Chiller + Fancoil Sistemi Nasıl Çalışır? | VENTAS Fancoil
Chiller + Fancoil Sistemi Nasıl Çalışır?
Chiller + fancoil sistemi, özellikle çok sayıda bağımsız mahalin iklimlendirilmesi gereken yapılarda kullanılan merkezi hidronik iklimlendirme çözümlerinden biridir.
Sistemin temel mantığı oldukça nettir:
Chiller suyu soğutur → Sirkülasyon pompası soğuk suyu fancoillere taşır → Fancoil mahal havasındaki ısıyı suya aktarır → Isınan su chillere geri döner → Chiller suyu yeniden soğutur.
Basitleştirilmiş soğutma çevrimi şöyledir:
Chiller → Soğuk Su → Pompa → Fancoil → Mahal Soğutma → Dönüş Suyu → Chiller
Burada chiller ile fancoilin görevleri birbirinden farklıdır.
Chiller merkezi soğutma enerjisini sağlar.
Fancoil ise bu enerjiyi mahal içerisinde kullanan terminal cihazdır.
Fancoil kendi başına soğuk su üretmez. Chiller tarafından hazırlanan soğuk suyu kullanarak mahal havasını soğutur.
Bu nedenle başarılı bir chiller-fancoil sistemi oluşturmak için yalnızca chiller kapasitesinin doğru belirlenmesi yeterli değildir. Fancoil kapasitesi, su sıcaklıkları, su debisi, hava debisi, statik basınç, boru çapları, sirkülasyon pompası, hidrolik balans, drenaj ve otomasyon sistemi bir bütün olarak değerlendirilmelidir.
VENTAS'ın farklı montaj ve statik basınç ihtiyaçlarına yönelik fancoil serileri, Tetra Elektromekanik'in proje bazlı ürün seçimi ve mekanik tesisat yaklaşımıyla chiller sistemlerinin terminal cihaz tarafında değerlendirilebilir.
Chiller Nedir?
Chiller, en temel ifadeyle bir soğuk su üretim cihazıdır.
Bina içerisindeki soğutma yükünün terminal cihazlar üzerinden alınabilmesi için gerekli soğuk suyu hazırlar.
Chiller tarafından üretilen soğuk su;
- fancoillere,
- klima santrallerine,
- proses ekipmanlarına
ve tasarıma bağlı diğer soğutma terminallerine gönderilebilir.
Chiller sistemleri genel olarak ısıyı dış ortama atma yöntemine göre farklı yapılarda olabilir.
Hava Soğutmalı Chiller
Kondenser tarafındaki ısının dış havaya aktarılması prensibiyle çalışır.
Uygun açık alan bulunması halinde farklı ticari ve endüstriyel projelerde değerlendirilebilir.
Su Soğutmalı Chiller
Kondenser tarafında su devresi kullanılır ve çoğunlukla soğutma kulesi gibi ek sistem bileşenleriyle birlikte çalışır.
Büyük kapasiteli merkezi tesislerde değerlendirilebilir.
Her iki durumda da fancoil açısından temel sonuç aynıdır:
Fancoilin ihtiyaç duyduğu soğuk su merkezi olarak hazırlanır.
Fancoil Nedir?
Fancoil, sıcak veya soğuk su ile mahal havası arasında ısı transferi gerçekleştiren terminal iklimlendirme cihazıdır.
Temel yapısı:
Fan + Serpantin
olarak özetlenebilir.
Fancoilin içerisinde temel olarak;
- fan,
- motor,
- serpantin,
- filtre,
- drenaj tavası,
- kontrol elemanları
bulunabilir.
Soğuk su serpantinden geçerken fan mahal havasını serpantin yüzeyinden geçirir.
Havadaki enerji soğuk suya aktarılır.
Bunun sonucunda mahal içerisine daha düşük sıcaklıkta hava verilir.
Chiller ve Fancoilin Görevleri Arasındaki Fark Nedir?
Chiller ile fancoil aynı sistem içerisinde çalışsa da görevleri farklıdır.
| Ekipman | Temel Görevi |
|---|---|
| Chiller | Merkezi soğuk su üretmek |
| Fancoil | Mahal havasını şartlandırmak |
| Sirkülasyon pompası | Suyu sistemde dolaştırmak |
| Boru tesisatı | Soğuk suyu taşımak |
| Kontrol vanası | Fancoil su debisini yönetmek |
| Termostat | Mahal sıcaklığını kontrol etmek |
| Drenaj sistemi | Yoğuşma suyunu tahliye etmek |
Dolayısıyla chiller olmadan standart hidronik fancoil kendi başına soğutma enerjisi üretemez.
Aynı şekilde chiller de ürettiği soğutma enerjisini binaya aktarabilmek için fancoil, klima santrali veya benzeri terminal ekipmanlara ihtiyaç duyar.
Chiller + Fancoil Sistemi Adım Adım Nasıl Çalışır?
Sistemin çalışma prensibini aşamalar halinde inceleyebiliriz.
1. Chiller Soğuk Su Hazırlar
Soğutma ihtiyacı başladığında chiller devreye girer.
Sistem tasarımında belirlenen gidiş suyu sıcaklığına uygun soğuk su hazırlanır.
Bu su, binadaki fancoillere gönderilmeye hazır hale gelir.
2. Sirkülasyon Pompası Soğuk Suyu Dağıtır
Chiller tarafından hazırlanan su, pompa yardımıyla ana dağıtım hattına gönderilir.
Buradan katlara ve mahallere dağıtılır.
Pompanın gerekli debiyi sağlayabilmesi ve tesisatın toplam basınç kaybını karşılayabilmesi gerekir.
3. Soğuk Su Fancoil Serpantinine Girer
Soğuk su fancoilin serpantininden geçer.
Serpantin yüzeyi mahal havasından daha düşük sıcaklıktadır.
4. Fan Mahal Havasını Serpantinden Geçirir
Fancoil fanı mahal içerisindeki havayı cihazın içine çeker.
Hava filtreden ve soğuk serpantin üzerinden geçirilir.
Bu sırada mahal havasındaki ısı serpantin aracılığıyla suya aktarılır.
5. Soğutulan Hava Mahale Gönderilir
Sıcaklığı düşürülen hava yeniden mahale verilir.
Gizli tavan tipi fancoillerde bu hava kanal ve menfezler üzerinden dağıtılabilir.
6. Yoğuşma Suyu Tahliye Edilir
Serpantin yüzey sıcaklığı havanın çiğ noktası sıcaklığının altına düştüğünde havadaki nem yoğuşur.
Oluşan kondens suyu drenaj tavasında toplanır ve drenaj hattından uzaklaştırılır.
7. Isınan Su Chillere Geri Döner
Fancoilde mahalden enerji alan suyun sıcaklığı yükselir.
Dönüş borusu üzerinden tekrar chillere ulaşır.
Chiller suyu yeniden soğutur ve çevrim devam eder.
Chiller Fancoil Sisteminde Gidiş ve Dönüş Suyu Nedir?
Chillerden fancoillere giden soğuk su gidiş suyu, fancoillerde ısı aldıktan sonra chillere geri dönen su ise dönüş suyu olarak adlandırılır.
Fancoil kapasitesi bu sıcaklık rejiminden doğrudan etkilenir.
Bu nedenle katalogda belirtilen soğutma kapasitesinin hangi su sıcaklıklarında verildiği mutlaka kontrol edilmelidir.
Bir fancoilin katalogda örneğin belirli bir kW kapasiteye sahip olması, her chiller su rejiminde aynı kapasiteyi sağlayacağı anlamına gelmez.
Doğru seçim için:
Chiller su rejimi + Mahal koşulları + Fancoil performans verileri
birlikte değerlendirilmelidir.
Chiller Fancoil Sisteminde Su Sıcaklığı Kapasiteyi Nasıl Etkiler?
Fancoil serpantinindeki ısı transferini belirleyen temel faktörlerden biri su ile hava arasındaki sıcaklık farkıdır.
Soğutma suyu sıcaklığı değiştiğinde fancoilin;
- toplam soğutma kapasitesi,
- duyulur soğutma kapasitesi,
- nem alma davranışı
değişebilir.
Bu nedenle farklı marka fancoiller karşılaştırılırken yalnızca katalogdaki en yüksek kapasite rakamlarına bakmak doğru değildir.
Aynı giriş suyu sıcaklığı, aynı su sıcaklık farkı ve aynı hava giriş şartlarında karşılaştırma yapılmalıdır.
Fancoilde Toplam ve Duyulur Soğutma Kapasitesi Nedir?
Chiller-fancoil projelerinde önemli ancak zaman zaman gözden kaçan konulardan biri toplam ve duyulur kapasite farkıdır.
Duyulur kapasite, havanın sıcaklığını düşürmek için kullanılan kapasitedir.
Gizli kapasite ise havadaki nemin yoğuşturulmasıyla ilişkilidir.
Toplam kapasite ise bu iki etkinin toplamını ifade eder.
Dolayısıyla:
Toplam Soğutma Kapasitesi = Duyulur Kapasite + Gizli Kapasite
Özellikle nem yükünün yüksek olduğu otel, restoran, ticari alan veya yüksek insan yoğunluklu projelerde yalnızca toplam kapasite üzerinden seçim yapmak yeterli olmayabilir.
Chiller + Fancoil Sisteminde Nem Nasıl Alınır?
Soğuk serpantin yüzeyinin sıcaklığı mahal havasının çiğ noktasının altına düştüğünde havadaki su buharı serpantin üzerinde yoğuşur.
Bu süreç havadaki nem miktarının azalmasına katkı sağlar.
Yoğuşan su drenaj tavasına akar ve drenaj hattıyla tahliye edilir.
Ancak fancoil özel bir hassas nem kontrol cihazı değildir.
Nem seviyesinin hassas şekilde kontrol edilmesi gereken hastane, laboratuvar veya özel proses alanlarında ayrı hava şartlandırma ve otomasyon çözümleri gerekebilir.
Chiller Fancoil Sisteminde Drenaj Neden Önemlidir?
Soğutma yapan fancoilde kondens oluşması normaldir.
Bu suyun güvenli şekilde tahliye edilmesi gerekir.
Özellikle gizli tavan tipi fancoillerde yanlış drenaj uygulaması;
- asma tavan hasarı,
- su sızıntısı,
- kötü koku,
- hijyen sorunları,
- bina içi hasar
oluşturabilir.
Bu nedenle drenaj hattında uygun eğim, gerekli sifon uygulaması, izolasyon ve bakım erişimi proje şartlarına göre değerlendirilmelidir.
Chiller Fancoil Sisteminde 2 Borulu Sistem Nasıl Çalışır?
2 borulu fancoil sisteminde bir gidiş ve bir dönüş hattı bulunur.
Yaz döneminde:
Chiller → Soğuk Su → Fancoil → Soğutma → Dönüş Suyu → Chiller
şeklinde çalışır.
Eğer aynı sistem kışın da kullanılacaksa merkezi sıcak su kaynağı devreye alınabilir.
Örneğin kazan kullanılan bir projede:
Kış: Kazan → Sıcak Su → Fancoil
Yaz: Chiller → Soğuk Su → Fancoil
şeklinde sezon geçişi yapılabilir.
2 borulu sistemin önemli sınırlaması, aynı boru devresinin aynı anda hem sıcak hem soğuk su taşıyamamasıdır.
Chiller + Kazan + 4 Borulu Fancoil Sistemi Nasıl Çalışır?
4 borulu sistemlerde sıcak ve soğuk su için ayrı gidiş-dönüş devreleri bulunur.
Örneğin:
Chiller → Soğuk Su Devresi → Fancoil
Kazan → Sıcak Su Devresi → Fancoil
şeklinde iki bağımsız devre oluşturulabilir.
Bu sistemin en önemli avantajlarından biri, uygun merkezi üretim ve otomasyon altyapısıyla aynı anda farklı mahallerde farklı ihtiyaçlara cevap verilebilmesidir.
Örneğin güneş alan güney cephede soğutma gerekirken kuzey cephede ısıtma ihtiyacı oluşabilir.
Bu nedenle 4 borulu sistemler özellikle;
- oteller,
- büyük iş merkezleri,
- ofis yapıları,
- yüksek standartlı rezidanslar,
- cephe yükleri farklı ticari yapılar
için değerlendirilebilir.
Chiller Fancoil Sisteminde Su Debisi Neden Önemlidir?
Fancoil serpantininden belirli miktarda su geçirilmesi gerekir.
Su debisi yetersiz olduğunda serpantinin sağlayabileceği kapasite düşebilir.
Gereğinden yüksek debi ise her zaman daha yüksek verim anlamına gelmez ve sistemin hidrolik performansını olumsuz etkileyebilir.
Fancoil su debisi;
- gerekli kapasite,
- su sıcaklık farkı,
- serpantin özellikleri
dikkate alınarak belirlenmelidir.
Bu nedenle VENTAS fancoil seçiminde kapasite değerinin yanında gerekli su debisi ve serpantin basınç kaybı da incelenmelidir.
Chiller Fancoil Sisteminde Pompa Nasıl Seçilir?
Sirkülasyon pompasının iki temel görevi vardır:
Gerekli debiyi sağlamak ve tesisat basınç kayıplarını yenmek.
Basınç kaybına;
- borular,
- dirsekler,
- vanalar,
- balans elemanları,
- fancoil serpantinleri,
- diğer tesisat ekipmanları
katkıda bulunur.
Bu nedenle pompa seçimi yalnızca toplam fancoil kapasitesine bakılarak yapılmamalıdır.
Hidrolik hesap yapılmalıdır.
Gereğinden büyük pompa kullanılması;
- yüksek elektrik tüketimi,
- kontrol vanalarında gürültü,
- aşırı debi,
- hidrolik dengesizlik
oluşturabilir.
Değişken Debili Chiller-Fancoil Sistemi Nasıl Çalışır?
Modern projelerde 2 yollu motorlu vanalar ve değişken hızlı pompalarla değişken debili sistemler oluşturulabilir.
Bir mahal istenen sıcaklığa ulaştığında fancoilin kontrol vanası kapanır veya debiyi azaltır.
Sistemin toplam su ihtiyacı düşer.
Frekans kontrollü sirkülasyon pompası da kontrol senaryosuna göre hızını azaltabilir.
Bu sayede pompa enerjisinde tasarruf sağlanabilir.
Ancak chillerin minimum debi gereksinimi ve sistem su hacmi şartları mutlaka dikkate alınmalıdır.
Chiller Fancoil Sisteminde Hidrolik Balans Neden Gereklidir?
Büyük bir otel veya iş merkezinde onlarca hatta yüzlerce fancoil bulunabilir.
Chillere yakın cihazların fazla, uzaktaki cihazların ise yetersiz su alması istenmez.
Her fancoilin tasarım debisine yakın su alabilmesi için hidrolik balans gerekir.
Doğru balans sağlanmadığında;
- bazı mahaller aşırı soğuyabilir,
- bazı odalar yeterince soğumayabilir,
- pompa tüketimi artabilir,
- kontrol vanalarında sorun oluşabilir,
- sistem kararsız çalışabilir.
Bu nedenle balans, chiller-fancoil sisteminin önemli mühendislik konularından biridir.
Chiller Fancoil Sisteminde Hava Debisi Neden Önemlidir?
Fancoil yalnızca su tarafında değil hava tarafında da doğru seçilmelidir.
Fan serpantin üzerinden belirli miktarda hava geçirir.
Hava debisi;
- soğutma kapasitesini,
- hava dağılımını,
- mahal konforunu,
- ses seviyesini
etkiler.
Gereğinden düşük hava debisi yetersiz kapasite oluşturabilir.
Gereğinden yüksek hava debisi ise hava akımı hissini ve ses seviyesini artırabilir.
Bu nedenle yalnızca “kaç kW fancoil?” sorusu yeterli değildir.
Kaç kW + kaç m³/h hava debisi + kaç Pa statik basınç?
birlikte sorulmalıdır.
Chiller Fancoil Sisteminde Statik Basınç Nedir?
Kanal bağlantılı gizli tavan tipi fancoillerde fan, hava kanalı sisteminin oluşturduğu direnci yenmek zorundadır.
Kanal sisteminde;
- kanal uzunluğu,
- dirsekler,
- damperler,
- menfezler,
- difüzörler,
- bağlantı elemanları
basınç kaybı oluşturur.
Fancoilin sağlayabildiği harici statik basıncın bu dirençle uyumlu olması gerekir.
Bu nedenle VENTAS ürün gamında farklı statik basınç ihtiyaçlarına yönelik fancoil seçeneklerinin bulunması proje açısından önemlidir.
VENTAS VFC-GT Chiller Sisteminde Nasıl Kullanılır?
VENTAS VFC-GT orta statik basınçlı gizli tavan tipi fancoil, kanal bağlantısının bulunduğu asma tavan uygulamalarında proje şartlarına göre değerlendirilebilir.
Chillerden gelen soğuk su VFC-GT serpantinine ulaşır.
Fan mahal havasını serpantin üzerinden geçirir.
Soğutulan hava kanal ve menfezler aracılığıyla mahale dağıtılır.
Bu tip uygulamalar özellikle;
- oteller,
- rezidanslar,
- ofisler,
- villalar,
- mağazalar,
- ticari yapılar
için mimari açıdan avantaj sağlayabilir.
VENTAS VFC-YB Yüksek Statik Basınçlı Fancoil Ne Zaman Kullanılır?
Daha uzun kanal güzergâhı veya yüksek kanal direnci bulunan projelerde orta statik basınç yeterli olmayabilir.
Bu durumda VENTAS VFC-YB yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi fancoil proje hesabına göre değerlendirilebilir.
Ancak yüksek statik basınçlı cihaz her zaman daha iyi cihaz anlamına gelmez.
Gereğinden yüksek fan basıncı;
- ses seviyesini,
- fan enerji tüketimini,
- kanal hava hızlarını
artırabilir.
Bu nedenle cihaz hesaplanan kanal basınç kaybına göre seçilmelidir.
VENTAS Fancoil Serileri Chiller Sistemlerinde Nasıl Kullanılabilir?
VENTAS'ın farklı montaj ihtiyaçlarına yönelik fancoil serileri, merkezi chiller sistemlerinde proje koşullarına göre değerlendirilebilir.
VENTAS VFC-GT
Orta statik basınçlı gizli tavan tipi fancoil çözümüdür.
Kanal bağlantılı ve asma tavanlı projelerde kullanılabilecek seçeneklerden biridir.
VENTAS VFC-GD
Gizli döşeme tipi fancoil çözümüdür.
Tavan içerisinde cihaz montajının uygun olmadığı mimari uygulamalarda alternatif oluşturabilir.
VENTAS VFC-KD
Kasetli döşeme tipi fancoil çözümü, mekanik ve mimari yerleşime göre değerlendirilebilir.
VENTAS VFC-YB
Yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi fancoil çözümüdür.
Daha yüksek kanal direncinin bulunduğu projelerde gerekli hava debisi ve statik basınca göre seçilebilir.
Bu çeşitlilik, chiller sistemindeki her mahal için aynı tip fancoil kullanmak yerine uygulamaya uygun terminal cihazın seçilmesine yardımcı olur.
Chiller + Fancoil Sisteminde Termostat Nasıl Çalışır?
Fancoiller mahal bazlı kontrol avantajı sağlar.
Oda termostatı mahal sıcaklığını ölçer ve belirlenen set sıcaklığıyla karşılaştırır.
Soğutma ihtiyacı varsa kontrol senaryosuna göre;
- fancoil fanı devreye girer,
- motorlu vana açılır,
- fan hızı ayarlanır.
Mahal hedef sıcaklığa ulaştığında vana kapanabilir ve fan durabilir veya kontrol algoritmasına göre düşük kademeye geçebilir.
Bu sayede aynı merkezi chiller sistemine bağlı odaların sıcaklıkları ayrı ayrı kontrol edilebilir.
Fancoil Taze Hava Sağlar mı?
Standart fancoil temel olarak mahal içerisindeki havayı dolaştırarak soğutur veya ısıtır.
Bu nedenle:
Fancoil tek başına taze hava sistemi değildir.
Otel, ofis, AVM, hastane, okul ve ticari yapılarda dış hava ihtiyacı ayrıca hesaplanmalıdır.
Projeye göre sistem:
Chiller + Fancoil + Klima Santrali/Taze Hava Sistemi
şeklinde kurgulanabilir.
Bu durumda fancoil mahalin termal yükünün bir bölümünü karşılarken merkezi havalandırma sistemi gerekli taze havayı sağlar.
Chiller + Fancoil Sistemi Nerelerde Kullanılır?
Chiller-fancoil sistemleri özellikle çok sayıda bağımsız mahali bulunan orta ve büyük ölçekli projelerde yaygın olarak değerlendirilebilir.
Başlıca kullanım alanları:
- Oteller
- AVM'ler
- İş merkezleri
- Ofis binaları
- Hastanelerin uygun alanları
- Rezidanslar
- Konut projeleri
- Üniversiteler
- Eğitim yapıları
- Mağazalar
- Restoranlar
- Ticari yapılar
- Fabrikaların idari alanları
- Endüstriyel tesislerin uygun mahalleri
Her yapı tipi için fancoil seçimi aynı şekilde yapılmamalıdır.
Örneğin otel odasında düşük ses seviyesi öncelik kazanırken büyük ticari alanlarda hava debisi ve statik basınç daha kritik hale gelebilir.
Chiller + Fancoil Sisteminin Avantajları Nelerdir?
Doğru projelendirildiğinde sistem önemli avantajlar sağlayabilir.
Merkezi soğutma: Büyük yapıların soğutma enerjisi merkezi bir noktada üretilebilir.
Mahal bazlı kontrol: Her fancoil bağımsız termostatla kontrol edilebilir.
Farklı fancoil seçenekleri: Gizli tavan, döşeme ve farklı statik basınç çözümleri uygulanabilir.
Mimari esneklik: Gizli tip fancoiller asma tavan içerisinde konumlandırılabilir.
Zonlama: Kullanılmayan mahallerin soğutması azaltılabilir veya durdurulabilir.
Isıtma entegrasyonu: Kazan veya uygun sıcak su kaynağı eklenerek aynı fancoiller ısıtmada da kullanılabilir.
Merkezi otomasyon: Chiller, pompalar, vanalar ve fancoiller bina otomasyonuna entegre edilebilir.
Chiller + Fancoil Sisteminin Dezavantajları Nelerdir?
Sistemin doğru tasarlanmadığında ortaya çıkabilecek bazı dezavantajları vardır.
- Boru tesisatı gerektirir.
- Soğutma modunda drenaj hattı gerekir.
- Fancoil filtrelerinin periyodik bakımı yapılmalıdır.
- Fan nedeniyle akustik performans önemlidir.
- Hidrolik balans gerekir.
- Yanlış pompa seçimi enerji tüketimini artırabilir.
- Yanlış statik basınç seçimi hava dağılımını bozabilir.
- Chiller ve fancoil çalışma şartlarının uyumlu olması gerekir.
Bu nedenle merkezi sistemin avantajlarından yararlanabilmek için terminal cihaz seçimi de mühendislik hesabına dayanmalıdır.
Chiller + Fancoil ile VRF Sistemi Arasındaki Fark Nedir?
Her iki sistem de çok sayıda mahali iklimlendirmek için kullanılabilir ancak enerji taşıma yöntemleri farklıdır.
Chiller-fancoil sisteminde bina içerisinde ağırlıklı olarak su, VRF sisteminde ise soğutucu akışkan dolaşır.
| Özellik | Chiller + Fancoil | VRF |
|---|---|---|
| Enerji taşıyıcı | Su | Soğutucu akışkan |
| Terminal cihaz | Fancoil | VRF iç ünite |
| Merkezi sistem | Chiller | Dış üniteler |
| Mahal kontrolü | Var | Var |
| Drenaj | Var | Var |
| Büyük projelere uygunluk | Yüksek | Projeye bağlı |
| Taze hava | Ayrı sistem gerekir | Genellikle ayrı sistem gerekir |
| Hidrolik balans | Gerekir | Gerekmez |
| Soğutucu akışkan bina içi dağılımı | Sınırlı/merkezi ekipmanda | İç-dış üniteler arasında |
Hangi sistemin daha uygun olduğu bina büyüklüğü, kullanım senaryosu, yatırım maliyeti, işletme şartları ve mekanik altyapıya göre belirlenmelidir.
Chiller + Fancoil mi, Isı Pompası + Fancoil mi?
İki sistemde de terminal cihaz olarak fancoil kullanılabilir.
Temel fark merkezi enerji üretim tarafındadır.
Chiller özellikle merkezi soğutma ihtiyacının yüksek olduğu projelerde önemli bir çözüm oluşturur.
Reversibl ısı pompası ise uygun projelerde hem sıcak hem soğuk su sağlayabilir.
Büyük otel, AVM, hastane, iş merkezi ve kapsamlı ticari projelerde chiller sistemi; villa, butik ticari yapı ve daha düşük ölçekli uygulamalarda ise ısı pompası çözümleri değerlendirilebilir.
Ancak seçim yalnızca yapı tipine bakılarak yapılmamalı, yük analizi ve yaşam döngüsü maliyetleri de dikkate alınmalıdır.
Chiller + Fancoil mi, Split Klima mı?
Split klima daha küçük ve bağımsız alanlarda basit bir çözüm olabilir.
Chiller-fancoil sistemi ise merkezi tesisatın avantajlı olduğu çok sayıda mahal içeren yapılarda öne çıkar.
Özellikle;
- merkezi enerji yönetimi,
- geniş kapasite aralığı,
- çok sayıda terminal cihaz,
- bina otomasyonu,
- merkezi bakım yaklaşımı
istenen projelerde chiller-fancoil sistemi değerlendirilebilir.
VENTAS ile Diğer Fancoil Markaları Chiller Sisteminde Nasıl Karşılaştırılmalıdır?
Fancoil markalarını karşılaştırırken yalnızca “hangi cihaz daha yüksek kW?” sorusuna cevap aramak doğru değildir.
VENTAS ile diğer üreticiler aynı çalışma koşullarında karşılaştırılmalıdır.
Dikkate alınması gereken başlıca kriterler şunlardır:
- Toplam soğutma kapasitesi
- Duyulur soğutma kapasitesi
- Giriş suyu sıcaklığı
- Su sıcaklık farkı
- Hava giriş koşulları
- Su debisi
- Serpantin basınç kaybı
- Hava debisi
- Harici statik basınç
- Fan kademeleri
- Ses seviyesi
- Filtre özellikleri
- Drenaj tavası
- Cihaz boyutları
- 2/4 borulu seçenekler
- Montaj alternatifleri
Örneğin VENTAS ile başka bir markanın iki cihazı katalog üzerinde benzer kW değerlerine sahip olabilir.
Ancak biri farklı giriş suyu veya hava sıcaklığında test edilmişse rakamların doğrudan karşılaştırılması teknik açıdan yanıltıcı olur.
VENTAS'ın VFC-GT, VFC-GD, VFC-KD ve VFC-YB gibi farklı uygulama ihtiyaçlarına yönelik seçenekleri, chiller projelerinde cihazların yalnızca kapasiteye değil montaj ve hava tarafı gereksinimlerine göre seçilmesine imkân verir.
Chiller Fancoil Seçiminde Nelere Dikkat Edilmelidir?
| Seçim Kriteri | Önemi |
|---|---|
| Mahal soğutma yükü | Gerekli kapasiteyi belirler |
| Chiller su rejimi | Gerçek fancoil kapasitesini etkiler |
| Toplam kapasite | Toplam ısı ve nem yükü açısından önemlidir |
| Duyulur kapasite | Mahal sıcaklık kontrolünü etkiler |
| Su debisi | Serpantin performansını etkiler |
| Su basınç kaybı | Pompa hesabını etkiler |
| Hava debisi | Mahal hava dağılımını belirler |
| Statik basınç | Kanal direncinin karşılanmasını sağlar |
| Ses seviyesi | Akustik konforu etkiler |
| Drenaj | Kondens suyunun tahliyesini sağlar |
| Fan kademesi | Kapasite, hava debisi ve sesi etkiler |
| Montaj tipi | Mimari projeye uyumu belirler |
| Kontrol sistemi | Mahal bazlı işletmeyi sağlar |
Chiller + Fancoil Sisteminde Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Fancoili Yalnızca kW Değerine Göre Seçmek
Kapasitenin hangi su ve hava şartlarında verildiği mutlaka kontrol edilmelidir.
Duyulur Kapasiteyi Kontrol Etmemek
Özellikle yüksek nem yükü bulunan mahallerde toplam ve duyulur kapasite birlikte değerlendirilmelidir.
Statik Basıncı Hesaplamamak
Gizli tavan tipi cihazlarda kanal basınç kaybı hesaplanmadan fancoil seçmek yetersiz hava debisine yol açabilir.
Pompayı Gereğinden Büyük Seçmek
Yüksek pompa kapasitesi her zaman avantaj değildir. Enerji tüketimini ve hidrolik sorunları artırabilir.
Hidrolik Balansı İhmal Etmek
Bazı fancoiller fazla, bazıları yetersiz su debisi alabilir.
Drenajı Doğru Tasarlamamak
Özellikle asma tavan içerisindeki cihazlarda kondens suyu ciddi hasarlara neden olabilir.
Taze Hava İhtiyacını Fancoilden Beklemek
Standart fancoil tek başına havalandırma cihazı değildir. Taze hava ihtiyacı ayrıca projelendirilmelidir.
Tetra Elektromekanik ve VENTAS ile Chiller-Fancoil Çözümleri
Chiller projesinde doğru fancoil seçiminin yalnızca cihaz kapasitesine göre yapılması yeterli değildir.
Tetra Elektromekanik'in proje bazlı yaklaşımında VENTAS fancoil seçimi yapılırken;
- mahal soğutma yükü,
- duyulur ve toplam kapasite ihtiyacı,
- chiller gidiş-dönüş su sıcaklıkları,
- su debisi,
- serpantin basınç kaybı,
- hava debisi,
- statik basınç,
- kanal basınç kaybı,
- ses seviyesi,
- drenaj,
- 2 veya 4 borulu sistem yapısı,
- kontrol ve otomasyon gereksinimleri
birlikte değerlendirilir.
VENTAS ürün gamındaki farklı fancoil tipleri bu noktada proje esnekliği sağlar.
Özellikle VFC-GT orta statik basınçlı gizli tavan tipi ile VFC-YB yüksek statik basınçlı gizli tavan tipi çözümler, kanal sisteminin farklı basınç gereksinimlerine göre değerlendirilebilir.
VFC-GD ve VFC-KD serileri ise farklı mimari yerleşim ihtiyaçları için alternatif oluşturabilir.
Burada amaç yalnızca yüksek kapasiteli bir fancoil seçmek değildir.
Doğru VENTAS fancoil; chillerin gerçek su rejiminde gerekli toplam ve duyulur kapasiteyi, uygun hava debisi, su debisi, statik basınç ve ses seviyesinde sağlayan cihazdır.
Tetra Elektromekanik, VENTAS fancoil çözümlerini mekanik tesisatın tamamıyla birlikte değerlendirerek proje bazlı ürün seçimi ve tedarik yaklaşımı sunar.
Sonuç: Chiller + Fancoil Sistemi Nasıl Çalışır?
Chiller + fancoil sistemi, merkezi olarak üretilen soğutma enerjisinin su aracılığıyla farklı mahallere taşındığı bir HVAC çözümüdür.
Çalışma prensibi:
Chiller → Soğuk Su → Sirkülasyon Pompası → Fancoil Serpantini → Soğutulmuş Hava → Mahal → Dönüş Suyu → Chiller
şeklinde özetlenebilir.
Chiller soğuk su üretir. Fancoil ise mahal havasındaki ısıyı bu suya aktararak ortamı soğutur.
Soğutma sırasında serpantin üzerinde oluşan kondens drenaj sistemiyle uzaklaştırılır.
Ancak iyi bir chiller-fancoil sistemi için yalnızca chiller ve fancoil cihazlarını birbirine bağlamak yeterli değildir.
Chiller su rejimi, toplam ve duyulur soğutma kapasitesi, su debisi, hava debisi, statik basınç, serpantin basınç kaybı, pompa seçimi, hidrolik balans, drenaj, ses seviyesi ve otomasyon birlikte değerlendirilmelidir.
VENTAS'ın VFC-GT, VFC-GD, VFC-KD ve VFC-YB fancoil serileri farklı mimari, kapasite ve hava dağıtım gereksinimlerine yönelik alternatifler sunar.
Tetra Elektromekanik ise VENTAS fancoil çözümlerini chiller sisteminin gerçek çalışma koşullarıyla birlikte değerlendirerek proje bazlı ürün seçimi ve tedarik yaklaşımı sunar.
Projeniz için uygun VENTAS fancoil modeli, kapasitesi, hava debisi ve statik basınç değerlerinin belirlenmesi konusunda Tetra Elektromekanik ile iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Chiller + fancoil sistemi nasıl çalışır?
Chiller soğuk su üretir. Sirkülasyon pompası bu suyu fancoillere gönderir. Fancoil mahal havasını soğuk serpantin üzerinden geçirerek soğutur. Isınan su chillere dönerek yeniden soğutulur.
Fancoil olmadan chiller çalışır mı?
Chiller soğuk su üretebilir ancak binadaki enerjinin mahallerden alınabilmesi için fancoil, klima santrali veya uygun başka terminal cihazlara ihtiyaç duyulur.
Fancoil kendi başına soğutma yapar mı?
Standart hidronik fancoil kendi soğuk suyunu üretmez. Chiller veya uygun başka bir soğuk su kaynağına ihtiyaç duyar.
Chiller fancoil sisteminde kaç derece su kullanılır?
Tek bir sabit değer yoktur. Chiller tasarımı, fancoil performansı, mahal sıcaklık-nem koşulları ve proje gereksinimlerine göre gidiş-dönüş su sıcaklıkları belirlenmelidir.
Chiller fancoil sistemi ısıtma yapar mı?
Chillerin yalnızca soğutma yaptığı bir sistemde ısıtma için kazan gibi sıcak su kaynağı gerekir. Isıtma-soğutma yapabilen uygun cihazların kullanıldığı sistemlerde ise tasarım farklı olabilir.
2 borulu chiller fancoil sistemi nedir?
Bir gidiş ve bir dönüş hattının bulunduğu sistemdir. Aynı boru devresi mevsime göre sıcak veya soğuk su taşıyabilir ancak klasik kurguda eş zamanlı ısıtma-soğutma imkânı sınırlıdır.
4 borulu fancoil sistemi nedir?
Sıcak ve soğuk su için ayrı devrelerin bulunduğu sistemdir. Uygun merkezi üretim sistemiyle farklı mahallerde eş zamanlı ısıtma ve soğutma taleplerine cevap verilebilir.
Chiller fancoil sisteminde drenaj gerekir mi?
Evet. Soğutma sırasında serpantin üzerinde oluşan kondens suyunun güvenli şekilde tahliye edilmesi gerekir.
Fancoil taze hava verir mi?
Standart fancoil tek başına taze hava sistemi değildir. Gerekli dış hava miktarı ayrı havalandırma veya klima santrali sistemiyle karşılanmalıdır.
Chiller fancoil sisteminde hidrolik balans gerekli midir?
Özellikle çok sayıda fancoilin bulunduğu sistemlerde cihazların gerekli tasarım debilerini alabilmesi için hidrolik balans büyük önem taşır.
Gizli tavan tipi fancoilde statik basınç neden önemlidir?
Fancoil fanının kanal, dirsek, damper ve menfezlerin oluşturduğu basınç kaybını karşılayabilmesi gerekir. Yetersiz statik basınç, gerekli hava debisinin mahale ulaştırılamamasına neden olabilir.
VENTAS fancoil chiller sisteminde kullanılabilir mi?
Uygun VENTAS modelinin chiller su rejimindeki toplam ve duyulur kapasitesi, su debisi, hava debisi, statik basıncı ve diğer proje şartları doğrulandığında chiller sistemlerinde değerlendirilebilir.
VENTAS ile diğer fancoil markaları nasıl karşılaştırılmalıdır?
Aynı su ve hava çalışma koşullarında toplam ve duyulur kapasite, hava debisi, statik basınç, ses seviyesi, su debisi, serpantin basınç kaybı, cihaz boyutları ve montaj seçenekleri karşılaştırılmalıdır.
Tetra Elektromekanik chiller-fancoil seçiminde nasıl destek sağlar?
Tetra Elektromekanik; VENTAS fancoil seçiminde chiller su rejimi, mahal soğutma yükleri, toplam ve duyulur kapasite, su ve hava debisi, statik basınç, ses seviyesi ve mekanik tesisat gereksinimlerini birlikte değerlendirerek proje bazlı ürün seçimi ve tedarik yaklaşımı sunar.