Fancoil Montajında Vana Grubu Nasıl Olmalıdır? | Tetra Elektromekanik

Fancoil Montajında Vana Grubu Nasıl Olmalıdır?

Fancoil montajında yalnızca cihaz kapasitesinin doğru seçilmesi yeterli değildir. Fancoilin merkezi sıcak ve soğuk su tesisatına nasıl bağlandığı da cihazın gerçek çalışma performansını doğrudan etkiler.

Bu bağlantının en önemli bölümlerinden biri fancoil vana grubudur.

Doğru tasarlanmış bir vana grubu; fancoile gerekli su debisinin ulaşmasını, oda sıcaklığının kontrol edilmesini, sistemin hidrolik olarak dengelenmesini ve bakım gerektiğinde cihazın ana tesisat boşaltılmadan devreden çıkarılmasını sağlar.

Tipik bir fancoil bağlantısında proje şartlarına göre;

• Kesme vanaları,
• Kontrol vanası,
• Balans vanası veya dinamik balans elemanı,
• Pislik tutucu,
• Esnek bağlantılar,
• Tahliye elemanı,
• Hava alma noktası,
• Ölçüm ve test noktaları

kullanılabilir.

Ancak her projede aynı vana grubunun kullanılması doğru değildir. 2 borulu veya 4 borulu sistem, sabit veya değişken debili çalışma, kontrol vanasının tipi ve otomasyon senaryosu birlikte değerlendirilmelidir.

Fancoil Vana Grubu Nedir?

Fancoil vana grubu, fancoil serpantini ile ana sıcak veya soğuk su tesisatı arasındaki su akışını kontrol eden ve servis işlemlerini kolaylaştıran ekipman grubudur.

Vana grubunun temel amacı sadece suyu açıp kapatmak değildir.

Fancoil Vana Grubunun Görevleri Nelerdir?

Doğru tasarlanan bir vana grubu;

• Fancoile gelen suyu açıp kapatır,
• Serpantinden geçen debiyi kontrol eder,
• Sistemin hidrolik balansına yardımcı olur,
• Oda termostatından gelen talebe göre kapasiteyi kontrol eder,
• Serpantini tesisattaki partiküllerden korumaya yardımcı olur,
• Bakım sırasında cihazın izole edilmesini sağlar,
• Devreye alma ve servis işlemlerini kolaylaştırır.

Bu nedenle vana grubu fancoilin yardımcı bir aksesuarı değil, hidronik sistemin önemli bir parçasıdır.

Fancoil Vana Grubunda Hangi Elemanlar Bulunmalıdır?

Vana grubunun içeriği projeye göre değişebilir. Bununla birlikte temel bir fancoil bağlantısında belirli fonksiyonların sağlanması gerekir.

Kesme Vanaları

Kesme vanalarının temel görevi fancoili ana tesisattan ayırmaktır.

Fancoilin serpantini, kontrol vanası veya bağlantılarında bakım yapılması gerektiğinde tüm bina tesisatının boşaltılması istenmez.

Bu nedenle cihazın gidiş ve dönüş bağlantılarının uygun noktalarında kesme imkânı bulunmalıdır.

Kesme vanaları bakım açısından son derece önemlidir.

Kontrol Vanası

Kontrol vanası, fancoilin kapasite kontrolünün temel elemanlarından biridir.

Oda termostatı veya bina otomasyon sistemi mahalde soğutma ya da ısıtma ihtiyacı olduğunu algıladığında kontrol vanasının konumu değiştirilerek serpantinden geçen su kontrol edilir.

Kontrol vanaları projeye bağlı olarak 2 yollu veya 3 yollu olabilir.

Balans Vanası

Bir binada onlarca hatta yüzlerce fancoil bulunabilir.

Pompanın ürettiği suyun tüm cihazlara tasarım debilerine uygun biçimde dağıtılması gerekir.

Hidrolik balans yapılmazsa pompaya yakın cihazlardan gereğinden fazla, uzak cihazlardan ise yetersiz su geçebilir.

Balans vanası veya uygun dinamik balans çözümü bu debilerin kontrol edilmesine yardımcı olur.

Pislik Tutucu

Fancoil serpantinlerinin su geçiş kesitleri ve kontrol vanaları tesisattaki kir ve partiküllerden etkilenebilir.

Pislik tutucu, sisteme karışabilecek partiküllerin hassas ekipmanlara ulaşmasını azaltmaya yardımcı olur.

Pislik tutucunun temizlenebilmesi için montaj yönü ve servis erişimi doğru planlanmalıdır.

Esnek Bağlantılar

Projeye ve montaj detayına göre fancoil ile sabit boru tesisatı arasında uygun esnek bağlantılar kullanılabilir.

Bu bağlantılar montaj toleranslarını karşılamaya ve belirli titreşimlerin boru sistemine aktarılmasını azaltmaya yardımcı olabilir.

Malzeme ve basınç sınıfı sistem şartlarına uygun olmalıdır.

Fancoil Vana Grubu Gidiş Hattında Nasıl Olmalıdır?

Gidiş hattı, merkezi sistemden gelen sıcak veya soğuk suyun fancoil serpantinine ulaştığı hattır.

Gidiş tarafında kullanılacak ekipmanların sıralaması proje tasarımına ve seçilen vana grubuna göre değişebilir.

Gidiş Hattında Pislik Tutucu Neden Önemlidir?

Pislik tutucunun serpantin ve hassas kontrol ekipmanlarını koruyacak şekilde konumlandırılması önemlidir.

Özellikle yeni tesisatlarda boru içerisindeki;

• Kaynak kalıntıları,
• Metal parçacıkları,
• Montaj kirleri,
• Tortular

sistem içerisinde dolaşabilir.

Bu nedenle sistem devreye alınmadan önce tesisatın uygun şekilde temizlenmesi de önemlidir.

Kesme Vanasına Erişim Sağlanmalıdır

Vana asma tavan içerisinde bulunuyorsa bakım personelinin ulaşabileceği bir servis kapağı bırakılmalıdır.

Vanayı yerleştirip asma tavanla tamamen kapatmak doğru bir uygulama değildir.

Fancoil Dönüş Hattı Nasıl Olmalıdır?

Serpantinden geçen su, dönüş bağlantısından ana tesisata geri gönderilir.

Dönüş tarafında da cihazın izolasyonu ve hidrolik kontrol için gerekli ekipmanlar bulunabilir.

Balans Vanası Nereye Konulmalıdır?

Balans vanasının kesin konumu kullanılan vana tipine ve proje şemasına göre belirlenmelidir.

Geleneksel uygulamalarda dönüş hattında balans elemanlarına sıkça rastlanır. Ancak modern dinamik balans ve basınçtan bağımsız kontrol vanalarında fonksiyonlar tek bir gövdede birleştirilebilir.

Dolayısıyla:

“Balans vanası her zaman mutlaka dönüşe bağlanmalıdır.”

şeklinde genelleme yapmak doğru değildir.

Üreticinin bağlantı yönü ve proje hidrolik şeması esas alınmalıdır.

Fancoilde 2 Yollu Vana Nasıl Çalışır?

2 yollu kontrol vanası, serpantinden geçen su debisini açıp kapatarak veya modüle ederek kontrol eder.

Mahalde soğutma ihtiyacı azaldığında vana kapanabilir veya debiyi azaltabilir.

2 Yollu Vana Değişken Debili Sistemde Neden Avantajlıdır?

Çok sayıda 2 yollu vananın kapandığı bir sistemde toplam tesisat debisi azalır.

Değişken devirli pompalar ve uygun diferansiyel basınç kontrolüyle birlikte kullanıldığında pompa çalışma noktası ihtiyaca göre değiştirilebilir.

Bu yaklaşım özellikle büyük fancoil sistemlerinde pompa enerjisinin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Ancak bunun için sistemin tamamının değişken debili çalışmaya uygun tasarlanması gerekir.

Fancoilde 3 Yollu Vana Nasıl Çalışır?

3 yollu vana, suyu serpantin ile bypass hattı arasında yönlendirebilir.

Bu sayede serpantinden geçen debi değişirken ana devrede belirli bir akışın korunmasına yönelik sistemler oluşturulabilir.

2 Yollu mu 3 Yollu Vana mı Kullanılmalıdır?

Bu karar yalnızca fancoil cihazına göre verilmez.

Aşağıdaki kriterler değerlendirilmelidir:

• Sistem sabit mi değişken debili mi?
• Pompa kontrol yöntemi nedir?
• Chiller veya kazan minimum debi gerektiriyor mu?
• Hidrolik devre nasıl tasarlanmıştır?
• Bina otomasyon sistemi nasıl çalışacaktır?

Güncel değişken debili sistemlerde 2 yollu kontrol vanaları yaygın bir çözüm olmakla birlikte, projenin hidrolik gereksinimleri farklı bir çözümü gerekli kılabilir.

Fancoil Balans Vanası Neden Gereklidir?

Hidrolik balans, fancoil sisteminin en kritik konularından biridir.

Örneğin aynı katta bulunan iki fancoilden biri pompaya çok yakın, diğeri ise tesisatın en uzak noktasında olabilir.

Hidrolik dirençler farklı olduğu için su doğal olarak daha düşük dirençli yolu tercih eder.

Hidrolik Balans Yapılmazsa Ne Olur?

Balans yapılmamış bir sistemde;

• Bazı fancoillerden fazla debi geçebilir,
• Uzak fancoiller yeterli kapasiteye ulaşamayabilir,
• Oda sıcaklıklarında farklılıklar oluşabilir,
• Vana gürültüsü meydana gelebilir,
• Pompa gereğinden yüksek basınçta çalışabilir,
• Sistem enerji tüketimi artabilir.

Bu nedenle katalog kapasitesinin sahada elde edilebilmesi için fancoile tasarım debisinin ulaştırılması gerekir.

PICV Fancoil Sistemlerinde Kullanılır mı?

Evet. Özellikle değişken debili modern hidronik sistemlerde basınçtan bağımsız kontrol vanaları (PICV) kullanılabilir.

PICV, kontrol ve debi sınırlama fonksiyonlarını uygun tasarımda tek bir vana üzerinde birleştirebilir.

PICV Kullanmanın Avantajları Nelerdir?

Uygun seçilmiş bir PICV;

• Fancoil debisinin sınırlandırılmasına,
• Diferansiyel basınç değişimlerinin etkisinin azaltılmasına,
• Hidrolik balansın kolaylaştırılmasına,
• Kontrol kararlılığının artırılmasına

yardımcı olabilir.

Ancak PICV'nin doğru çalışabilmesi için vana üzerindeki mevcut diferansiyel basıncın üreticinin çalışma aralığında olması gerekir.

Bu nedenle yalnızca vana çapına bakılarak seçim yapılmamalıdır.

Fancoil Kontrol Vanası Nasıl Seçilmelidir?

Kontrol vanasının doğru seçimi sistem performansı açısından önemlidir.

Vana doğrudan boru çapına göre seçilmemelidir.

Vana Seçiminde Debi Neden Önemlidir?

Öncelikle fancoilin tasarım su debisi belirlenmelidir.

Bu değer fancoilin kapasitesi ve tasarım su sıcaklık farkıyla ilişkilidir.

Kontrol vanası bu debiyi uygun basınç kaybında sağlayacak şekilde seçilmelidir.

Vana Kvs Değeri Nedir?

Kvs, vananın belirli basınç farkı altında geçirebileceği debiyi ifade eden önemli seçim parametrelerinden biridir.

Vana gereğinden büyük seçildiğinde kontrol hassasiyeti azalabilir.

Gereğinden küçük seçildiğinde ise aşırı basınç kaybı oluşabilir ve fancoile gerekli debi ulaştırılamayabilir.

Bu nedenle:

Boru DN ölçüsü = kontrol vanası DN ölçüsü

olmak zorunda değildir.

Vana hidrolik hesap sonucuna göre seçilmelidir.

2 Borulu Fancoil Vana Grubu Nasıl Olmalıdır?

2 borulu fancoilde tek bir su devresi bulunur.

Aynı serpantin mevsime göre sıcak veya soğuk suyla çalışabilir.

2 Borulu Sistemde Temel Vana Fonksiyonları

Projeye göre vana grubunda;

• Gidiş-dönüş izolasyonu,
• Kontrol vanası,
• Balans fonksiyonu,
• Pislik tutucu,
• Tahliye ve servis imkânı

sağlanmalıdır.

Yaz döneminde sistem soğuk suyla, kış döneminde sıcak suyla çalıştırılabilir.

Kontrol vanası kullanılan çalışma moduna göre serpantin debisini yönetir.

4 Borulu Fancoil Vana Grubu Nasıl Olmalıdır?

4 borulu fancoilde genellikle ayrı sıcak ve soğuk su serpantinleri veya devreleri bulunur.

Bu nedenle iki bağımsız hidronik bağlantı söz konusudur.

Soğuk Su Vana Grubu

Soğutma devresinin kendi;

• Kesme,
• Kontrol,
• Balans,
• Servis

fonksiyonları bulunmalıdır.

Sıcak Su Vana Grubu

Isıtma devresi de aynı şekilde kendi hidrolik kontrolüne sahip olmalıdır.

Dolayısıyla 4 borulu fancoil vana grubu, 2 borulu sisteme göre daha fazla ekipman ve bağlantı gerektirebilir.

Buna karşılık uygun sistem tasarımında farklı mahallerin aynı anda ısıtma veya soğutma talep edebilmesi önemli bir konfor avantajıdır.

Fancoil Vana Grubunda Hava Alma ve Tahliye Nasıl Yapılmalıdır?

Fancoil serpantininde hava kalması su dolaşımını ve ısı transferini olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle sistemin hava alma imkânı bulunmalıdır.

Serpantinde Hava Kalırsa Ne Olur?

Serpantinde hava birikmesi;

• Su debisinin azalmasına,
• Kapasite kaybına,
• Akış seslerine,
• Dengesiz ısıtmaya veya soğutmaya

neden olabilir.

Cihazın hava alma noktası erişilebilir durumda olmalıdır.

Tahliye Noktası Neden Gereklidir?

Bakım sırasında fancoil serpantini veya vana grubundaki suyun kontrollü biçimde boşaltılması gerekebilir.

Bu nedenle uygun projelerde erişilebilir bir tahliye imkânı sağlanması bakım işlemlerini kolaylaştırır.

Fancoil Vana Grubunda İzolasyon Nasıl Yapılmalıdır?

Özellikle soğutma tesisatında vana grubunun izolasyonu kritik öneme sahiptir.

Soğuk su taşıyan metal parçaların yüzey sıcaklığı çiğ noktasının altına düşebilir.

Vana Grubu İzole Edilmezse Ne Olur?

İzolasyon eksik olduğunda;

• Vana gövdesinde,
• Boru bağlantılarında,
• Rakorlarda,
• Esnek bağlantılarda

yoğuşma meydana gelebilir.

Oluşan su asma tavana damlayabilir.

Bu nedenle soğuk su hattındaki vana grubu, bakım yapılabilirliği korunarak uygun buhar kesici özellikte izolasyon sistemiyle kaplanmalıdır.

Vana aktüatörü gibi izolasyon altında kalmaması gereken ekipmanlarda üretici talimatlarına uyulmalıdır.

Fancoil Vana Grubu Asma Tavanda Nasıl Yerleştirilmelidir?

Gizli tavan tipi fancoillerde vana grubu genellikle cihazın yakınında asma tavan içerisinde bulunur.

Buradaki en büyük hatalardan biri vana grubunu erişilemeyecek şekilde kapatmaktır.

Servis Kapağı Nereye Konulmalıdır?

Servis kapağından;

• Kontrol vanasına,
• Aktüatöre,
• Kesme vanalarına,
• Pislik tutucuya,
• Balans elemanına,
• Hava alma noktasına,
• Fancoil filtre ve bağlantılarına

erişim mümkün olmalıdır.

Bakım personelinin yalnızca vanayı görebilmesi yeterli değildir; ekipmanın sökülebileceği çalışma alanı da bırakılmalıdır.

Fancoil Vana Grubunda En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Yanlış vana grubu uygulaması, doğru seçilmiş bir fancoilin bile düşük performansla çalışmasına neden olabilir.

Vananın Sadece Boru Çapına Göre Seçilmesi

Kontrol vanası debi ve basınç kaybına göre seçilmelidir. Sadece boru çapıyla eşleştirmek yanlış sonuç verebilir.

Balans Yapılmaması

Özellikle büyük sistemlerde fancoiller arasında ciddi debi farklılıkları oluşabilir.

Pislik Tutucunun Erişilemez Olması

Filtrenin veya süzgecin temizlenememesi zaman içerisinde su debisinin azalmasına yol açabilir.

Vana Grubunun İzole Edilmemesi

Soğutma sırasında vana yüzeylerinde terleme meydana gelebilir.

Servis Alanı Bırakılmaması

Arızalı aktüatör veya kontrol vanasının değiştirilmesi için asma tavanın sökülmesi gerekebilir.

Akış Yönünün Yanlış Olması

Kontrol vanaları, balans elemanları ve pislik tutucular üreticinin belirttiği akış yönüne uygun monte edilmelidir.

VENTAS Fancoil Montajında Vana Grubu Nasıl Değerlendirilmelidir?

VENTAS fancoil ürün ailesinde farklı montaj ve kullanım ihtiyaçlarına yönelik VFC-GT, VFC-YB, VFC-GD ve VFC-KD gibi seriler bulunmaktadır.

Her cihaz tipinin kapasitesi, su debisi, bağlantı ölçüsü ve montaj şekli farklı olabileceğinden vana grubunun da seçilen cihazın teknik şartlarına göre belirlenmesi gerekir.

VENTAS VFC-GT Vana Grubu

VENTAS VFC-GT gibi gizli tavan tipi fancoillerde vana grubu asma tavan içerisinde cihazın servis tarafına erişilebilir biçimde konumlandırılmalıdır.

Özellikle kontrol vanası, pislik tutucu ve bağlantı noktalarının bakım sırasında ulaşılabilir olması önemlidir.

VENTAS VFC-YB Vana Grubu

VENTAS VFC-YB gibi yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi fancoillerde de su tarafındaki vana seçimi cihazın tasarım debisine göre yapılmalıdır.

Yüksek hava statik basıncına sahip olması, su tarafındaki hidrolik balans ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Hava ve su tarafı hesapları ayrı ayrı doğru yapılmalıdır.

VENTAS ile Diğer Fancoil Markalarında Vana Bağlantısı Nasıl Karşılaştırılmalıdır?

Fancoil markalarını karşılaştırırken yalnızca cihaz fiyatı ve nominal kapasite değerlendirilmemelidir.

Vana grubunun uygulanabilirliği ve bakım erişimi de önemlidir.

Marka Karşılaştırmasında Hangi Su Tarafı Verileri İncelenmelidir?

Karşılaştırmada;

• Tasarım su debisi,
• Serpantin basınç kaybı,
• Giriş-çıkış bağlantı ölçüsü,
• 2 veya 4 borulu yapı,
• Vana kontrol seçenekleri,
• Servis alanı,
• Hava alma imkânı,
• Drenaj ve boru bağlantılarının yerleşimi

aynı çalışma koşullarında incelenmelidir.

En doğru karşılaştırma, farklı markaların aynı giriş suyu sıcaklığı, aynı sıcaklık farkı ve aynı mahal şartlarındaki performanslarını değerlendirmektir.

Tetra Elektromekanik ve VENTAS Fancoil Çözümleri

Fancoil seçiminde yalnızca cihazın katalog kapasitesine odaklanmak doğru değildir. Cihazın gerçek projede gerekli debiyi alması ve otomasyon sistemiyle doğru şekilde kontrol edilmesi gerekir.

Tetra Elektromekanik, VENTAS fancoil çözümlerinin değerlendirilmesinde cihaz ile hidronik tesisatı bir bütün olarak ele alır.

Fancoil Vana Grubu Seçiminde Neler Birlikte Değerlendirilmelidir?

Proje kapsamında;

fancoil kapasitesi + tasarım su debisi + serpantin basınç kaybı + kontrol vanası + balans yöntemi + pompa sistemi + otomasyon + izolasyon + servis erişimi

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle çok sayıda fancoilin bulunduğu otel, hastane, rezidans, ofis ve ticari yapılarda doğru hidrolik balans sistemin tamamının performansı açısından kritik öneme sahiptir.

Tetra Elektromekanik'in proje, ürün seçimi ve mekanik tesisat yaklaşımıyla VENTAS fancoil çözümleri, yapının gerçek çalışma koşullarına göre değerlendirilebilir.

Sonuç

Fancoil montajında vana grubu, cihaz ile merkezi sıcak-soğuk su tesisatı arasındaki en önemli bağlantı noktalarından biridir.

Doğru bir vana grubunun temel amacı;

cihazı izole etmek + suyu filtrelemek + debiyi kontrol etmek + hidrolik balans sağlamak + oda sıcaklığını kontrol etmek + bakım kolaylığı oluşturmak

olmalıdır.

2 borulu ve 4 borulu sistemlerin vana grupları aynı değildir. Aynı şekilde sabit debili ve değişken debili sistemlerde kullanılacak kontrol yaklaşımı da farklılık gösterebilir.

Kontrol vanası yalnızca boru çapına göre değil, tasarım debisi, basınç kaybı ve kontrol karakteristiğine göre seçilmelidir. Büyük ve değişken debili sistemlerde PICV gibi basınçtan bağımsız kontrol çözümleri de proje şartlarına göre değerlendirilebilir.

VENTAS fancoil uygulamalarında cihazın teknik özellikleri ile vana grubu, pompa sistemi, borulama ve otomasyonun birlikte değerlendirilmesi sistemden beklenen performansın elde edilmesi açısından önemlidir.

VENTAS fancoil ürün seçimi, vana grubu değerlendirmesi ve mekanik tesisat çözümleri için Tetra Elektromekanik ile iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Fancoil vana grubunda hangi vanalar bulunmalıdır?

Proje şartlarına göre kesme vanaları, kontrol vanası, balans elemanı veya PICV, pislik tutucu ve gerekli servis/tahliye elemanları kullanılabilir.

Fancoilde 2 yollu vana mı 3 yollu vana mı kullanılmalıdır?

Sistemin hidrolik tasarımına bağlıdır. Değişken debili sistemlerde 2 yollu vanalar yaygın olarak kullanılırken bazı sabit debi veya özel hidrolik tasarımlarda 3 yollu çözümler tercih edilebilir.

Fancoil balans vanası neden kullanılır?

Her fancoilin tasarım için gerekli su debisini almasına yardımcı olur. Böylece pompaya yakın ve uzak cihazlar arasındaki debi farklılıkları kontrol edilir.

Fancoilde PICV kullanılabilir mi?

Evet. Özellikle değişken debili sistemlerde PICV, debi sınırlama ve kontrol fonksiyonlarını bir araya getirerek hidrolik balansın sağlanmasına yardımcı olabilir.

Fancoil kontrol vanası boru çapıyla aynı mı olmalıdır?

Hayır. Kontrol vanası tasarım debisi, gerekli basınç kaybı, Kvs değeri ve sistem koşullarına göre seçilmelidir. Boru ile aynı nominal çapta olması zorunlu değildir.

4 borulu fancoilde kaç vana grubu gerekir?

4 borulu sistemde sıcak ve soğuk su devreleri ayrı olduğundan her devrenin gerekli izolasyon, kontrol ve balans fonksiyonları ayrı ayrı sağlanmalıdır.

Fancoil vana grubu izole edilmeli mi?

Soğuk su taşıyan vana ve bağlantılarda yüzey yoğuşmasını önlemek amacıyla uygun izolasyon yapılmalıdır. Aktüatör ve servis gerektiren parçalar için üretici talimatları dikkate alınmalıdır.

Fancoil pislik tutucu neden kullanılır?

Tesisat içerisindeki partiküllerin serpantin ve kontrol ekipmanlarına ulaşmasını azaltarak tıkanma ve performans kaybı riskinin düşürülmesine yardımcı olur.

Fancoil vana grubuna servis kapağı bırakılmalı mı?

Evet. Gizli tavan uygulamalarında kesme vanaları, kontrol vanası, aktüatör, pislik tutucu ve balans elemanlarına rahatça ulaşılabilecek servis alanı bırakılması gerekir.