Fancoil Drenaj Hattı Nasıl Yapılır? | Tetra Elektromekanik
Fancoil Drenaj Hattı Nasıl Yapılır?
Fancoil sistemlerinde drenaj hattı, cihazın sorunsuz çalışması açısından en az kapasite, hava debisi ve borulama kadar önemlidir. Fancoil soğutma modunda çalışırken serpantin yüzeyinde yoğuşma suyu oluşur. Bu suyun cihaz içerisindeki yoğuşma tavasında toplanması ve uygun bir drenaj tesisatı üzerinden güvenli biçimde tahliye edilmesi gerekir.
Özellikle gizli tavan tipi ve kaset tipi fancoillerde drenaj tesisatında meydana gelen bir problem, asma tavan içerisinde fark edilmeden ilerleyebilir. Drenaj tavasının taşması sonucunda tavan kaplamaları, elektrik tesisatı ve iç mekân elemanları zarar görebilir.
Bu nedenle fancoil drenaj hattı tasarlanırken eğim, boru çapı, sifon, izolasyon, drenaj pompası, bakım erişimi ve gider bağlantısı birlikte değerlendirilmelidir.
Fancoilde Yoğuşma Suyu Neden Oluşur?
Fancoil soğutma modunda çalışırken merkezi sistemden gelen soğuk su cihazın serpantininden geçirilir.
Fan tarafından emilen mahal havası soğuk serpantin yüzeyinden geçerken sıcaklığı düşer. Serpantin yüzey sıcaklığı havanın çiğ noktası sıcaklığının altına düştüğünde havadaki su buharının bir bölümü yoğuşarak sıvı hale gelir.
Oluşan su damlacıkları serpantinden aşağı doğru hareket ederek yoğuşma tavasında toplanır.
Bu durum fancoilin normal çalışma prensibinin bir parçasıdır.
Fancoilde Yoğuşma Miktarını Neler Etkiler?
Oluşan yoğuşma suyu miktarı her projede aynı değildir.
Yoğuşma miktarını başlıca;
- Mahal sıcaklığı,
- Bağıl nem oranı,
- Soğuk su giriş sıcaklığı,
- Serpantin yüzey sıcaklığı,
- Fancoil hava debisi,
- Cihaz kapasitesi,
- Çalışma süresi
etkiler.
Özellikle sıcak ve nemli ortamlarda yoğuşma miktarı önemli ölçüde artabilir. Bu nedenle drenaj hattı yalnızca normal çalışma koşullarına değil, oluşabilecek maksimum yoğuşma miktarına göre değerlendirilmelidir.
Fancoil Drenaj Hattının Ana Elemanları Nelerdir?
Fancoil drenaj sistemi yalnızca cihazdan çıkan bir borudan oluşmaz. Sağlıklı bir tahliye sistemi için farklı ekipmanların birbiriyle uyumlu çalışması gerekir.
Yoğuşma Tavası
Yoğuşma tavası, serpantin üzerinde oluşan suyun ilk toplandığı bölümdür.
Tavanın doğru konumlandırılması, temiz tutulması ve dış yüzeyinde yoğuşma oluşmasını engelleyecek şekilde tasarlanması önemlidir.
Drenaj Çıkışı
Yoğuşma tavasında biriken su drenaj çıkışı üzerinden boru tesisatına aktarılır.
Bağlantının sızdırmaz olması ve boru çapının cihaz drenaj çıkışıyla uyumlu seçilmesi gerekir.
Drenaj Borusu
Drenaj borusu yoğuşma suyunu cihazdan uygun gider noktasına taşır.
Borunun güzergâhı mümkün olduğunca kısa, sade ve sürekli eğimli tasarlanmalıdır.
Fancoil Drenaj Sifonu
Cihaz içerisindeki hava basıncının drenaj akışını etkileyebileceği uygulamalarda sifon kullanılması gerekebilir.
Sifon ölçülerinin cihazın basınç koşullarına uygun olması önemlidir.
Drenaj Borusu İzolasyonu
Drenaj borusundan geçen su soğuk olduğu için boru dış yüzeyinde de yoğuşma meydana gelebilir.
Bu nedenle gerekli durumlarda drenaj borusunun uygun izolasyon malzemesiyle kaplanması gerekir.
Fancoil Drenaj Hattı Nasıl Yapılmalıdır?
Fancoil drenaj hattının temel amacı, oluşan yoğuşma suyunu cihazdan gidere kesintisiz şekilde ulaştırmaktır.
Yer çekimiyle çalışan bir sistemde bunun sağlanabilmesi için drenaj hattının doğru eğimde ve uygun güzergâhta uygulanması gerekir.
Fancoil Doğru Şekilde Monte Edilmelidir
Drenaj uygulamasının ilk aşaması cihaz montajıdır.
Fancoil, üreticinin montaj talimatlarında belirtilen konum ve seviyeye uygun şekilde monte edilmelidir.
Drenajı kolaylaştırmak amacıyla cihaz gövdesine gelişigüzel eğim verilmemelidir. Cihazın montaj şekli üretici talimatına göre korunmalı, gerekli düşüş drenaj tesisatı üzerinde sağlanmalıdır.
Drenaj Borusuna Sürekli Eğim Verilmelidir
Yer çekimiyle çalışan drenaj sistemlerinde boru, cihazdan gider noktasına doğru sürekli düşüş göstermelidir.
Hat üzerinde ters eğim veya su cebi oluşturacak bölümler bulunmamalıdır.
Yetersiz eğim;
- Suyun boru içerisinde beklemesine,
- Tortu birikmesine,
- Drenajın yavaşlamasına,
- Tıkanmaya,
- Drenaj tavasının taşmasına
neden olabilir.
Eğim değeri, boru çapı ve uygulama detayı proje gereksinimleri ile üretici talimatlarına göre belirlenmelidir.
Drenaj Borusu Çapı Doğru Seçilmelidir
Drenaj borusunun çapı yalnızca cihaz çıkış bağlantısına bakılarak belirlenmemelidir.
Özellikle birden fazla fancoilin ortak drenaj hattına bağlandığı uygulamalarda toplam yoğuşma suyu miktarı dikkate alınmalıdır.
Borunun gereğinden küçük seçilmesi drenaj kapasitesini düşürebilir ve taşma riskini artırabilir.
Boru Güzergâhında Ters Eğim Oluşturulmamalıdır
Drenaj hattı boyunca gereksiz yükselme ve alçalmalardan kaçınılmalıdır.
Özellikle asma tavan içerisindeki boruların yetersiz askılanması zamanla sarkmaya neden olabilir.
Borunun sarktığı noktada su birikerek doğal akışı engelleyebilir.
Bu nedenle drenaj borusu uygun aralıklarla desteklenmelidir.
Fancoil Drenajında Sifon Neden Kullanılır?
Fancoil drenajında sifonun temel görevi, cihaz içerisindeki hava basıncının su tahliyesini olumsuz etkilemesini önlemektir.
Özellikle kanallı ve yüksek statik basınçlı cihazlarda bu konu daha önemli hale gelebilir.
Negatif Basınçta Drenaj Nasıl Etkilenir?
Drenaj tavasının bulunduğu bölüm fanın emiş tarafında kalıyorsa cihaz içerisinde negatif basınç oluşabilir.
Bu durumda drenaj borusundan cihaz içerisine hava çekilebilir ve yoğuşma suyunun tahliyesi zorlaşabilir.
Doğru boyutlandırılmış sifon bu basınç etkisinin kontrol edilmesine yardımcı olur.
Pozitif Basınçta Drenaj Nasıl Etkilenir?
Drenaj bağlantısı pozitif basınçlı bir bölümdeyse hava drenaj hattından dışarı çıkmaya çalışabilir.
Bu durum da suyun düzgün tahliye edilmesini etkileyebilir.
Bu nedenle sifon yüksekliği ve geometrisi rastgele belirlenmemeli, cihazın çalışma basıncı dikkate alınmalıdır.
Fancoil Drenaj Borusu Neden İzole Edilmelidir?
Fancoil drenaj borusu içerisinde soğuk yoğuşma suyu taşınır.
Özellikle sıcak ve nemli asma tavan boşluklarında boru yüzey sıcaklığı çevre havasının çiğ noktası sıcaklığının altına düşebilir.
Bu durumda borunun dış yüzeyinde su damlacıkları oluşur.
İzolasyon Yapılmazsa Ne Olur?
Drenaj borusunun terlemesi sonucunda oluşan su asma tavana damlayabilir.
Bu problem çoğu zaman yanlışlıkla “fancoil su kaçırıyor” şeklinde yorumlanır.
Oysa cihazın drenaj tavasında herhangi bir taşma bulunmayabilir; su doğrudan drenaj borusunun dış yüzeyindeki yoğuşmadan kaynaklanabilir.
Bu nedenle gerekli uygulamalarda drenaj boruları uygun kapalı hücreli izolasyon malzemesiyle kesintisiz biçimde izole edilmelidir.
Fancoil Drenaj Pompası Ne Zaman Kullanılır?
Her projede yoğuşma suyunu yer çekimiyle tahliye etmek mümkün olmayabilir.
Drenaj çıkışının gider kotunun altında kalması veya yeterli eğim için gerekli tavan yüksekliğinin bulunmaması durumunda drenaj pompası kullanılabilir.
Drenaj Pompası Hangi Durumlarda Gereklidir?
Drenaj pompası özellikle;
- Kaset tipi fancoillerde,
- Drenaj giderinin uzakta olduğu uygulamalarda,
- Yeterli doğal eğimin sağlanamadığı alanlarda,
- Asma tavan yüksekliğinin sınırlı olduğu projelerde
gerekebilir.
Pompa seçiminde maksimum yoğuşma debisi ve gerekli basma yüksekliği dikkate alınmalıdır.
Kaset Tipi Fancoil Drenaj Hattı Nasıl Yapılır?
Kaset tipi fancoiller genellikle asma tavan içerisine monte edilir.
Bu nedenle cihazın oluşturduğu yoğuşma suyunun tavan içerisinde güvenli şekilde taşınması gerekir.
Kaset Tipi Fancoilde Drenaj Pompası
Bazı kaset tipi fancoil modellerinde entegre drenaj pompası bulunabilir.
Pompa yoğuşma suyunu belirli bir yüksekliğe kaldırarak drenaj hattına aktarır.
Ancak üreticinin belirlediği maksimum kaldırma yüksekliği aşılmamalıdır.
Pompa çıkışından sonraki drenaj hattı da uygun şekilde projelendirilmelidir.
Kaset Tipi Fancoilde Taşma Kontrolü
Drenaj pompasının arızalanması veya hattın tıkanması durumunda yoğuşma tavasındaki su seviyesi yükselebilir.
Bu nedenle cihazın mevcut olması halinde taşma sensörü ve alarm fonksiyonlarının devreye alma sırasında kontrol edilmesi önemlidir.
Gizli Tavan Tipi Fancoil Drenaj Hattı Nasıl Yapılır?
Gizli tavan tipi fancoillerde drenaj hattı çoğunlukla cihaz çıkışından başlayarak yer çekimiyle uygun gider noktasına taşınır.
Bu cihazlarda servis erişimi özellikle önemlidir.
Drenaj Bağlantısına Servis Erişimi Sağlanmalıdır
Cihaz asma tavan içerisinde tamamen kapatılmamalıdır.
Drenaj tavası, drenaj çıkışı, vana grubu, filtre ve diğer bakım gerektiren bileşenlere ulaşılabilecek servis açıklıkları bırakılmalıdır.
Özellikle VENTAS VFC-GT gibi gizli tavan tipi cihazların kullanıldığı uygulamalarda cihaz yerleşimi yapılırken yalnızca montaj alanı değil, sonraki bakım işlemleri de düşünülmelidir.
Yüksek Statik Basınçlı Fancoillerde Drenaj Nasıl Yapılır?
Yüksek statik basınçlı fancoillerde fanın oluşturduğu hava basıncı drenaj sisteminin çalışmasını etkileyebilir.
Bu nedenle standart bir drenaj detayının kontrol edilmeden uygulanması doğru değildir.
VENTAS VFC-YB Drenaj Uygulamasında Nelere Dikkat Edilmelidir?
VENTAS VFC-YB gibi yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi fancoillerde cihazın çalışma basıncı, drenaj bağlantısı ve üreticinin montaj talimatları birlikte değerlendirilmelidir.
Sifon gerekiyorsa cihazın gerçek basınç şartlarına göre boyutlandırılmalıdır.
Aynı zamanda drenaj tavası ve drenaj bağlantısına bakım yapılabilmesi için yeterli servis alanı bırakılmalıdır.
Fancoil Drenaj Hattı Nereye Bağlanmalıdır?
Fancoil yoğuşma suyu uygun bir drenaj veya atık su sistemine güvenli şekilde tahliye edilmelidir.
Bağlantı yapılırken kötü kokunun drenaj hattı üzerinden mahale veya fancoil cihazına ulaşması engellenmelidir.
Pis Su Hattına Doğrudan Bağlantı Yapılır mı?
Fancoil drenajının pis su hattına kontrolsüz ve doğrudan bağlanması doğru bir uygulama olmayabilir.
Bağlantı detayı;
- Koku geçişi,
- Sifonlama,
- Geri tepme riski,
- Yerel tesisat kuralları
dikkate alınarak projelendirilmelidir.
Uygun bağlantı yöntemi mekanik tesisat projesine göre belirlenmelidir.
Fancoil Drenaj Hattında En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Fancoil drenaj problemlerinin önemli bölümü cihaz arızasından değil, montaj ve uygulama hatalarından kaynaklanır.
Drenaj Hattına Yetersiz Eğim Verilmesi
Yetersiz eğim suyun boru içerisinde yavaş hareket etmesine ve tortu oluşmasına neden olabilir.
Ters Eğim Yapılması
Ters eğim bulunan noktalar su cepleri oluşturur ve drenaj akışını engelleyebilir.
Drenaj Borusunun İzole Edilmemesi
Borunun dış yüzeyinde yoğuşma oluşarak asma tavana su damlayabilir.
Yanlış Sifon Uygulaması
Sifonun cihaz basıncına uygun olmaması drenaj suyunun tahliyesini zorlaştırabilir.
Drenaj Borusunun Sarkması
Yetersiz askılama nedeniyle borunun sarkması lokal su birikintileri oluşturabilir.
Servis Kapağı Bırakılmaması
Drenaj bağlantısının erişilemez bırakılması küçük bir tıkanıklığın dahi büyük bir bakım problemine dönüşmesine neden olabilir.
Fancoil Drenaj Hattı Nasıl Test Edilir?
Fancoil drenaj hattı, asma tavan kapatılmadan ve sistem tamamen teslim edilmeden önce test edilmelidir.
Drenaj Tavasına Su Verilerek Test Yapılması
Drenaj tavasına kontrollü miktarda su verilerek tahliye gözlemlenebilir.
Test sırasında;
- Suyun rahat akıp akmadığı,
- Tavada su kalıp kalmadığı,
- Bağlantılarda kaçak olup olmadığı,
- Boruda ters eğim bulunup bulunmadığı,
- Sifonun çalışması,
- Drenaj pompasının devreye girmesi
kontrol edilmelidir.
Bu test özellikle asma tavan kapatılmadan önce yapılmalıdır.
Fancoil Drenaj Tavası Neden Taşar?
Drenaj tavasının taşması tek bir nedenden kaynaklanmayabilir.
Fancoil Su Akıtmasının Başlıca Nedenleri
En sık karşılaşılan nedenler;
- Drenaj borusunun tıkanması,
- Yetersiz eğim,
- Ters eğim,
- Hatalı sifon,
- Drenaj pompası arızası,
- Kirli yoğuşma tavası,
- Borunun sarkması,
- Cihazın yanlış monte edilmesi
olarak sıralanabilir.
Sorun araştırılırken yalnızca fancoil cihazı değil, drenaj hattının tamamı kontrol edilmelidir.
Fancoil Drenaj Hattı Bakımı Nasıl Yapılır?
Fancoil bakımı yalnızca filtrenin temizlenmesinden ibaret değildir.
Drenaj sisteminin de periyodik olarak kontrol edilmesi gerekir.
Drenaj Bakımında Neler Kontrol Edilmelidir?
Periyodik bakım sırasında;
- Yoğuşma tavası temizlenmeli,
- Drenaj çıkışı kontrol edilmeli,
- Borudaki tıkanıklıklar giderilmeli,
- Sifon temizlenmeli,
- Boru izolasyonu incelenmeli,
- Drenaj pompası test edilmeli,
- Su kaçakları kontrol edilmelidir.
Özellikle otel, hastane, ofis ve ticari yapılarda düzenli drenaj bakımı olası su hasarlarının önlenmesine yardımcı olur.
VENTAS Fancoil Sistemlerinde Drenaj Uygulaması
VENTAS fancoil ürün ailesinde farklı montaj ve uygulama ihtiyaçlarına yönelik cihaz tipleri bulunmaktadır.
Bunlar arasında VFC-GT orta statik basınçlı gizli tavan tipi, VFC-YB yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi, VFC-GD gizli döşeme tipi ve VFC-KD kasetli döşeme tipi fancoil çözümleri yer almaktadır.
Her VENTAS Fancoil İçin Aynı Drenaj Detayı Kullanılır mı?
Hayır.
Cihazın montaj şekli, drenaj çıkış konumu, fan basıncı ve uygulama şartları değişebileceğinden drenaj çözümü de model ve proje şartlarına göre değerlendirilmelidir.
Bu nedenle montaj öncesinde seçilen VENTAS fancoil modelinin güncel teknik dokümanları ve montaj talimatları dikkate alınmalıdır.
Tetra Elektromekanik ve VENTAS Fancoil Çözümleri
Fancoil sisteminde doğru cihaz seçimi kadar cihazın mekanik tesisat bağlantılarının doğru uygulanması da önemlidir.
Tetra Elektromekanik, VENTAS fancoil çözümlerinin proje ve ürün seçiminde kapasite, hava debisi ve statik basınç gibi performans kriterlerinin yanında montaj ve işletme şartlarını da değerlendirir.
Fancoil Drenaj Projelendirmesinde Neler Değerlendirilmelidir?
Drenaj sistemi tasarlanırken;
- Fancoil tipi,
- Yoğuşma miktarı,
- Drenaj çıkış kotu,
- Boru güzergâhı,
- Gider noktası,
- Boru çapı,
- Hat eğimi,
- Sifon ihtiyacı,
- Drenaj pompası gereksinimi,
- Boru izolasyonu,
- Servis ve bakım erişimi
birlikte değerlendirilmelidir.
Bu yaklaşım özellikle gizli tavan tipi cihazların kullanıldığı projelerde önemlidir. Çünkü asma tavan kapatıldıktan sonra yapılacak drenaj müdahaleleri hem daha zor hem de daha maliyetli olabilir.
Sonuç
Fancoil drenaj hattı, cihazın soğutma sırasında oluşturduğu yoğuşma suyunun güvenli ve kontrollü şekilde uzaklaştırılmasını sağlayan önemli bir mekanik tesisat sistemidir.
Doğru bir uygulama;
uygun cihaz montajı + doğru boru çapı + sürekli eğim + gerekli sifonlama + izolasyon + servis erişimi + drenaj testi
birlikte sağlandığında elde edilir.
Özellikle kaset tipi, gizli tavan tipi ve yüksek statik basınçlı fancoillerde cihazın montaj ve drenaj özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
VENTAS fancoil sistemlerinde de drenaj çözümü seçilen cihaz modeli ve proje şartlarına göre uygulanmalıdır.
VENTAS fancoil seçimi, proje değerlendirmesi ve mekanik tesisat çözümleri için Tetra Elektromekanik ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Fancoil drenaj hattına eğim verilir mi?
Evet. Yer çekimiyle çalışan drenaj hatlarında yoğuşma suyunun gider noktasına ulaşabilmesi için hat boyunca uygun ve sürekli eğim sağlanmalıdır.
Fancoil drenaj borusu izole edilmeli mi?
Drenaj borusunun dış yüzeyinde yoğuşma riski varsa uygun izolasyon uygulanmalıdır. Özellikle sıcak ve nemli asma tavan boşluklarında bu konu önemlidir.
Fancoil drenajında sifon gerekli midir?
Her uygulamada aynı değildir. Cihaz içerisindeki pozitif veya negatif hava basıncının drenaj akışını etkilediği sistemlerde uygun sifon kullanılması gerekebilir.
Fancoil neden su akıtır?
Tıkalı drenaj hattı, ters eğim, yetersiz eğim, hatalı sifon, arızalı drenaj pompası, yoğuşma tavasının taşması veya boru izolasyonunun yetersiz olması su damlamasına neden olabilir.
Kaset tipi fancoilde drenaj pompası bulunur mu?
Bazı kaset tipi fancoil modellerinde entegre drenaj pompası bulunabilir. Pompa özellikleri ve izin verilen kaldırma yüksekliği seçilen modelin teknik dokümanından kontrol edilmelidir.
Fancoil drenaj hattı montajdan sonra test edilmeli mi?
Evet. Özellikle asma tavan kapatılmadan önce drenaj tavasına kontrollü su verilerek hattın akışı, bağlantıların sızdırmazlığı ve varsa drenaj pompasının çalışması kontrol edilmelidir.