Fabrika ve Endüstriyel Tesislerde Fancoil Kullanımı | Tetra Elektromekanik
Fabrika ve Endüstriyel Tesislerde Fancoil Kullanımı
Fabrika ve endüstriyel tesislerde iklimlendirme, standart bir ofis veya konut projesinden farklı değerlendirilmelidir. Yüksek tavanlar, geniş hacimler, üretim makinelerinden kaynaklanan ısı kazançları, vardiyalı çalışma, kapıların sık açılması, proses kaynaklı yükler ve değişken çalışan sayısı sistem tasarımını doğrudan etkileyebilir.
Bu yapılarda fancoil sistemleri, doğru mahallerde ve doğru cihaz tipiyle kullanıldığında etkili bir bölgesel ısıtma ve soğutma çözümü sağlayabilir.
Ancak önemli bir ayrım yapılmalıdır:
Fancoil, her endüstriyel alanın tüm havalandırma ve proses iklimlendirme ihtiyacını tek başına karşılayan bir cihaz değildir.
Taze hava, egzoz, filtrasyon, nem kontrolü, proses havalandırması veya özel hijyen koşullarının bulunduğu tesislerde fancoil sistemi; klima santrali, taze hava cihazı, aspiratör, kanal sistemi veya diğer HVAC ekipmanlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
VENTAS'ın VFC ürün ailesinde farklı uygulamalara yönelik fan coil cihazları bulunurken, VFC-YB serisi yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi cihazlar özellikle geniş hacimli alanlar ve endüstriyel tesisler için belirtilen kullanım alanları arasındadır. VFC-GT serisi ise orta statik basınçlı gizli tavan tipi çözüm olarak sunulmaktadır.
Fabrikalarda Fancoil Sistemi Nasıl Çalışır?
Fancoil sistemi temel olarak merkezi bir sıcak veya soğuk su kaynağıyla çalışır.
Soğutma ihtiyacında chiller veya uygun bir ısı pompası tarafından hazırlanan soğuk su fancoil serpantinlerine gönderilir.
Isıtma ihtiyacında ise kazan veya ısı pompası tarafından hazırlanan sıcak su kullanılabilir.
Fancoil içerisindeki fan, mahal havasını serpantin üzerinden geçirerek havanın sıcaklığını değiştirir ve şartlandırılmış havayı tekrar ortama gönderir.
Temel çalışma zinciri şu şekilde düşünülebilir:
Merkezi sıcak/soğuk su üretimi → Pompa sistemi → Boru tesisatı → Fancoil serpantini → Fan → Mahal
Endüstriyel tesislerde bu sistemin önemli avantajlarından biri, farklı kullanım alanlarının ayrı zonlar halinde kontrol edilebilmesidir.
Fabrikalarda Fancoil Nerelerde Kullanılır?
Bir fabrikanın her bölgesinin iklimlendirme ihtiyacı aynı değildir.
Üretim holü ile yönetim ofisinin, laboratuvar ile personel yemekhanesinin veya elektrik odası ile toplantı salonunun ısı yükleri birbirinden tamamen farklı olabilir.
Bu nedenle fancoil uygulaması mahal bazında değerlendirilmelidir.
Üretim Alanları
Üretim alanlarında fancoil kullanılabilir ancak öncelikle ortam koşullarının cihaz için uygun olup olmadığı belirlenmelidir.
Üretim makinelerinden yüksek miktarda ısı açığa çıkıyorsa veya mahal çok yüksek tavana sahipse kapasite kadar hava dağılımı da kritik hale gelir.
Bu alanlarda yüksek statik basınçlı ve kanala bağlanabilen fancoil çözümleri avantaj sağlayabilir.
VENTAS, VFC-YB yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi fancoil serisini yüksek tavanlı ve büyük hacimli alanlarda güçlü hava dağılımına yönelik bir çözüm olarak tanımlamakta ve endüstriyel tesisleri kullanım alanları arasında göstermektedir.
Fabrika Ofisleri
Üretim tesislerinin içerisindeki idari ofisler fancoil uygulaması için uygun alanlardan biridir.
Bu bölümlerde;
- Sessiz çalışma
- Mahal bazlı sıcaklık kontrolü
- Enerji verimliliği
- Kompakt cihaz yapısı
- Mimari uyum
daha fazla önem kazanır.
Gizli tavan tipi fancoiller asma tavan içerisine yerleştirilerek ofis mimarisinin korunmasına yardımcı olabilir.
Kontrol Odaları
Üretim hatlarının kontrol edildiği mahallerde elektronik ekipmanlardan sürekli ısı yükü oluşabilir.
Bu nedenle kontrol odalarında soğutma ihtiyacı, üretim alanından bağımsız olarak devam edebilir.
Fancoil sistemi, uygun merkezi soğuk su altyapısının bulunduğu projelerde bu alanların ayrı zon olarak kontrol edilmesine imkân sağlayabilir.
Toplantı ve Eğitim Salonları
Toplantı salonlarında insan sayısına bağlı olarak ısı yükü kısa sürede değişebilir.
Düşük kullanım sırasında sınırlı kapasite gerekirken salon tamamen dolduğunda soğutma ihtiyacı hızla artabilir.
Bu nedenle değişken fan hızına sahip sistemler ve uygun otomasyon çözümleri avantaj sağlayabilir.
Yemekhane ve Sosyal Alanlar
Personel yemekhaneleri, dinlenme alanları, soyunma bölümleri ve benzeri sosyal alanlarda konfor iklimlendirmesi için fancoil kullanılabilir.
Ancak özellikle yemek hazırlanan alanlarda egzoz ve taze hava sistemleri ayrıca projelendirilmelidir.
Yüksek Tavanlı Fabrikalarda Fancoil Kullanılır mı?
Kullanılabilir, ancak cihaz seçiminin standart bir ofis uygulaması gibi yapılmaması gerekir.
Yüksek tavanlı bir fabrikada temel problem yalnızca yeterli kW kapasitesini sağlamak değildir.
Şartlandırılmış havanın çalışma bölgesine etkili şekilde ulaştırılması gerekir.
Örneğin yeterli soğutma kapasitesine sahip bir cihaz seçilmiş olsa bile fanın gerekli hava debisini ve statik basıncı sağlayamaması durumunda istenilen konfor elde edilemeyebilir.
Yüksek Statik Basınç Neden Önemlidir?
Kanallı fancoil sistemlerinde fanın karşılaması gereken dirençler bulunur.
Bunlar arasında:
- Hava kanalları
- Dirsekler
- Menfezler
- Filtreler
- Damperler
- Kanal bağlantıları
yer alabilir.
Bu elemanların oluşturduğu toplam basınç kaybının cihaz seçiminde dikkate alınması gerekir.
VENTAS VFC-YB serisi, standart orta statik basınçlı fancoillerden farklı olarak yüksek statik basınç ihtiyacına yönelik tasarlanmıştır. Üreticinin verdiği bilgilere göre seri; yüksek tavanlı alanlarda hava dağılımı, kanal bağlantısı ve geniş hacimli uygulamalar için geliştirilmiş olup AC veya EC fan ve 2 ya da 4 borulu seçeneklerle sunulmaktadır.
Fabrika İçin Fancoil Seçimi Nasıl Yapılır?
Endüstriyel tesislerde fancoil seçiminde yalnızca metrekare hesabına göre cihaz belirlemek önemli hatalara yol açabilir.
“Bu alan 500 m², şu kadar fancoil yeterlidir” şeklindeki genel yaklaşımlar gerçek mühendislik hesabının yerini tutmaz.
Isıtma ve Soğutma Yükü Hesaplanmalıdır
Öncelikle mahalin gerçek ısı yükü belirlenmelidir.
Endüstriyel tesislerde bu hesaplamayı etkileyen faktörler arasında;
- Üretim makineleri
- Elektrik motorları
- Fırınlar
- Aydınlatma
- Çalışan sayısı
- Çatı alanı
- Cepheler
- Cam yüzeyler
- Güneş kazançları
- Açılan fabrika kapıları
- Dış hava infiltrasyonu
- Proses kaynaklı ısı
bulunabilir.
Özellikle makine kaynaklı ısı kazançları bazı üretim tesislerinde bina kabuğundan gelen yüklerden çok daha belirleyici olabilir.
Hava Debisi Belirlenmelidir
Fancoilin yalnızca kW kapasitesine değil, sağlayabileceği hava debisine de bakılmalıdır.
Geniş hacimli alanlarda yetersiz hava debisi sıcaklık dağılımının homojen olmamasına neden olabilir.
Statik Basınç Hesaplanmalıdır
Kanallı sistem kullanılıyorsa kanal basınç kayıpları hesaplanmalıdır.
Cihazın katalogda belirtilen hava debisini hangi harici statik basınçta sağladığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Bu nedenle iki farklı markanın aynı kW kapasitesindeki cihazları gerçekte aynı performansı göstermeyebilir.
Fabrikalarda AC mi EC Motorlu Fancoil Kullanılmalı?
Bu karar tesisin çalışma süresi ve kontrol ihtiyacına göre verilmelidir.
AC Motorlu Fancoil
AC motorlu fancoiller genellikle kademeli fan kontrolü ile çalışır.
Daha sade kontrol altyapısı ve çoğunlukla daha düşük ilk yatırım maliyeti nedeniyle belirli endüstriyel uygulamalarda ekonomik bir çözüm olabilir.
EC Motorlu Fancoil
EC motorlu fancoiller uygun kontrol sistemiyle fan devrinin ihtiyaca göre daha hassas ayarlanmasına imkân sağlayabilir.
Özellikle 24 saat veya uzun vardiyalar boyunca çalışan fabrikalarda kısmi yük koşulları önemli hale gelir.
Mahalde tam kapasiteye ihtiyaç olmadığında fan devrinin azaltılması elektrik tüketiminin düşürülmesine yardımcı olabilir.
VENTAS'ın VFC-GT ve VFC-YB serileri üretici bilgilerine göre AC veya EC fan seçenekleriyle sunulmaktadır.
Fabrikalarda 2 Borulu mu 4 Borulu Fancoil Kullanılmalı?
Fabrika içerisinde farklı bölümlerin çalışma koşulları ciddi şekilde değişebilir.
Bu nedenle 2 ve 4 borulu sistem seçimi kullanım senaryosuna göre yapılmalıdır.
2 Borulu Sistem
2 borulu sistemde aynı gidiş-dönüş hattı mevsime göre sıcak veya soğuk su taşır.
Avantajları arasında daha sade borulama ve genellikle daha düşük ilk yatırım maliyeti bulunur.
Tesisin tamamında aynı dönemde tek çalışma modu yeterliyse uygun olabilir.
4 Borulu Sistem
4 borulu sistemde sıcak ve soğuk su için ayrı devreler bulunur.
Bu yapı, uygun merkezi sistem tasarımıyla farklı mahallerde eş zamanlı ısıtma ve soğutmaya imkân verir.
Örneğin üretim makinelerinden dolayı sürekli soğutma isteyen bir kontrol odası bulunurken başka bir bölüm kış döneminde ısıtma isteyebilir.
Bu tür tesislerde 4 borulu sistem önemli bir işletme esnekliği sağlayabilir.
VENTAS VFC-GT ve VFC-YB ürün bilgilerinde hem 2 borulu hem de 4 borulu seçenekler belirtilmektedir.
Fancoil Fabrikanın Taze Hava İhtiyacını Karşılar mı?
Bu konu endüstriyel tesislerde özellikle önemlidir.
Standart bir fancoil cihazı, tek başına fabrikanın gerekli taze hava ve egzoz sisteminin yerine geçmez.
Fancoil esas olarak mahal havasını serpantin üzerinden geçirerek ısıtır veya soğutur.
Oysa fabrikalarda çalışan sayısı ve proses koşullarına göre belirli miktarda dış havanın içeri alınması, kirli havanın ise tahliye edilmesi gerekebilir.
Bu nedenle projeye bağlı olarak fancoil sistemine ek olarak;
- Klima santrali
- Taze hava cihazı
- Isı geri kazanım cihazı
- Egzoz fanları
- Kanal tipi fanlar
- Filtrasyon sistemleri
kullanılması gerekebilir.
VENTAS'ın ürün portföyünde fan coil cihazlarının yanında klima santralleri, ısı geri kazanım cihazları, kanal tipi fanlar ve farklı havalandırma çözümleri de bulunmaktadır.
Tozlu Üretim Alanlarında Fancoil Kullanılır mı?
Tozlu endüstriyel ortamlarda standart konfor tipi fancoil kullanımına doğrudan karar verilmemelidir.
Havadaki yoğun partiküller filtreleri ve serpantin yüzeylerini kısa sürede kirletebilir.
Bu durum;
- Hava debisinin azalmasına
- Serpantin ısı transferinin düşmesine
- Fan enerji tüketiminin artmasına
- Bakım aralıklarının kısalmasına
- Cihaz performansının düşmesine
neden olabilir.
Bu nedenle ortamın toz yükü ve proses şartları değerlendirilerek uygun filtrasyon ve HVAC sistemi belirlenmelidir.
Fancoil Patlayıcı Ortamlarda Kullanılır mı?
Yanıcı gaz, buhar veya patlayıcı toz bulunan endüstriyel alanlarda standart bir fancoilin kullanılabileceği varsayılmamalıdır.
Bu tür alanlarda ekipmanların ilgili tehlikeli bölge sınıflandırmasına ve proje gerekliliklerine uygun olması gerekir.
Dolayısıyla standart konfor tipi bir fancoilin ex-proof veya ATEX gerektiren bir alanda kullanılmasına ürünün gerekli uygunluğu doğrulanmadan karar verilmemelidir.
Fabrikalarda Fancoil Sisteminin Avantajları Nelerdir?
Doğru projelendirildiğinde fancoil sistemleri endüstriyel yapılarda önemli avantajlar sağlayabilir.
Bölgesel Sıcaklık Kontrolü
Fabrikanın tamamını aynı sıcaklıkta tutmak yerine farklı kullanım alanları ayrı zonlara ayrılabilir.
Örneğin üretim alanı, kalite kontrol laboratuvarı ve yönetim ofisleri farklı sıcaklıklarda çalıştırılabilir.
Merkezi Sistemle Çalışabilme
Fancoiller chiller, kazan veya uygun ısı pompası sistemleriyle birlikte kullanılabilir.
Bu yapı özellikle merkezi mekanik tesisat bulunan büyük projelerde sistem bütünlüğü sağlayabilir.
Isıtma ve Soğutmanın Tek Cihaz Üzerinden Yapılması
Uygun tesisat tasarımında aynı fancoil cihazı hem ısıtma hem de soğutma amacıyla kullanılabilir.
Kanal Bağlantısı Yapılabilmesi
Gizli tavan tipi yüksek statik basınçlı modeller, kanal sistemi üzerinden havanın belirlenen noktalara dağıtılmasına olanak sağlayabilir.
Bu özellik büyük hacimli tesislerde önemli olabilir.
Fabrikalarda Fancoil Sisteminin Dezavantajları Nelerdir?
Her HVAC çözümünde olduğu gibi fancoil sistemlerinin de uygulamaya bağlı sınırlamaları bulunur.
Fancoil;
- Tek başına proses havalandırmasının yerini tutmaz.
- Taze hava ihtiyacını tek başına çözmez.
- Çok tozlu ortamlarda ek önlem gerektirebilir.
- Çok yüksek hacimlerde doğru hava dağıtımı yapılmazsa performans düşebilir.
- Filtre ve serpantinlerin düzenli bakıma ihtiyacı vardır.
- Soğutma uygulamalarında drenaj sisteminin doğru yapılması gerekir.
Bu nedenle sistem seçimi yalnızca cihaz fiyatına göre yapılmamalıdır.
VENTAS Fancoil Çözümleri Fabrikalarda Neden Değerlendirilebilir?
VENTAS ürün gamında farklı statik basınç ve montaj ihtiyaçlarına yönelik fancoil seçenekleri bulunmaktadır. Üretici, VFC-GT serisini orta statik basınçlı gizli tavan tipi, VFC-YB serisini ise yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi olarak sunmaktadır. Ayrıca VFC-KD ve VFC-GD gibi farklı montaj tipleri de ürün ailesinde yer almaktadır.
Özellikle endüstriyel projelerde VENTAS VFC-YB serisinin yüksek statik basınç özelliği dikkat çekmektedir.
Üreticiye göre VFC-YB;
- Yüksek statik basınca uygun fan ve motor yapısına,
- Yüksek tavanlı alanlara yönelik güçlü hava atışına,
- AC veya EC fan alternatiflerine,
- Kanal bağlantısına uygun tasarıma
sahiptir ve endüstriyel tesisler doğrudan kullanım alanları arasında gösterilmektedir.
VENTAS'ın fabrika/depo referansları arasında fancoil cihazlarının ve yüksek/orta statik basınçlı fan coillerin kullanıldığı endüstriyel tesis örnekleri de yer almaktadır.
VENTAS ile Diğer Fancoil Markaları Nasıl Karşılaştırılmalı?
Fabrika projesinde marka karşılaştırması yalnızca fiyat üzerinden yapılmamalıdır.
Aynı nominal kapasiteye sahip iki cihaz arasında önemli teknik farklılıklar bulunabilir.
Karşılaştırmada özellikle;
- Gerçek çalışma şartlarındaki kapasite
- Hava debisi
- Harici statik basınç
- AC veya EC motor seçeneği
- 2 veya 4 borulu sistem seçeneği
- Ses seviyesi
- Fan elektrik gücü
- Serpantin özellikleri
- Filtre erişimi
- Drenaj yapısı
- Cihaz ölçüleri
- Bakım kolaylığı
incelenmelidir.
VENTAS VFC-GT ürün bilgilerinde yüksek verimli serpantin, fan/motor yapısı, standart filtre, erişilebilir hava purjörü ve izoleli drenaj tavası gibi teknik özellikler belirtilmektedir.
Bu nedenle ürün karşılaştırması aynı kapasite, aynı hava debisi, aynı statik basınç ve aynı çalışma koşulları üzerinden yapılmalıdır.
Tetra Elektromekanik ve VENTAS Endüstriyel Fancoil Çözümleri
Endüstriyel projelerde doğru fancoil seçimi yalnızca katalogdan cihaz belirlemek değildir.
Öncelikle tesisin kullanım amacı ve çalışma koşulları analiz edilmelidir.
Tetra Elektromekanik, VENTAS fancoil çözümlerini değerlendirirken;
- Mahal ısıtma ve soğutma yükü
- Üretim kaynaklı ısı kazançları
- Hava debisi
- Statik basınç
- Kanal yapısı
- Su sıcaklıkları
- 2 veya 4 borulu sistem tercihi
- AC veya EC motor seçimi
- Otomasyon ihtiyacı
- Taze hava gereksinimi
- Bakım erişimi
gibi proje parametrelerini birlikte ele alarak uygun sistem çözümünün belirlenmesine destek sağlar.
Bu yaklaşım özellikle fabrika ve endüstriyel tesislerde önemlidir; çünkü standart bir konfor uygulamasında doğru çalışan cihaz, yüksek tavanlı veya yüksek iç ısı kazançlı bir üretim alanında aynı sonucu vermeyebilir.
VENTAS'ın resmi ürün bilgilerinde de enerji verimliliği, dayanıklılık ve farklı HVAC uygulamalarına yönelik ürün çeşitliliği markanın çözüm yaklaşımının temel unsurları arasında yer almaktadır.
Sonuç: Fabrikalarda Fancoil Kullanmak Doğru mu?
Evet, fabrika ve endüstriyel tesislerde fancoil kullanımı doğru proje koşullarında oldukça etkili bir çözüm olabilir.
Ancak sistem seçimi yapılırken fabrikanın tamamı tek bir mahal gibi değerlendirilmemelidir.
Ofisler, kontrol odaları, laboratuvarlar, sosyal alanlar ve uygun üretim bölümleri farklı iklimlendirme ihtiyaçlarına sahip olabilir.
Özellikle geniş ve yüksek tavanlı alanlarda cihaz kapasitesinin yanında hava debisi ve statik basınç kritik öneme sahiptir. Bu noktada VENTAS VFC-YB gibi yüksek statik basınçlı fancoil çözümleri proje şartlarına göre değerlendirilebilir.
Bununla birlikte yoğun toz, proses havası, özel filtrasyon, yüksek taze hava ihtiyacı veya tehlikeli ortam koşullarının bulunduğu tesislerde fancoil sisteminin diğer HVAC ekipmanlarıyla birlikte tasarlanması gerekir.
Fabrika ve endüstriyel tesisiniz için VENTAS fancoil seçimi, kapasite, hava debisi ve statik basınç değerlendirmesi konusunda Tetra Elektromekanik ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Fabrikalarda fancoil kullanılır mı?
Evet. Fancoil sistemleri fabrika ofisleri, kontrol odaları, sosyal alanlar ve proje şartları uygun üretim bölümlerinde ısıtma ve soğutma amacıyla kullanılabilir.
Yüksek tavanlı fabrikalarda hangi fancoil tercih edilmelidir?
Yüksek tavanlı ve kanallı uygulamalarda gerekli hava debisi ve kanal basınç kayıpları hesaplanmalıdır. Yüksek statik basınçlı fancoiller bu tür uygulamalarda avantaj sağlayabilir.
VENTAS VFC-YB fabrikalarda kullanılabilir mi?
Evet. VENTAS, VFC-YB yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi fancoilin kullanım alanları arasında endüstriyel tesisleri açıkça belirtmektedir.
Fabrikada AC mi EC motorlu fancoil kullanılmalı?
Kısa veya sabit çalışma koşullarında AC motor ekonomik olabilir. Uzun çalışma süreleri ve değişken yüklerin bulunduğu tesislerde ise EC motorlu sistemler enerji verimliliği ve fan hız kontrolü açısından avantaj sağlayabilir.
Fabrikalarda 2 borulu mu 4 borulu fancoil kullanılmalıdır?
Tesisin tamamında aynı çalışma modu yeterliyse 2 borulu sistem tercih edilebilir. Farklı mahallerde eş zamanlı ısıtma ve soğutma gerekiyorsa 4 borulu sistem daha esnek bir çözüm sunabilir.
Fancoil fabrikanın havalandırmasını sağlar mı?
Fancoil temel olarak mahal havasını ısıtır veya soğutur. Gerekli dış hava miktarının sağlanması ve kirli havanın tahliyesi için proje şartlarına göre ayrı taze hava ve egzoz sistemleri gerekebilir.
Tozlu fabrikalarda fancoil kullanılabilir mi?
Ortam şartları değerlendirilmeden standart fancoil seçilmemelidir. Yoğun toz filtre ve serpantinleri kirleterek hava debisini ve ısı transferini düşürebilir. Gerekli filtrasyon ve bakım koşulları projede ayrıca değerlendirilmelidir.
Fabrika için fancoil kapasitesi nasıl hesaplanır?
Yalnızca metrekareye göre seçim yapılmamalıdır. Makine ısıları, çalışan sayısı, bina kabuğu, güneş kazancı, dış hava, infiltrasyon, çalışma saatleri ve proses yükleri dikkate alınarak mahal ısı yükü hesaplanmalıdır.
Endüstriyel tesislerde VENTAS fancoil seçerken nelere dikkat edilmelidir?
Kapasiteyle birlikte hava debisi, statik basınç, AC/EC motor seçeneği, 2/4 borulu sistem, su çalışma sıcaklıkları, kanal yapısı, filtre erişimi ve tesisin çevresel koşulları birlikte değerlendirilmelidir.