Fancoil Seçiminde Ses Seviyesi Neden Önemlidir? | Tetra Elektromekanik

Fancoil Seçiminde Ses Seviyesi Neden Önemlidir?

Fancoil sistemleri; otellerden konutlara, ofislerden hastanelere kadar çok farklı yapılarda kullanılan terminal iklimlendirme cihazlarıdır. Merkezi sistem tarafından hazırlanan sıcak veya soğuk su, fancoil serpantininden geçirilirken fan yardımıyla mahal havası serpantin üzerinden dolaştırılır ve ortamın istenilen sıcaklığa ulaşması sağlanır.

Bu çalışma prensibi nedeniyle fancoil cihazının içerisinde hareketli bir fan ve elektrik motoru bulunur. Bunun yanında cihazdan geçen havanın hızı, kanal bağlantıları, menfezler ve cihazın montaj şekli de sistemin oluşturduğu toplam ses üzerinde etkili olabilir.

Dolayısıyla fancoil seçerken sadece:

• kW cinsinden soğutma kapasitesi,
• kW cinsinden ısıtma kapasitesi,
• hava debisi,
• su debisi,
• basınç kaybı,
• cihaz ölçüleri

değerlendirilmemelidir.

Ses seviyesi de temel seçim kriterlerinden biri olmalıdır.

Aynı kapasiteyi sağlayan iki farklı fancoil cihazı, kullanıcı açısından tamamen farklı konfor seviyeleri oluşturabilir. Özellikle cihazın uzun süre çalıştığı mahallerde birkaç dB'lik fark dahi proje açısından dikkate alınması gereken bir parametredir.

Fancoil Ses Seviyesi Nedir?

Fancoil ses seviyesi, cihazın çalışması sırasında fan, motor, hava hareketi ve bazı durumlarda cihaz gövdesi veya bağlantılar nedeniyle ortaya çıkan akustik etkinin ifade edilmesidir.

Teknik kataloglarda çoğunlukla dB(A) değerleriyle karşılaşılır.

Buradaki “A” ağırlıklandırması, ölçümün insan kulağının farklı frekanslara olan hassasiyetini dikkate alacak şekilde değerlendirilmesini ifade eder.

Ancak katalogdaki tek bir dB(A) değerine bakarak karar vermek her zaman yeterli değildir.

Çünkü cihazın;

düşük fan devri, orta fan devri ve yüksek fan devrindeki ses değerleri birbirinden farklı olabilir.

Örneğin ticari fancoil ürünlerinde aynı cihazın düşük, orta ve yüksek fan hızlarında farklı ses basıncı değerlerine sahip olduğu teknik kataloglarda açık şekilde görülebilir. Bu nedenle tasarımda cihazın yalnızca maksimum kapasitedeki performansı değil, normal işletmede hangi fan hızında çalışacağı da dikkate alınmalıdır.

Fan Hızı Arttıkça Ses Seviyesi Neden Artar?

Bir fancoilin kapasite sağlayabilmesi için belirli miktarda havayı serpantin üzerinden geçirmesi gerekir.

Hava debisinin yükseltilmesi gerektiğinde fan daha yüksek hızda çalışır. Fan devri arttığında ise genel olarak;

• fan kaynaklı mekanik ses,
• hava hareketinden kaynaklanan aerodinamik ses,
• menfez ve kanal içerisindeki hava sesi

artabilir.

Bu nedenle büyük bir cihaz seçmenin her zaman daha konforlu sonuç vereceği düşünülmemelidir.

Asıl amaç, cihazın ihtiyaç duyulan kapasiteyi mümkün olduğunca uygun çalışma noktasında sağlayabilmesidir.

Modern fancoil kontrol sistemlerinde fan hızının mahal yüküne göre değiştirilmesi bu açıdan önemlidir. Örneğin değişken fan kontrolünün yük durumuna göre fan hızını ayarlayarak fan gürültüsünün azaltılmasına yardımcı olabileceği üretici teknik dokümanlarında da belirtilmektedir.

Fancoil Seçiminde Sadece Kapasiteye Bakmak Neden Yanlıştır?

Bir odanın 5 kW soğutma yükü olduğunu düşünelim.

İlk yaklaşım şu olabilir:

“5 kW sağlayan bir fancoil seçelim.”

Ancak seçim burada bitmemelidir.

Seçilen cihaz 5 kW kapasiteyi yalnızca maksimum fan devrinde sağlayabiliyorsa cihazın kullanım süresinin önemli bölümünde yüksek devirde çalışması gerekebilir.

Bu durumda istenilen sıcaklık sağlanırken akustik konfor istenilen seviyede olmayabilir.

Alternatif bir cihaz aynı kapasiteyi daha uygun bir fan kademesinde sağlayabiliyorsa proje açısından daha dengeli bir çözüm ortaya çıkabilir.

Dolayısıyla doğru yaklaşım:

Isıl Kapasite + Hava Debisi + Fan Devri + Statik Basınç + Ses Seviyesi

parametrelerini birlikte değerlendirmektir.

Yatak Odalarında Fancoil Ses Seviyesi Neden Daha Önemlidir?

Akustik hassasiyet her mahalde aynı değildir.

Örneğin yoğun ve hareketli bir ticari alanda kabul edilebilir olan bir cihaz sesi, gece sessizliğindeki bir otel odasında rahatsız edici olabilir.

Bu nedenle özellikle:

• otel odaları,
• yatak odaları,
• rezidanslar,
• hastane odaları,
• toplantı odaları,
• yönetici ofisleri,
• çalışma odaları,
• kütüphaneler

gibi alanlarda fancoil seçiminin akustik açıdan ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bir otel projesini düşünelim.

Misafir odasına yerleştirilen fancoil gece boyunca sık sık yüksek fan devrine çıkıyorsa sıcaklık konforu sağlansa bile kullanıcı deneyimi olumsuz etkilenebilir.

Bu nedenle otel projelerinde cihazın özellikle düşük ve orta fan kademelerindeki kapasitesi ve ses performansı önem kazanır.

dB(A) Değerleri Karşılaştırılırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Fancoil kataloglarında karşılaşılan ses değerlerini değerlendirirken en sık yapılan hatalardan biri, iki farklı üreticinin kataloglarında yazan rakamları doğrudan karşılaştırmaktır.

Öncelikle değerlerin aynı ölçüm metoduna göre verildiğinden emin olunmalıdır.

Özellikle şu ayrım önemlidir:

Sound Power – Ses Gücü

Ses gücü, cihazın kaynağında oluşturduğu toplam akustik enerjiyi ifade eden bir parametredir.

Sound Pressure – Ses Basıncı

Ses basıncı ise belirli bir noktada ölçülen ses seviyesidir ve ölçüm koşullarından etkilenebilir.

Bu nedenle katalog karşılaştırması yapılırken:

• ölçüm standardı,
• ölçüm mesafesi,
• fan kademesi,
• hava debisi,
• harici statik basınç,
• cihaz montaj koşulları

birlikte incelenmelidir.

Örneğin bazı üreticiler ses basıncı değerlerinin cihazın belirli bir mesafesinden ve belirli standartlara göre ölçüldüğünü açıkça belirtmektedir. Dolayısıyla yalnızca “32 dB” ile “35 dB” değerlerini yan yana koyarak kesin sonuca ulaşmak doğru olmayabilir.

Gizli Tavan Tipi Fancoillerde Ses Kontrolü

Gizli tavan tipi fancoillerde cihaz asma tavan içerisinde bulunduğu için akustik tasarım yalnızca cihaz seçiminden ibaret değildir.

Sistem içerisinde;

Fancoil → Kanal → Menfez → Mahal

şeklinde bir hava yolu oluşur.

Dolayısıyla cihazdan kaynaklanan sesin yanında kanal ve menfez tasarımı da önemlidir.

Özellikle:

• yüksek hava hızları,
• hatalı kanal kesitleri,
• ani kanal dönüşleri,
• yüksek basınç kayıpları,
• yanlış menfez seçimi,
• yetersiz titreşim izolasyonu

sistemin gerçek çalışma koşullarındaki ses seviyesini artırabilir.

Bu nedenle katalogda sessiz görünen bir fancoil, yanlış kanal ve menfez tasarımı nedeniyle sahada beklenenden daha gürültülü çalışabilir.

Statik Basınç ile Ses Seviyesi Arasındaki İlişki

Gizli tavan tipi fancoillerde önemli parametrelerden biri harici statik basınçtır (ESP – External Static Pressure).

Cihaz;

• kanal,
• filtre,
• menfez,
• damper,
• bağlantı elemanları

gibi sistem dirençlerini yenmek zorundadır.

Kanal sisteminin basınç kaybı cihazın sağlayabileceğinden yüksek olduğunda tasarım noktası bozulabilir.

Bu nedenle yüksek statik basınç gerektiren projelerde standart bir gizli tavan tipi fancoil yerine buna uygun yüksek statik basınçlı modeller değerlendirilmelidir.

Buradaki temel amaç cihazı gereksiz şekilde zorlamak değil, projenin ihtiyaç duyduğu hava debisini doğru statik basınçta sağlayabilecek cihazı seçmektir.

Büyük Fancoil Daha Sessiz midir?

Her zaman değil.

Fancoil seçiminde “bir üst kapasiteyi seçersek daha iyi olur” yaklaşımı dikkatli uygulanmalıdır.

Aşırı büyük cihaz;

• gereksiz ilk yatırım maliyetine,
• daha büyük cihaz ölçülerine,
• yüksek hava debilerine,
• kontrol problemlerine,
• mahal içerisinde istenmeyen hava hızlarına

neden olabilir.

Bunun yerine cihazın seçim yazılımı veya teknik tablolar üzerinden gerçek proje şartlarında değerlendirilmesi gerekir.

Amaç en büyük cihazı seçmek değil;

doğru kapasiteyi uygun fan devrinde ve kabul edilebilir akustik performansla sağlayan cihazı seçmektir.

VENTAS Fancoil Sistemlerinde Akustik Konfor

VENTAS fancoil ürün gamında farklı proje ihtiyaçlarına yönelik çeşitli cihaz tipleri bulunmaktadır.

Bunlar arasında;

VENTAS VFC-GT – Orta Statik Basınçlı Gizli Tavan Tipi

Asma tavan uygulamalarında değerlendirilebilen ve kanal bağlantılı projelere uygun çözümler sunan seridir.

VENTAS VFC-GD – Gizli Döşeme Tipi

Mimari veya mekanik tasarımın cihazın döşeme seviyesinde gizlenmesini gerektirdiği uygulamalarda değerlendirilebilir.

VENTAS VFC-KD – Kasetli Döşeme Tipi

Döşeme tipi uygulamalarda mimari entegrasyon ve mahal şartlarına göre tercih edilebilecek seçeneklerden biridir.

VENTAS VFC-YB – Yüksek Statik Basınçlı Gizli Tavan Tipi

Daha yüksek kanal direncinin bulunduğu uygulamalarda değerlendirilmek üzere tasarlanmış yüksek statik basınçlı fancoil çözümüdür.

VENTAS teknik dokümanlarında farklı fancoil serileri için kapasite, hava debisi, statik basınç ve cihaz boyutları gibi seçim parametreleri sunulmaktadır. Bu nedenle cihaz seçiminin yalnızca nominal kapasite üzerinden değil, projenin gerçek çalışma şartları üzerinden yapılması önemlidir.

Sessiz Fancoil Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bir projede düşük ses seviyeli fancoil hedefleniyorsa aşağıdaki parametrelerin birlikte değerlendirilmesi gerekir:

1. Mahal kullanım amacı

Otel odası ile alışveriş merkezi koridorunun akustik beklentisi aynı değildir.

2. Soğutma ve ısıtma yükü

Cihaz kapasitesi gerçek mahal yüküne göre belirlenmelidir.

3. Fan çalışma kademesi

Cihazın yalnızca yüksek fan hızındaki kapasitesi yerine düşük ve orta hızdaki performansı da kontrol edilmelidir.

4. Hava debisi

Gerekli kapasiteyi sağlamak için ihtiyaç duyulan hava miktarı doğru belirlenmelidir.

5. Statik basınç

Özellikle kanallı fancoillerde kanal sisteminin basınç kaybı hesaplanmalıdır.

6. Ses seviyesi

Cihazın farklı fan kademelerindeki akustik değerleri incelenmelidir.

7. Kanal tasarımı

Gereksiz yüksek hava hızlarından kaçınılmalıdır.

8. Menfez seçimi

Menfezlerin hava debisi ve hava hızı açısından doğru boyutlandırılması gerekir.

9. Titreşim izolasyonu

Fan ve motor kaynaklı titreşimin bina elemanlarına aktarılması mümkün olduğunca sınırlandırılmalıdır.

10. Montaj koşulları

Cihazın montajı, servis boşlukları, kanal bağlantıları ve asma detayları üretici önerilerine uygun yapılmalıdır.

Fancoil Ses Problemi Her Zaman Cihazdan mı Kaynaklanır?

Hayır.

Bu önemli bir ayrımdır.

Sahada duyulan sesin kaynağı doğrudan fancoilin kendisi olmayabilir.

Sorun;

• yanlış kanal kesiti,
• yüksek hava hızı,
• küçük menfez,
• titreşim takozlarının kullanılmaması,
• hatalı askı sistemi,
• balanssız fan,
• yanlış fan kademesi,
• kirli filtre,
• kanal bağlantısındaki türbülans

gibi nedenlerden de kaynaklanabilir.

Bu nedenle fancoil sisteminde akustik konfor cihaz + kanal + menfez + kontrol + montaj bütünlüğü içerisinde değerlendirilmelidir.

Düşük Fan Hızında Çalışabilmek Neden Avantajdır?

Bir fancoilin sürekli maksimum fan hızında çalışması hem akustik konfor hem de kullanıcı deneyimi açısından ideal olmayabilir.

Doğru kapasite seçimi yapıldığında cihazın işletme süresinin önemli bölümünde düşük veya orta fan kademesinde çalışması mümkün olabilir.

Bu yaklaşım;

• daha düşük algılanan ses,
• daha dengeli hava dağılımı,
• daha konforlu ortam,
• daha sakin çalışma karakteristiği

sağlayabilir.

Fan hızının yüke göre kontrol edilmesinin gürültüyü azaltmaya yardımcı olabileceği HVAC üreticilerinin kontrol sistemlerinde de özellikle kullanılan bir yaklaşımdır.

Otel Projelerinde Fancoil Seçimi

Otel projeleri, fancoil ses seviyesinin en kritik olduğu uygulamalardan biridir.

Misafir odalarında cihaz gece saatlerinde de çalışabilir. Bu nedenle seçim sırasında yalnızca tasarım günündeki maksimum soğutma yükü düşünülmemelidir.

Örneğin cihaz maksimum kapasiteyi yüksek fan hızında sağlarken, normal gece koşullarında düşük fan hızında mahal yükünü karşılayabiliyorsa daha konforlu bir işletme senaryosu oluşturulabilir.

Bu nedenle otel fancoil seçimlerinde özellikle:

düşük fan devri kapasitesi + düşük fan devri ses seviyesi

birlikte değerlendirilmelidir.

Ofislerde Fancoil Ses Seviyesi

Ofislerde sürekli arka plan gürültüsü çalışanların konsantrasyonunu etkileyebilir.

Özellikle;

• açık ofisler,
• toplantı odaları,
• yönetici odaları,
• konferans salonları

gibi alanlarda akustik konfor önemlidir.

Toplantı odasında sürekli yüksek fan devrinde çalışan bir fancoil, konuşma anlaşılabilirliğini ve kullanıcı konforunu olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle cihaz kapasitesi kadar çalışma noktasındaki ses performansı da proje kriterlerinden biri olmalıdır.

Konutlarda Sessiz Fancoil Seçimi

Konut projelerinde özellikle yatak odalarında düşük ses seviyesi öncelikli olabilir.

Salonlarda gündüz kullanımında kabul edilebilir olan bir ses seviyesi, yatak odasında gece kullanımında aynı konforu sağlamayabilir.

Bu nedenle tek bir proje içerisinde dahi tüm mahaller için aynı fancoil seçim yaklaşımının uygulanması doğru olmayabilir.

Her mahal ayrı değerlendirilmelidir.

Tetra Elektromekanik ile Doğru Fancoil Seçimi

Tetra Elektromekanik olarak fancoil seçiminde yalnızca cihazın katalogda belirtilen nominal kapasitesine odaklanmak yerine projenin çalışma şartlarının birlikte değerlendirilmesini önemsiyoruz.

VENTAS fancoil çözümleri kapsamında;

• proje ısıtma ve soğutma yüklerinin değerlendirilmesi,
• uygun fancoil tipinin belirlenmesi,
• hava debisinin kontrol edilmesi,
• statik basınç ihtiyacının değerlendirilmesi,
• 2 borulu ve 4 borulu sistem alternatiflerinin incelenmesi,
• fan çalışma noktalarının değerlendirilmesi,
• akustik performansın proje kullanım amacına göre kontrol edilmesi

gibi kriterler dikkate alınarak ürün seçimi yapılabilir.

Özellikle otel, konut, ofis, hastane ve benzeri akustik hassasiyeti yüksek projelerde amaç yalnızca gerekli kW değerini sağlayan cihazı bulmak değildir.

Amaç;

gerekli kapasiteyi, doğru hava debisinde, uygun statik basınçta ve mümkün olan en konforlu çalışma koşullarında sağlayabilecek fancoil çözümünü belirlemektir.

Sonuç: İyi Bir Fancoil Sadece Isıtıp Soğutmamalı, Konfor da Sağlamalıdır

Fancoil seçiminde en sık yapılan hatalardan biri kapasite değerini yeterli görerek diğer performans kriterlerini ikinci plana atmaktır.

Oysa gerçek iç ortam konforu;

sıcaklık + hava hareketi + nem + akustik konfor

bütünlüğü içerisinde oluşur.

Bu nedenle fancoil seçiminde ses seviyesi teknik bir detay değil, doğrudan kullanıcı deneyimini belirleyen temel tasarım parametrelerinden biridir.

Özellikle otel odaları, yatak odaları, hastaneler, ofisler ve toplantı alanlarında cihazın düşük ve orta fan hızlarındaki ses performansı mutlaka incelenmelidir.

VENTAS fancoil ürünlerinin farklı cihaz tipleri ve çalışma karakteristikleri, projenin mimari ve mekanik ihtiyaçlarına göre değerlendirilerek uygun çözümler oluşturulabilir.

Tetra Elektromekanik, VENTAS fancoil çözümlerinde proje şartlarına uygun cihaz seçimi, teknik değerlendirme, ürün tedariği ve mekanik tesisat çözüm yaklaşımıyla projelere destek sağlamaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Fancoil ses seviyesi kaç dB olmalıdır?

Tek bir ideal dB(A) değeri tüm projeler için geçerli değildir. Kabul edilebilir ses seviyesi mahalin kullanım amacına, arka plan gürültüsüne, cihazın montaj şekline ve ölçüm metoduna göre değerlendirilmelidir. Özellikle yatak odaları ve otel odalarında daha düşük akustik seviyeler hedeflenir.

Fancoil fan hızı arttığında ses artar mı?

Genellikle evet. Fan devri ve hava debisi yükseldikçe fan ve hava hareketinden kaynaklanan ses artabilir. Bu nedenle düşük, orta ve yüksek fan hızlarının ayrı ayrı incelenmesi önemlidir.

Büyük fancoil daha sessiz çalışır mı?

Her zaman değil. Büyük cihazın hava debisi, fan yapısı ve çalışma noktası da değerlendirilmelidir. En doğru seçim, gerekli kapasiteyi uygun fan devrinde sağlayan cihazdır.

Gizli tavan tipi fancoil sessiz midir?

Doğru seçildiğinde oldukça konforlu sonuçlar elde edilebilir. Ancak cihaz kadar kanal, menfez, hava hızı, statik basınç ve titreşim izolasyonu da önemlidir.

Fancoilde dB(A) ne anlama gelir?

dB(A), insan kulağının frekanslara olan hassasiyetine göre ağırlıklandırılmış ses seviyesinin ifade edilmesinde kullanılan bir ölçüdür.

Sound Power ve Sound Pressure aynı şey midir?

Hayır. Ses gücü cihazın oluşturduğu akustik enerjiyi ifade ederken ses basıncı belirli bir noktada ölçülen ses seviyesidir. Bu nedenle farklı kataloglardaki değerler karşılaştırılırken ölçüm yöntemleri kontrol edilmelidir.

Otel odalarında hangi fan kademesine bakılmalıdır?

Yalnızca yüksek fan devrine bakmak yeterli değildir. Özellikle gece işletmesi açısından düşük ve orta fan kademelerindeki kapasite ve ses seviyelerinin birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Fancoil neden sonradan ses yapmaya başlayabilir?

Kirli filtre, fan balans problemi, gevşek bağlantılar, titreşim izolasyonunun bozulması, motor veya rulman sorunları ve hava yolu dirençlerindeki değişimler çalışma sesinin artmasına neden olabilir.

VENTAS fancoiller hangi projelerde kullanılabilir?

VENTAS ürün gamındaki farklı gizli tavan, döşeme ve yüksek statik basınçlı fancoil seçenekleri; otel, konut, ofis ve çeşitli ticari yapılardaki proje ihtiyaçlarına göre değerlendirilebilir.

Fancoil seçiminde en önemli kriter nedir?

Tek bir kriter yoktur. Isıtma-soğutma kapasitesi, hava debisi, su rejimi, statik basınç, fan devri, ses seviyesi, cihaz tipi ve montaj koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Tetra Elektromekanik fancoil seçiminde destek sağlıyor mu?

Tetra Elektromekanik, VENTAS fancoil çözümlerinde proje ihtiyaçlarına göre ürün seçimi, teknik değerlendirme, tedarik ve mekanik tesisat çözüm süreçlerinde destek sunmaktadır.