
• Çalışma süresi,
• Mahale alınan taze hava miktarı

bulunur.

Özellikle sıcak ve nemli bölgelerde fancoil drenaj sisteminin önemi daha da artar.

Fancoil Yoğuşma Suyu Nerede Toplanır?

Serpantin üzerinde oluşan su damlacıkları aşağı doğru hareket ederek cihaz içerisindeki yoğuşma tavasında toplanır.

Yoğuşma tavası, fancoil drenaj sisteminin başlangıç noktasıdır.

Fancoil Yoğuşma Tavası Ne İşe Yarar?

Yoğuşma tavasının temel görevi serpantinden gelen suyu toplamak ve drenaj çıkışına yönlendirmektir.

Tavanın;

• Doğru konumlandırılması,
• Temiz olması,
• Drenaj çıkışının açık olması,
• Sızdırmaz olması,
• Dış yüzeyinde terleme oluşmaması

önemlidir.

Yoğuşma tavasında suyun uzun süre beklemesi istenmez. Su mümkün olduğunca düzenli şekilde drenaj çıkışına ulaşmalıdır.

Fancoil Yoğuşma Suyu Nasıl Tahliye Edilir?

Yoğuşma suyunun tahliyesinde temel olarak iki yöntem kullanılır:

Yer çekimiyle doğal drenaj ve drenaj pompasıyla tahliye.

Hangi yöntemin kullanılacağı cihaz tipi, drenaj çıkış kotu, gider noktası ve mekanik tesisat şartlarına göre belirlenir.

Yer Çekimiyle Yoğuşma Suyu Tahliyesi

Uygun kot farkının bulunduğu projelerde en basit yöntem yer çekimiyle drenajdır.

Yoğuşma tavasından çıkan drenaj borusu, gider yönüne doğru sürekli düşüş gösterecek şekilde döşenir.

Su herhangi bir pompaya ihtiyaç duymadan doğal olarak ilerler.

Bu yöntemde en kritik konu drenaj hattındaki eğimin kesintisiz olmasıdır.

Drenaj Pompasıyla Yoğuşma Suyu Tahliyesi

Her projede yeterli kot farkı bulunmayabilir.

Özellikle kaset tipi fancoillerde veya sınırlı asma tavan yüksekliğine sahip projelerde yoğuşma suyunun önce belirli bir yüksekliğe kaldırılması gerekebilir.

Bu durumda drenaj pompası kullanılabilir.

Pompa seçiminde;

• Maksimum yoğuşma debisi,
• Kaldırma yüksekliği,
• Hat uzunluğu,
• Üreticinin cihaz için belirlediği sınırlar

dikkate alınmalıdır.

Fancoil Yoğuşma Suyu Drenaj Borusu Nasıl Döşenmelidir?

Drenaj hattının başarılı çalışabilmesi için yalnızca cihaz bağlantısının yapılması yeterli değildir.

Borunun bütün güzergâhı kontrol edilmelidir.

Drenaj Hattında Sürekli Eğim Sağlanmalıdır

Yer çekimiyle çalışan sistemlerde drenaj borusu gider yönünde sürekli eğimli olmalıdır.

Hat içerisinde ters eğim, çukur veya su cebi oluşturabilecek noktalar bulunmamalıdır.

Yetersiz eğim;

• Suyun yavaş akmasına,
• Boruda su birikmesine,
• Tortu oluşmasına,
• Tıkanmaya,
• Yoğuşma tavasının taşmasına

neden olabilir.

Uygulanacak kesin eğim değeri proje şartları, kullanılan boru sistemi ve cihaz üreticisinin montaj talimatlarına göre belirlenmelidir.

Drenaj Borusu Sarkmamalıdır

Özellikle uzun yatay plastik borularda yeterli askılama yapılmazsa zaman içerisinde sarkma meydana gelebilir.

Sarkan bölgelerde su birikerek drenaj hattının doğal akışı bozulabilir.

Bu nedenle borular uygun aralıklarla desteklenmelidir.

Gereksiz Dirseklerden Kaçınılmalıdır

Drenaj güzergâhı mümkün olduğunca kısa ve sade tutulmalıdır.

Gereksiz dönüşler, yükselmeler ve karmaşık bağlantılar tahliyeyi zorlaştırabilir ve bakım ihtiyacını artırabilir.

Fancoil Drenaj Borusu Çapı Nasıl Belirlenir?

Drenaj borusu gereğinden küçük seçilmemelidir.

Tek cihaz bağlantısında öncelikle üreticinin belirttiği drenaj bağlantı ölçüsü dikkate alınmalıdır.

Ancak birden fazla fancoil aynı ana drenaj hattına bağlanacaksa durum değişir.

Ortak Drenaj Hattında Boru Çapı

Örneğin bir otel koridorunda çok sayıda fancoilin yoğuşma hattı ortak bir drenaj kolektörüne bağlanabilir.

Bu durumda ana hattın çapı yalnızca tek fancoilin bağlantı çapına göre belirlenmemelidir.

Toplam yoğuşma miktarı ve aynı anda çalışabilecek cihazlar dikkate alınarak ana hat boyutlandırılmalıdır.

Fancoil Yoğuşma Suyu Tahliyesinde Sifon Neden Kullanılır?

Fancoil drenajında en önemli detaylardan biri sifondur.

Ancak her fancoile aynı ölçüde standart bir sifon uygulanması doğru yaklaşım değildir.

Sifon gereksinimi cihazın yapısına ve drenaj tavasının bulunduğu bölümdeki hava basıncına göre değerlendirilmelidir.

Negatif Basınç Drenajı Nasıl Etkiler?

Drenaj tavası fanın emiş tarafında bulunuyorsa cihaz içerisinde negatif basınç oluşabilir.

Bu durumda drenaj borusu üzerinden cihaz içerisine hava çekilebilir.

Hava hareketi suyun drenaj çıkışından rahat şekilde uzaklaşmasını engelleyebilir.

Doğru boyutlandırılmış sifon, bu basınç farkının kontrol edilmesine yardımcı olur.

Yüksek Statik Basınçlı Fancoillerde Sifon Neden Önemlidir?

Yüksek statik basınçlı kanallı fancoillerde cihaz içerisindeki basınç şartları standart cihazlara göre farklı olabilir.

Bu nedenle özellikle VENTAS VFC-YB gibi yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi cihazlarda drenaj ve sifon uygulaması seçilen modelin montaj talimatlarına ve gerçek çalışma basıncına göre yapılmalıdır.

Fancoil Yoğuşma Suyu Borusu İzole Edilmeli mi?

Drenaj hattının içerisinde nispeten düşük sıcaklıkta su bulunduğundan, uygun ortam koşullarında borunun dış yüzeyinde de yoğuşma meydana gelebilir.

Bu nedenle özellikle asma tavan içerisinden geçen drenaj borularında izolasyon önemlidir.

Drenaj Borusu İzole Edilmezse Ne Olur?

Boru yüzey sıcaklığı çevredeki havanın çiğ noktasının altına düşerse borunun dış yüzeyinde su damlacıkları oluşabilir.

Bu su;

• Asma tavana,
• Alçıpan yüzeylere,
• Elektrik tesisatına,
• Dekoratif kaplamalara

damlayabilir.

Bu durum çoğu zaman fancoilin su kaçırmasıyla karıştırılır.

Aslında cihazın drenaj tavası düzgün çalışıyor olabilir; problem drenaj borusunun dış yüzeyindeki yoğuşmadır.

Bu nedenle gerekli uygulamalarda uygun kapalı hücreli izolasyon kullanılmalıdır.

Kaset Tipi Fancoilde Yoğuşma Suyu Nasıl Tahliye Edilir?

Kaset tipi fancoiller genellikle asma tavan içerisine yerleştirildiğinden drenaj kotu her zaman doğal akış için uygun olmayabilir.

Bu nedenle bazı kaset tipi cihazlarda entegre drenaj pompası kullanılabilir.

Kaset Tipi Fancoilde Drenaj Pompası Nasıl Çalışır?

Yoğuşma tavasında biriken su belirli seviyeye ulaştığında drenaj pompası devreye girer.

Pompa suyu belirli bir yüksekliğe kaldırarak ana drenaj hattına aktarır.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, üreticinin izin verdiği maksimum kaldırma yüksekliğinin aşılmamasıdır.

Drenaj Pompası Arızalanırsa Ne Olur?

Pompa çalışmazsa yoğuşma tavasındaki su seviyesi yükselmeye devam edebilir.

Cihazda uygun bir seviye veya taşma koruması bulunuyorsa sistem su taşmadan önce cihazı durdurabilir veya alarm oluşturabilir.

Bu fonksiyonların devreye alma sırasında test edilmesi önemlidir.

Gizli Tavan Tipi Fancoilde Yoğuşma Suyu Nasıl Tahliye Edilir?

Gizli tavan tipi fancoillerde drenaj çoğunlukla yer çekimiyle yapılır.

Cihazın drenaj çıkışından başlayan boru, uygun eğimle ana drenaj hattına veya belirlenen gider noktasına ulaştırılır.

Gizli Tavan Tipi Fancoilde Servis Erişimi

Drenaj bağlantısının asma tavan içerisinde tamamen erişilemez bırakılması önemli bir uygulama hatasıdır.

VENTAS VFC-GT gibi orta statik basınçlı gizli tavan tipi veya VFC-YB gibi yüksek statik basınçlı cihazların bulunduğu projelerde;

• Drenaj tavasına,
• Drenaj çıkışına,
• Filtreye,
• Vana grubuna,
• Gerekli bakım noktalarına

erişim sağlayacak servis açıklıkları planlanmalıdır.

Fancoil Yoğuşma Suyu Nereye Tahliye Edilmelidir?

Yoğuşma suyunun tahliye noktası mekanik tesisat projesinde belirlenmelidir.

Buradaki en önemli konulardan biri, gider sisteminden gelebilecek kötü kokuların fancoil drenaj hattı üzerinden mahale taşınmasının önlenmesidir.

Fancoil Drenajı Pis Su Hattına Bağlanabilir mi?

Bağlantı şekli proje ve yürürlükteki tesisat kurallarına göre belirlenmelidir.

Pis su sistemine kontrolsüz ve doğrudan bağlantı yapılması;

• Kötü koku,
• Gaz geçişi,
• Geri tepme

gibi problemlere yol açabilir.

Bu nedenle uygun sifon, hava aralığı veya projede öngörülen diğer güvenli bağlantı detayları uygulanmalıdır.

Fancoil Yoğuşma Suyu Neden Geri Teper?

Drenaj hattından suyun geri gelmesi veya yoğuşma tavasında su seviyesinin yükselmesi normal değildir.

Bu durum drenaj sisteminde bir problem bulunduğunu gösterebilir.

Drenaj Suyunun Geri Tepme Nedenleri

Başlıca nedenler şunlardır:

• Tıkalı drenaj borusu,
• Ters eğim,
• Borunun sarkması,
• Yanlış sifon,
• Yetersiz boru çapı,
• Ortak drenaj hattının yetersiz kapasitesi,
• Hatalı gider bağlantısı.

Sorun tespit edilirken yalnızca cihaz çıkışı değil, hattın tamamı kontrol edilmelidir.

Fancoil Neden Su Akıtır?

Fancoilden veya asma tavandan su damlaması en sık karşılaşılan fancoil problemlerinden biridir.

Ancak bunun nedeni her zaman cihaz arızası değildir.

Fancoil Su Akıtmasının Başlıca Nedenleri

Su kaçağına;

• Drenaj hattının tıkanması,
• Yoğuşma tavasının kirlenmesi,
• Drenaj pompasının arızalanması,
• Ters eğim,
• Hatalı sifon,
• Cihazın yanlış monte edilmesi,
• Drenaj borusu izolasyonunun yetersiz olması,
• Bağlantı noktalarındaki sızıntılar

neden olabilir.

Bu nedenle “fancoil su akıtıyor” şikâyetinde önce drenaj sistemi detaylı şekilde kontrol edilmelidir.

Fancoil Yoğuşma Suyu Tahliyesi Nasıl Test Edilir?

Fancoil drenaj sistemi, montaj tamamlandıktan sonra mutlaka test edilmelidir.

Bu kontrolün özellikle asma tavan kapatılmadan yapılması önemlidir.

Drenaj Tavasına Su Verme Testi

Uygulamada drenaj tavasına kontrollü şekilde su verilerek hattın çalışması gözlemlenebilir.

Test sırasında;

• Su drenaj çıkışına ulaşıyor mu?
• Tavada su birikiyor mu?
• Boruda geri tepme var mı?
• Bağlantılarda sızıntı bulunuyor mu?
• Sifon düzgün çalışıyor mu?
• Drenaj pompası devreye giriyor mu?
• Pompalı sistemde su doğru noktaya tahliye ediliyor mu?

kontrol edilmelidir.

Test başarıyla tamamlanmadan erişim noktalarının kapatılması önerilmez.

Fancoil Yoğuşma Suyu Drenajında En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Drenaj sistemindeki küçük uygulama hataları zaman içerisinde ciddi problemlere dönüşebilir.

Ters Eğim Yapılması

Borunun bazı bölümlerinde suyun gider yönünün tersine hareket etmesine neden olur.

Yetersiz Askılama

Uzun drenaj borularının sarkmasına ve su cepleri oluşmasına yol açabilir.

İzolasyonun Eksik Yapılması

Borunun dış yüzeyinde yoğuşma ve asma tavanda su damlaması meydana gelebilir.

Sifonun Yanlış Boyutlandırılması

Özellikle kanallı ve yüksek statik basınçlı fancoillerde tahliyeyi olumsuz etkileyebilir.

Bakım Erişiminin Bırakılmaması

Tıkanmış bir drenaj hattına veya kirlenmiş yoğuşma tavasına müdahaleyi zorlaştırır.

VENTAS Fancoil Sistemlerinde Yoğuşma Suyu Tahliyesi

VENTAS fancoil ürün ailesinde farklı montaj şekillerine ve statik basınç ihtiyaçlarına yönelik cihaz seçenekleri bulunmaktadır.

Bunlar arasında;

• VFC-GT orta statik basınçlı gizli tavan tipi,
• VFC-YB yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi,
• VFC-GD gizli döşeme tipi,
• VFC-KD kasetli döşeme tipi

fancoil serileri yer almaktadır.

Her VENTAS Fancoilde Aynı Drenaj Sistemi Kullanılır mı?

Hayır.

Drenaj uygulaması cihazın montaj tipi, drenaj çıkış konumu, çalışma basıncı ve projenin gider kotlarına göre değişebilir.

Özellikle kasetli, gizli tavan tipi ve yüksek statik basınçlı cihazların drenaj detayları birbirinden farklı değerlendirilebilir.

Bu nedenle montaj aşamasında seçilen VENTAS modelinin güncel teknik dokümanı ve montaj talimatı esas alınmalıdır.

VENTAS ile Diğer Fancoil Markalarında Drenaj Sistemi Nasıl Karşılaştırılır?

Fancoil seçerken yalnızca soğutma kapasitesi ve hava debisine bakmak yeterli değildir.

Drenaj yapısı da uzun dönem işletme açısından önemli bir ürün özelliğidir.

Fancoil Drenaj Sisteminde Hangi Özelliklere Bakılmalıdır?

Marka ve model karşılaştırmasında;

• Yoğuşma tavasının yapısı,
• Tava izolasyonu,
• Drenaj bağlantı konumu,
• Drenaj bağlantı çapı,
• Servis erişimi,
• Drenaj pompası seçeneği,
• Taşma koruması,
• Montaj kolaylığı

gibi özellikler değerlendirilmelidir.

Özellikle otel, hastane ve ofis projelerinde yüzlerce fancoil bulunabileceğinden bakım kolaylığı uzun vadede önemli hale gelir.

Tetra Elektromekanik ve VENTAS Fancoil Çözümleri

Fancoil sisteminde doğru ürün seçimi kadar doğru mekanik tesisat uygulaması da sistem güvenilirliğini belirler.

Tetra Elektromekanik, VENTAS fancoil çözümlerinin proje ihtiyaçlarına göre değerlendirilmesinde cihazın kapasite, hava debisi ve statik basınç kriterlerinin yanında montaj ve işletme koşullarını da dikkate alır.

Yoğuşma Suyu Tahliyesinde Neler Birlikte Değerlendirilmelidir?

Sağlıklı bir drenaj sistemi için;

fancoil tipi + yoğuşma tavası + drenaj çıkış kotu + boru çapı + hat eğimi + sifon + izolasyon + drenaj pompası + gider bağlantısı + bakım erişimi

bir bütün olarak değerlendirilmelidir.

Özellikle gizli tavan uygulamalarında drenaj hattının asma tavan kapatılmadan önce kontrol edilmesi ve test edilmesi sonradan oluşabilecek su hasarlarının önlenmesi açısından önemlidir.

Sonuç

Fancoil yoğuşma suyu, soğutma serpantini üzerinde doğal olarak oluşur ve cihaz içerisindeki yoğuşma tavasında toplanır. Buradan uygun drenaj sistemi aracılığıyla güvenli şekilde uzaklaştırılması gerekir.

Doğru bir yoğuşma suyu tahliyesinin temel prensibi;

yoğuşma tavası → uygun drenaj bağlantısı → sürekli eğimli borulama → gerekli sifonlama → izolasyon → gerekiyorsa drenaj pompası → güvenli gider

şeklindedir.

Drenaj sistemi küçük bir tesisat detayı olarak değerlendirilmemelidir. Yanlış uygulamalar fancoil doğru çalışsa dahi su taşması, asma tavan hasarı, kötü koku, nem ve bakım problemlerine yol açabilir.

VENTAS VFC-GT, VFC-YB, VFC-GD ve VFC-KD gibi farklı fancoil tiplerinde drenaj çözümünün cihaz ve proje şartlarına uygun şekilde belirlenmesi gerekir.

VENTAS fancoil ürün seçimi, kapasite değerlendirmesi ve mekanik tesisat çözümleri için Tetra Elektromekanik ile iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Fancoilde yoğuşma suyu oluşması normal mi?

Evet. Soğutma serpantininin yüzey sıcaklığı havanın çiğ noktası sıcaklığının altına düştüğünde havadaki nem yoğuşur. Bu, fancoilin normal çalışma sürecidir.

Fancoil yoğuşma suyu nasıl tahliye edilir?

Su önce yoğuşma tavasında toplanır. Ardından uygun eğimli drenaj borusuyla yer çekimi kullanılarak veya gerekli durumlarda drenaj pompasıyla gider sistemine taşınır.

Fancoil drenaj borusuna eğim verilmeli mi?

Evet. Yer çekimiyle çalışan drenaj sistemlerinde boru hattında gider yönüne doğru kesintisiz eğim bulunmalıdır.

Fancoil drenaj borusu neden izole edilir?

Soğuk yoğuşma suyu boru yüzey sıcaklığını düşürebilir. İzolasyon yapılmadığında borunun dış yüzeyinde ikinci bir yoğuşma oluşarak asma tavana su damlayabilir.

Fancoil drenajında sifon gerekli midir?

Cihaz yapısına ve drenaj bağlantısının bulunduğu bölümdeki hava basıncına bağlıdır. Özellikle negatif veya pozitif basıncın drenaj akışını etkilediği cihazlarda uygun sifon gerekebilir.

Fancoil yoğuşma tavası neden taşar?

Tıkalı drenaj hattı, ters eğim, yanlış sifon, arızalı drenaj pompası, yetersiz boru çapı veya kirli drenaj tavası taşmaya neden olabilir.

Kaset tipi fancoilde yoğuşma suyu nasıl tahliye edilir?

Modele göre doğal drenaj veya entegre drenaj pompası kullanılabilir. Pompalı uygulamalarda üreticinin izin verdiği kaldırma yüksekliğine uyulmalıdır.

Gizli tavan tipi fancoilde drenaj nasıl yapılır?

Drenaj çıkışından başlayan hat uygun eğimle gidere ulaştırılmalı; gerekli durumlarda sifon ve izolasyon uygulanmalı, ayrıca drenaj bağlantısına servis erişimi bırakılmalıdır.

Fancoil su akıtıyorsa ne kontrol edilmelidir?

Öncelikle yoğuşma tavası, drenaj çıkışı, boru eğimi, tıkanıklık, sifon, drenaj pompası, boru izolasyonu ve bağlantı noktaları kontrol edilmelidir.